วารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

การวิเคราะห์คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของโรงพยาบาล : กรณีศึกษาโรงพยาบาล บัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา

นิรันดร์ คงฤทธิ์ — 2025-12-29

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินและวิเคราะห์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งทางตรงและทางอ้อมจากโรงพยาบาลบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา โดยกำหนดขอบเขตการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกเป็น 3 ขอบเขต ได้แก่ ขอบเขต ที่ 1 ประกอบด้วย การปล่อยทางตรงจากการเผาไหม้แบบอยู่กับที่และเคลื่อนที่ การบำบัดน้ำเสีย และการรั่วไหล ขอบเขตที่ 2 ประกอบด้วย การปล่อยทางอ้อมจากการใช้ไฟฟ้า และขอบเขตที่ 3 ประกอบด้วย การปล่อยทางอ้อมอื่น ๆ จากการใช้น้ำประปาและการกำจัดขยะ ซึ่งใช้ข้อมูลย้อนหลังครอบคลุมระยะเวลา 12 เดือน พบว่า ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกรวมของโรงพยาบาลบัวใหญ่ เท่ากับ 1,852 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี โดยขอบเขตที่ 2 มีสัดส่วนสูงสุด คิดเป็นร้อยละ 77 (1,427 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี) ส่วนใหญ่มาจากการใช้ไฟฟ้า รองลงมาคือ ขอบเขตที่ 1 คิดเป็นร้อยละ 21 (336 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี) และขอบเขตที่ 3 คิดเป็นร้อยละ 5 (90 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี) ค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อผู้ป่วย เท่ากับ 22 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อผู้ป่วย โดยแนวทางในการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลบัวใหญ่ คือ 1) การปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงานด้วยการปรับปรุง และเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์ไฟฟ้า 2) การใช้พลังงานหมุนเวียน 3) การจัดการขยะอย่างครอบคลุมตามหลักการ 3Rs (ลด ใช้ซ้ำ นำกลับมาใช้ใหม่) และ 4) กำหนดมาตรการอนุรักษ์น้ำ ซึ่งการดำเนินการตามกลยุทธ์เหล่านี้สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ 20-30 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่ยังคงรักษาคุณภาพการบริการทางการแพทย์ได้ ซึ่งผลของการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการจัดการสถานพยาบาลอย่างยั่งยืน และสนับสนุนนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยได้

การพัฒนาระบบบริหารจัดการผลการแข่งขันเกม RoV โดยการสกัดข้อมูลผลการแข่งขันจากรูปภาพด้วยการรู้จำอักขระด้วยแสง

ณปภัช วรรณตรง — 2025-12-29

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์และออกแบบระบบบริหารจัดการผลการแข่งขันเกม RoV โดยการสกัดข้อมูลผลการแข่งขันจากรูปภาพด้วยการรู้จำอักขระด้วยแสง 2) เพื่อพัฒนาระบบบริหารจัดการผลการแข่งขันเกม RoV โดยการสกัดข้อมูลผลการแข่งขันจากรูปภาพด้วยการรู้จำอักขระด้วยแสง และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้ใช้ระบบบริหารจัดการผลการแข่งขันเกม RoV โปรแกรมที่ใช้ในการพัฒนาระบบ ได้แก่ Visual Studio Code ภาษาที่ใช้ Python, HTML, CSS และ JavaScript ใช้ MySQL เป็นฐานข้อมูล และใช้ Pytesseract เป็นเครื่องมือใน Optical Character Recognition (OCR) ในการสกัดข้อมูลจากภาพ

ผลการพัฒนาระบบเจ้าหน้าที่สามารถ login เข้าสู่ระบบ จัดการข้อมูลโรงเรียนที่เข้าร่วมการแข่งขัน ข้อมูลทีมที่เข้าร่วมการแข่งขัน ข้อมูลสมาชิกในทีมที่เข้าร่วมการแข่งขัน ข้อมูลฮีโร่ที่ใช้ในการแข่งขัน ข้อมูลการแข่งขัน กฎกติกาจัดการตารางการแข่งขัน และสามารถออกรายงานโรงเรียนที่เข้าร่วมการแข่งขัน รายงานทีมที่เข้าร่วมการแข่งขัน รายงานสมาชิกที่เข้าร่วมการแข่งขัน รายงานผลการแข่งขัน รายงานเปรียบเทียบผู้เข้าแข่งขันในตำแหน่งเดียวกัน และรายงานอัตราการชนะของฮีโร่ที่ผู้เข้าแข่งขันใช้ในการแข่งขัน ผลความพึงพอใจของเจ้าหน้าที่ต่อระบบบริหารจัดการผลการแข่งขันเกม RoV โดยการสกัดข้อมูลผลการแข่งขันจากรูปภาพด้วยการรู้จำอักขระด้วยแสง มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.06 ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.85 และผลการสกัดข้อมูลผลการแข่งขันจากรูปภาพด้วยการรู้จำอักขระด้วยแสงมีค่าเฉลี่ยความคลาดเคลื่อนของชื่อผู้เล่น เท่ากับ 4.80% และค่าเฉลี่ยความคลาดเคลื่อนของคะแนน เท่ากับ 0.04%

