การสืบค้นเชิงความหมายด้วยเวกเตอร์สำหรับฐานข้อมูลโครงการมหาวิทยาลัย โดยใช้ Transformer Embeddings และการค้นหา Approximate Nearest Neighbor - ชุ่มกลิ่น, สุรพล; ขันจา, ภานุวัฒน์; พ่วงบางโพ, มานิตย์ (วารสารวิชาการ "การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ", 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากรอบการสืบค้นเชิงความหมายบนพื้นฐานเวกเตอร์สำหรับคลังข้อมูลโครงการของมหาวิทยาลัย 2) ศึกษาผลการทดลองใช้ระบบสืบค้นเชิงความหมายที่ผสานโมเดล Sentence Transformer ร่วมกับอัลกอริทึม Approximate Nearest Neighbor และ 3) ศึกษาผลการประเมินประสิทธิภาพและคุณภาพการจับคู่เชิงความหมายของระบบในบริบทข้อมูลโครงการของมหาวิทยาลัย การดำเนินการวิจัยนี้ประกอบด้วยการรวบรวมข้อมูลกลุ่มตัวอย่าง 937 โครงการ การออกแบบโครงสร้างข้อมูล การพัฒนาแบบจำลอง และการทดสอบประสิทธิภาพของระบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ระบบฐานข้อมูล ซอฟต์แวร์ประมวลผลข้อมูล และกรอบการประเมินคุณภาพการสืบค้นเชิงความหมายเพื่อใช้วิเคราะห์ประสิทธิภาพของระบบ ผลการวิจัยพบว่า 1) กรอบการสืบค้นเชิงความหมายที่พัฒนาขึ้นสามารถค้นคืนโครงการที่มีความเกี่ยวข้องเชิงบริบทได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีเวลาตอบสนองอยู่ในระดับที่เหมาะสมสำหรับระบบสืบค้นเชิงโต้ตอบ และสามารถแยกแยะโครงการที่เกี่ยวข้องสูงออกจากโครงการที่เกี่ยวข้องต่ำได้อย่างชัดเจน 2) การศึกษาผลการทดลองใช้ระบบสืบค้นเชิงความหมาย พบว่าการใช้ Sentence Transformer ร่วมกับดัชนี ANN (Annoy) ช่วยเพิ่มความแม่นยำของผลลัพธ์เมื่อเทียบกับการสืบค้นแบบใช้คำสำคัญ โดยเฉพาะในข้อมูลภาษาไทยที่มีความหลากหลายของถ้อยคำและเมทาดาทาไม่สมบูรณ์ และ 3) ผลการประเมินประสิทธิภาพระบบ พบว่าค่าตัวชี้วัด Response Level อยู่ในระดับดี สะท้อนความสามารถของระบบในการตอบสนองต่อเจตนาของผู้ใช้ และแสดงให้เห็นศักยภาพของการประยุกต์ใช้การสืบค้นเชิงความหมายเพื่อสนับสนุนการจัดการองค์ความรู้และการตัดสินใจเชิงข้อมูลในสถาบันอุดมศึกษา