วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการเกษตร

Effects of Palm Kernel Cake on Growth, Yield, and Bioactivity of Split-Gill Mushroom (Schizophyllum commune Fr.)

2026-03-27T14:13:17+07:00

การเพาะเลี้ยงเห็ดแครง (Schizophyllum commune Fr.) มีความสำคัญทั้งด้านอาหารและสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ อย่างไรก็ตาม การใช้รำข้าวเป็นวัสดุเสริมมีต้นทุนสูงและมีข้อจำกัดด้านความยั่งยืน ดังนั้น กากเนื้อเมล็ดในปาล์มน้ำมัน (palm kernel cake; PKC หรือ palm kernel meal; PKM) ซึ่งเป็นวัสดุเหลือหรือผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมหีบปาล์มน้ำมันที่มีปริมาณมากในภาคใต้ของประเทศไทย จึงเป็นทางเลือกที่มีศักยภาพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของการใช้ PKC ในสัดส่วนที่แตกต่างกันต่อการเจริญเติบโต ผลผลิต และคุณภาพเชิงหน้าที่ของเห็ดแครง โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) จำนวน 5 สูตร ได้แก่ RB/S 50:100 (ชุดควบคุม), PKC/S 60:90, PKC/S 70:80, PKC/S 80:70 และ PKC/S 90:60 ใช้ขี้เลื่อยไม้ยางพาราเป็นวัสดุหลัก และประเมินอัตราการเจริญของเส้นใย ผลผลิตดอกเห็ด ร้อยละประสิทธิภาพทางชีวภาพ (BE%) ความขาว ปริมาณโปรตีน ปริมาณสารฟีนอลิกรวม และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ผลการศึกษาพบว่า การเพิ่มสัดส่วน PKC ส่งผลให้อัตราการเจริญของเส้นใยเห็ดและผลผลิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยสูตร PKC/S 90:60 ให้ผลผลิตสูงสุด (144.5 กรัม/ถุง) และค่าร้อยละ BE สูงสุด (24.08%) ขณะที่ค่าความขาวและปริมาณโปรตีนไม่แตกต่างจากชุดควบคุม (p>0.05) นอกจากนี้ ปริมาณสารฟีนอลิกรวมเพิ่มขึ้นสูงสุดที่ 672 mg GAE/100 g และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระมีแนวโน้มดีขึ้นในสูตรที่มี PKC สูง ดังนั้น PKC สามารถใช้ทดแทนรำข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยช่วยเพิ่มทั้งผลผลิตและคุณภาพเชิงหน้าที่ของเห็ดแครง ซึ่งสูตร PKC/S 80:70 และ 90:60 เป็นสูตรที่เหมาะสมที่สุด และการใช้ PKC ยังเป็นแนวทางที่ยั่งยืนและคุ้มค่า สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในระดับฟาร์มและอุตสาหกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและลดต้นทุนการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Evaluation of the Effectiveness of Cell-Protective Agents on the Survival of Lactic Acid Bacteria after Freeze-Drying

2026-03-02T13:08:44+07:00

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของสารปกป้องเซลล์ 4 ชนิด ได้แก่ Isomalto-oligosaccharide (IMO) Trehalose (TRE) Fructo-oligosaccharide (FOS) และ Skim milk (SM) ต่อความมีชีวิตของ L. farciminis L. acidophilus และ P. pentosaceus ภายหลังการทำแห้งแบบแช่เยือกแข็งและเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 24 สัปดาห์ ผลการทดลองพบว่าปริมาณเซลล์ตั้งต้นมีค่าใกล้เคียงกัน (13 log CFU/g) แต่เมื่อเวลาผ่านไปมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การวิเคราะห์ด้วย Two-way Repeated Measures ANOVA แสดงให้เห็นว่าทั้งชนิดสารปกป้องเซลล์และระยะเวลาเก็บรักษามีผลต่อความอยู่รอดของเซลล์ (p < 0.05) โดย IMO สามารถรักษาจำนวนเซลล์ได้สูงที่สุด โดยที่สัปดาห์ที่ 24 มีค่าเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มทดลองอื่น ๆ (L. farciminis = 11.23 log CFU/g L. acidophilus = 10.66 log CFU/g และ P. pentosaceus = 11.17 log CFU/g) TRE มีผลการปกป้องในระดับปานกลาง ขณะที่ FOS มีประสิทธิภาพต่ำที่สุด โดย L. acidophilus ลดลงเหลือเพียง 9.40 log CFU/g ที่สัปดาห์ที่ 24 ส่วน SM มีผลแตกต่างตามสายพันธุ์แบคทีเรียกรดแลคติก ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า IMO มีประสิทธิภาพสูงสุดในการเก็บรักษาเซลล์โพรไบโอติกในระยะยาว

