ความสัมพันธ์ระหว่างการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่กับการเกิดภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนในเด็กในกลุ่มประเทศรายได้ต่ำถึงปานกลาง: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์เมตต้า

  • เสกสรร นาสมจิตร Seksan Nasomjit สาขาวิชาชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ศิวานนท์ รัตนะกนกชัย Siwanon Rattanakanokchai สาขาวิชาชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ดร.มาลินี เหล่าไพบูลย์ Dr.Malinee Laopaiboon ภาควิชาวิทยาการระบาดและชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Keywords: โรคอ้วนในเด็ก (Childhood obesity), การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (Breastfeeding), การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic review)

Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในการป้องกันการเกิดภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนในเด็กอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 14 ปี ในกลุ่มประเทศรายได้ต่ำถึงปานกลาง ดำเนินการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและวิเคราะห์เมตต้า สืบค้นงานวิจัยอย่างเป็นระบบจากฐานข้อมูลออนไลน์ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559 ประเมินอคติโดยใช้ Newcastle-Ottawa Scale นักวิจัยสองคนคัดเลือกงานวิจัยและรวบรวมข้อมูลโดยอิสระต่อกัน หากความคิดเห็นไม่ตรงกันได้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาข้อสรุป รายงานวิจัยผ่านเกณฑ์ 16 รายงานวิจัย แยกเป็นการศึกษาแบบ case-control study 9 รายงานวิจัย และ cohort study 7 รายงานวิจัย พบ 8 รายงานมีความเสี่ยงในการเกิดอคติสูง  การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (breastfeeding: BF) และ exclusive breastfeeding (EBF) มีผลต่อการเกิดภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วนอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ผลลัพธ์ต่อการเกิดโรคอ้วนพบว่า การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (BF) ในการศึกษาแบบ case-control study 1 รายงาน มีผลป้องกันการเกิดโรคอ้วนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ไม่พบนัยสำคัญทางสถิติในการศึกษาแบบ cohort study การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่แบบ exclusive breastfeeding มีผลต่อการเกิดโรคอ้วนอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ไม่สามารถสรุปได้ว่าการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระยะเวลาที่มากขึ้นจะให้ผลในการป้องกันภาวะดังกล่าว

                To investigate the effect of breastfeeding to prevent childhood overweight and obesity in low to middle income country, a systematic review and meta-analysis were conducted. We systematically searched for studies in electronic databases until July 2016. We assessed risk of bias by using the Newcastle-Ottawa Scale. Two reviewers independently screened and selected papers, assessed risk of bias and extracted data. Any disagreement between the reviewers was resolved through discussion. Sixteen studies were included, with nine cohort studies and 7 case-control studies. Eight studies were assessed as high risk of bias. Breastfeeding and exclusive breastfeeding were not significant associated with overweight in the two group designs. Statistical significant protective effect of   breastfeeding on obesity was seen in one case-control study while non-significant risk effect of BF on obesity was seen in a cohort study. The effect of EBF on obesity were not statistical significant in the two group designs. Effect of long-term duration of breastfeeding on childhood overweight and obesity remains unclear.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic. World Health Organ Tech Rep Ser. 2000. p. i–xii, 1–253.

2. World Health Organization. Childhood overweight and obesity [Internet]. 2015 [cited 2015 Sep 9]. Available from: http://www.who.int/dietphysicalactivity/childhood/en/

3. World Health Organization, UNICEF. Baby-Friendly Hospital Initiative Revised, Updated and Expanded for Integrated Care: Section 2 strengthening and sustaining The Baby-Friendly Hospital Initiative: A course for decision-makers. WHO Libr Cat Data [Internet]. 2009; Available from: http://www.unicef.org/nutrition/files/BFHI_section_2_2009_eng.pdf

4. Weng SF, Redsell SA, Swift JA, Yang M, Glazebrook CP. Systematic review and meta-analyses of risk factors for childhood overweight identifiable during infancy. Arch Dis Child. 2012; 97(12): 1019–1026.

5. Arenz S, Ruckerl R, Koletzko B, von Kries R. Breast-feeding and childhood obesity-a systematic review. Int J Obes Relat Metab Disord. 2004; 28(10): 1247–1256.

6. Horta BL, Bahl R, Martines JC, Victora CG. Evidence on the long-term effects of breastfeeding: systematic reviews and meta-analyses: World Health Organization; 2007.

7. Horta BL, Victora CG. Long-term effects of breastfeeding: a systematic review. Geneve: World Health Organization, 2013: 74

8. Yan J, Liu L, Zhu Y, Huang GW. The association between breastfeeding and childhood obesity: a meta-analysis. BMC Public Health. 2014; 14: 1267.