การใช้แอปพลิเคชัน iNaturalist เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์นอกห้องเรียน จากแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ (ป่าชุมชน : เขาน้อย)

ดวงสุดา โชคเฉลิมวงศ์ — 2025-12-29

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแหล่งเรียนรู้ธรรมชาตินอกห้องเรียน “ป่าชุมชนภูเขาน้อย” 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการใช้แอปพลิเคชัน iNaturalist ในการสำรวจและเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพ และ 3) ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในหน่วยการเรียนรู้ “สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม” ที่เชื่อมโยงการเรียนรู้ในห้องเรียนร่วมกับการปฏิบัติจริงในพื้นที่ธรรมชาติ กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวัดชำผักแพว จำนวน 31 คน โดยการประยุกต์ใช้ แอปพลิเคชัน iNaturalist สำรวจและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบก่อน–หลังเรียน และแบบสอบถามความพึงพอใจ ผลการวิจัยจากการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ธรรมชาตินอกห้องเรียน “ป่าชุมชนภูเขาน้อย”จากการประเมินจากครูและบุคลากรจำนวน 21 คน พบว่า กิจกรรมดังกล่าว มีความเหมาะสมต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในระดับมาก (= 4.19, SD = 0.50) โดยเฉพาะด้านความหลากหลายทางชีวภาพและความสอดคล้องกับเนื้อหาวิทยาศาสตร์ นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 17.62, p < 0.05) และมีความพึงพอใจต่อการใช้แอปพลิเคชัน iNaturalist ในระดับ “เห็นด้วย” (= 3.17, SD = 0.61) การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติร่วมกับเทคโนโลยีดิจิทัลจัดเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ที่เหมาะสมกับเยาวชนเพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในบริบทนอกห้องเรียนได้ดียิ่งขึ้น

การหาสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดมิโมซีนโดยใช้การออกแบบการทดลอง

วนิดา ชูหมื่นไวย — 2025-12-29

มิโมซีน (Mimosine) เป็นกรดอะมิโนอิสระที่พบได้มากกระถิน (Leucaena leucocephala) ในงานวิจัยนี้งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดมิโมซีนจากยอดอ่อนใบกระถินด้วยตัวทำละลาย NADES (ซึ่งในงานวิจัยนี้ใช้สารละลายโคลีนคลอไรด์ในน้ำ) โดยวิธีการแช่สกัด ทำการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการสกัดมิโมซีนจากยอดอ่อนใบกระถิน คือ ความเข้มข้นของตัวทำละลาย NADES pH เวลา ปริมาตรตัวทำละลาย NADES และอุณหภูมิ ออกแบบการทดลองโดยวิธีบ็อกซ์เบห์นเคน (Box–Behnken designs) ร่วมกับวิธีพื้นผิวตอบสนอง (Response Surface Methodology) วิเคราะห์ปริมาณสารด้วยเทคนิคยูวีวิสซิเบิลสเปกโตรสโกปี ที่ความยาวคลื่น 282
นาโนเมตร ผลการศึกษาพบว่า ที่ความเข้มข้นของตัวทำละลาย NADES 0.50 โมแลล pH 6 และเวลาในการสกัด 90 นาที จะให้ปริมาณมิโมซีนสูงสุด 80.03±2.29 มิลลิกรัมต่อกรัม และที่ปริมาตรตัวทำละลาย NADES 50.00 มิลลิลิตร pH 7 และ อุณหภูมิ 90 องศาเซลเซียส จะให้ปริมาณมิโมซีนสูงสุด 76.46±0.95 มิลลิกรัมต่อกรัม จากการศึกษาพบว่าการสกัดสารมิโมซีนจากยอดอ่อนใบกระถินด้วยตัวทำละลาย NADES ช่วยในการเพิ่มความสามารถในการสกัดมิโมซีนได้มากกว่าการสกัดแบบธรรมดาที่สกัดด้วยน้ำร้อน