Stability and efficacy determination of crude Limnocharis flava (L.) Buch extract gel in inhibiting pathogenic bacteria

2026-04-27T15:47:33+07:00

This study investigated the antibacterial efficacy of crude Limnocharis flava leaf extract gel against antibiotic-resistant clinical bacterial isolates. The gel was formulated with crude ethanolic L. flava leaf extract at 12.5 mg/mL, corresponding to the lowest minimum bactericidal concentration previously reported for the extract. Clinical isolates, including multidrug-resistant Klebsiella pneumoniae (MDR-K), colistin-resistant Pseudomonas aeruginosa (CRP), carbapenem-resistant Enterobacteriaceae (CRE), Proteus mirabilis, and Burkholderia pseudomallei, were used. Antibacterial activity was determined using the agar disc diffusion method. The crude L. flava extract gel inhibited all tested isolates, producing inhibition zones ranging from 8 to 10 mm. MDR-Kwas the most susceptible isolate, showing the largest inhibition zone of 10 mm, followed by CRE with 9 mm. CRP, P. mirabilis, and B. pseudomallei showed comparable inhibition zones of 8 mm. Statistical analysis demonstrated that the activity against MDR-K was significantly higher than that against CRP, P. mirabilis, and B. pseudomallei (p < 0.05), whereas the inhibition observed against CRE showed no significant difference from the other isolates. These results indicate that crude L. flava extract gel exhibits measurable antibacterial activity against clinically relevant antibiotic-resistant bacteria, particularly MDR-K. The moderate inhibition observed may be associated with bioactive phytochemicals in L. flava leaf extract, which may interfere with bacterial growth and viability. Therefore, crude L. flava extract gel represents a potential plant-based antibacterial formulation for further topical pharmaceutical development. Additional studies on phytochemical characterization, formulation stability, cytotoxicity, and antibacterial mechanisms are required.

Quality Stability of Som Khaek Chili Paste under Integrated Production and Storage Systems in a Community Enterprise, Yala Province, Thailand

2026-05-23T22:44:40+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคงตัวของคุณภาพน้ำพริกส้มแขกภายใต้ระบบการผลิตและการเก็บรักษาในวิสาหกิจชุมชน โดยใช้น้ำพริกส้มแขกที่ผลิตโดยวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรปลาส้มคอกช้าง จังหวัดยะลา ประเทศไทย ภายใต้ 3 ระบบ ได้แก่ PP ซึ่งบรรจุในถ้วยพอลิโพรพิลีน ไม่ผ่านการให้ความร้อนภายหลังการบรรจุ และเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 4 ± 2 °C และ GB และ RP ซึ่งบรรจุในขวดแก้วและถุงรีทอร์ตเพาซ์ตามลำดับ ผ่านการให้ความร้อนภายหลังการบรรจุที่อุณหภูมิ 98 ± 2 °C เป็นเวลา 15 นาที และเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 25 ± 2 °C โดยติดตามการเปลี่ยนแปลงคุณภาพทางกายภาพ เคมี จุลชีววิทยาและประสาทสัมผัส เป็นเวลา 5 สัปดาห์ ผลการศึกษาพบว่าระบบการผลิตและการเก็บรักษามีผลต่อความคงตัวของคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.05) ค่า TBARS และ PV มีการเปลี่ยนแปลงระหว่างการเก็บรักษา แต่ยังคงอยู่ในระดับต่ำตลอดการศึกษา จำนวนจุลินทรีย์ทั้งหมดมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในทุกระบบ ขณะที่ยีสต์และรา โคลิฟอร์ม และ E. coli ยังคงอยู่ภายในมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนน้ำพริกผัด (มผช. 321/2556) คะแนนการยอมรับด้านสี กลิ่น รสชาติ เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวมลดลงตามระยะเวลาการเก็บรักษา โดยระบบ PP มีแนวโน้มคงคุณลักษณะด้านสีและเนื้อสัมผัสได้ดีกว่าในช่วงปลายการเก็บรักษา ขณะที่ระบบ GB และ RP มีความคงตัวทางจุลชีววิทยาสูงกว่าและยังคงรักษาการยอมรับของผู้บริโภคให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ ข้อมูลที่ได้ใช้สนับสนุนการเลือกแนวทางการผลิตและการเก็บรักษาที่เหมาะสมสำหรับผลิตภัณฑ์อาหารของวิสาหกิจชุมชนได้