9. Mendeley Ltd. Mendeley Desktop [Computer program] version 1.61.1. 2016.

10. Covidence team. Covidence [web-based software platform]. www.covidence.org; 2015.

11. Wells G, Shea B, O’Connell D, Peterson J, Welch V, Losos M, Tugwell P. The Newcastle-Ottawa Scale (NOS) for assessing the quality of nonrandomised studies in meta-analyses [Internet]. 2000 [cited 2015 Sep 9]. Available from: http://www.ohri.ca/programs/clinical_epidemiology/oxford.asp

12. The Cochrane Collaboration. Review Manager (RevMan) [Computer program] Version 5.3. Copenhagen: The Nordic Cochrane Centre; 2014.

13. Araujo CL, Victora CG, Hallal PC, Gigante DP. Breastfeeding and overweight in childhood: evidence from the Pelotas 1993 birth cohort study. Int J Obes. 2006; 30(3): 500–506.

14. Balaban G, Pontes GA. Early weaning and other potential risk factors for overweight among preschool children. Clinics. 2010; 65(2): 181–188.

15. Caleyachetty A, Krishnaveni G V., Veena SR, Hill J, Karat SC, Fall CHD, et al. Breast-feeding Duration , Age of Starting Solids , and High BMI Risk and Adiposity in Indian Children. Matern Child Nutr. 2013; 9(2): 199–216.

16. Honório RF, Hadler MCCM. Factors associated with obesity in Brazilian children enrolled in the School Health Program: A case-control study. Nutr Hosp. 2014; 30(3): 526–534.

17. Jingxiong J, Rosenqvist U, Huishan W, Koletzko B, Guangli L, Jing H, et al. Relationship of parental characteristics and feeding practices to overweight in infants and young children in Beijing , China. Public Health Nutr. 2008; 12(7): 973–978.

18. Lafta RK, Kadhim MJ. Childhood obesity in Iraq: prevalence and possible risk factors. Ann Saudi Med. 2005; 25(5): 389–393.

19. Magalhães TCA, Vieira SA, Priore SE, Ribeiro Q, Lamounier JA, Franceschini SCC, et al. Exclusive Breastfeeding and Other Foods in the First Six Months of Life : Effects on Nutritional Status and Body Composition of Brazilian Children. Sci J. 2012; 2012.

20. Neutzling MB, Hallal PRC, Araujo CLP, Horta BL, Vieira MDA, Menezes AMB, et al. Infant feeding and obesity at 11 years: Prospective birth cohort study. Int J Pediatr Obes. 2009; 4(3): 143–149.

21. Novaes JF, Franceschini Sdo C, Priore SE. Mother’s overweight, parents' constant limitation on the foods and frequent snack as risk factors for obesity among children in Brazil. Arch Latinoam Nutr. 2008; 58(3): 256–264.

22. Ramirez-Silva I, Rivera JA, Trejo-Valdivia B, Martorell R, Stein AD, Romieu I, et al. Breastfeeding status at age 3 months is associated with adiposity and cardiometabolic markers at age 4 years in Mexican children. J Nutr. 2015; 145(6): 1295–1302.

23. Rathnayake KM, Satchithananthan A, Mahamithawa S, Jayawardena R. Early life predictors of preschool overweight and obesity : a case – control study in Sri Lanka. BMC Public Health. 2013; 13:994.

24. Shayan A, Forouhari S. Research Journal of Pharmaceutical , Biological and Chemical Sciences Investigating the Relationship between Obesity and Related Factors in School. Res J Pharm Biol Chem Sci. 2015; 6(817): 817–822.

25. Soltani PR, Ghanbari A, Rad AH. Obesity related factors in school-aged children. Iran J Nurs Midwifery Res. 2013; 18(3): 175–179.

26. Zhang JD, Himes JH, Guo Y, Jiang JX, Yang L, Lu QZ, et al. Birth Weight, Growth and Feeding Pattern in Early Infancy Predict Overweight/Obesity Status at Two Years of Age: A Birth Cohort Study of Chinese Infants. PLoS One. 2013; 8(6).

27. Zheng JS, Liu H, Li J, Chen Y, Wei C, Shen G, et al. Exclusive breastfeeding is inversely associated with risk of childhood overweight in a large Chinese cohort. J Nutr. 2014; 144(9): 1454–1459.

28. Zong X-N, Li H, Zhang Y-Q. Family-related risk factors of obesity among preschool children: results from a series of national epidemiological surveys in China. BMC Public Health. 2015; 15:927.

29. Harder T, Bergmann R, Kallischnigg G, Plagemann A. Duration of breastfeeding and risk of overweight: a meta-analysis. Am J Epidemiol. 2005; 162(5): 397–403.
Published
2018-03-01
Section
บทความวิจัย