สภาวะการอบแห้งด้วยลมร้อนที่เหมาะสมของหอมแดงใบเตยผง

สุชาดา เลาหศิลป์สมจิตร์ — 2025-12-29

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสภาวะการอบแห้งหอมแดงใบเตยผงด้วยตู้อบลมร้อนต่อคุณภาพของหอมแดงใบเตยผงและศึกษาสภาวะการอบแห้งหอมแดงใบเตยผงที่เหมาะสม สำหรับการผลิตหอมแดงใบเตยผง สภาวะการอบแห้งที่ศึกษาได้แก่ อุณหภูมิการอบแห้งที่อุณหภูมิ 60 70 และ 80 องศาเซลเซียส ระยะเวลาการอบแห้งที่ 10 11 และ 12 ชั่วโมง อัตราส่วนของหอมแดงผงต่อใบเตยผง 1:1 3:1 และ 5:1 คุณภาพของหอมแดงใบเตยผง ได้แก่ ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดและกิจกรรมการต้านอนุมูลอิสระ ผลการศึกษาพบว่า อุณหภูมิและระยะเวลาการอบแห้ง อัตราส่วนของหอมแดงผงต่อใบเตยผงมีผลต่อปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดและกิจกรรมการต้านอนุมูลอิสระของหอมแดงใบเตยผง การศึกษาสภาวะการผลิตหอมแดงใบเตยผงที่เหมาะสมโดยศึกษาอุณหภูมิและระยะเวลาการอบแห้ง และอัตราส่วนของหอมแดงผงต่อใบเตยผง ผลการศึกษาพบว่า อุณหภูมิการอบแห้งที่ 80 องศาเซลเซียส ระยะเวลา 10 ชั่วโมง อัตราส่วนของหอมแดงผงต่อใบเตยผง 1:1 เป็นสภาวะการผลิตที่เหมาะสมที่สุดโดยมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดสูงสุด 13.61±0.04 มิลลิกรัมสมมูลของกรดแกลลิกต่อกรัมหอมแดงใบแตยผง (น้ำหนักแห้ง) และกิจกรรมการต้านอนุมูลอิสระสูงสุด 12.05±0.18 มิลลิกรัมสมมูลของกรดแอสคอร์บิกต่อกรัมหอมแดงใบเตยผง (น้ำหนักแห้ง).

Relationship of eutrophication, phytoplankton and water quality: some generalities in Chanthaburi River, Thailand

Jakkapan Potipat — 2025-12-29

การศึกษานี้มุ่งตรวจสอบความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชัน ความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายของแพลงก์ตอนพืช และคุณภาพน้ำในแม่น้ำจันทบุรี บริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกของประเทศไทย โดยปฏิบัติงานสำรวจภาคสนามบริเวณต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ครอบคลุมทั้งฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูร้อน พบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 191 ชนิด จำแนกทางอนุกรมวิธานครอบคลุม 7 คลาส ส่วนใหญ่คลาส Bacillariophyceae และ Chlorophyceae เป็นคลาสที่มีความโดดเด่น พบว่า Chlorophyceae มีความหนาแน่นสูงสุดบริเวณต้นน้ำในฤดูร้อน ส่วน Bacillariophyceae แพร่กระจายอยู่บริเวณปลายน้ำ ดัชนีเชิงนิเวศ ได้แก่ ดัชนีความหลากหลายของแชนอน–วีเนอร์ และดัชนีความอุดมสมบูรณ์ของมาร์กาเลฟมีค่าสูงสุดที่ต้นน้ำระหว่างฤดูฝน ขณะที่ดัชนีความสม่ำเสมอของพีลูพบค่าสูงสุดบริเวณกลางน้ำในช่วงฤดูร้อน การวิเคราะห์ทางสถิติพบความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญระหว่างปริมาณออกซิเจนละลายน้ำกับดัชนีเชิงนิเวศทั้งหมด ซึ่งเน้นย้ำถึงอิทธิพลของความแปรปรวนทางฟิสิกส์-เคมีและอุทกวิทยาต่อโครงสร้างของชุมชนแพลงก์ตอนพืช โดยภาพรวมตลอดแนวลำน้ำของแม่น้ำจันทบุรีชี้ให้เห็นถึงสถานะทางนิเวศที่ระดับมีโซโทรฟิก

ผลของการเสริมใบตะไคร้แห้งเสริมในอาหารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การเจริญเติบโตของปลานิล

วรพรภัฏ ปัดภัย — 2025-12-29

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพการเจริญเติบโตของปลานิลที่เสริมใบตะไคร้แห้งในอาหารที่ระดับต่างกัน 4 ระดับ คือ 0, 5, 10 และ 15 เปอร์เซ็นต์ เลี้ยงในกระชังขนาดกว้าง 1 X ยาว 1 X ลึก 1.20 เมตร เลี้ยงปลานิลในอัตราความหนาแน่น 50 ตัวต่อกระชัง ให้อาหารที่มีองค์ประกอบของโปรตีน 30 เปอร์เซ็นต์ทุกชุดการทดลอง วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design; CRD) เป็นระยะเวลา 60 วัน เมื่อสิ้นสุดการทดลองพบว่าชุดการทดลองที่ 3 เสริมใบตะไคร้แห้งปริมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ มีอัตราการเจริญเติบโตสุดท้ายด้านน้ำหนักเท่ากับ 50.87±14.63 กรัม ความยาวเท่ากับ 13.30±1.30 เซนติเมตร น้ำหนักเพิ่มต่อวันเท่ากับ 2.04±0.12 กรัมต่อวัน อัตราการเติบโตจำเพาะเท่ากับ 45.52±0.09 เปอร์เซ็นต์ต่อวัน อัตราแลกเนื้อเท่ากับ 0.52±0.08 ประสิทธิภาพของอาหารเท่ากับ 1.93±0.81 โดยไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) ด้านน้ำหนักเพิ่มเท่ากับ 47.66±0.06 กรัม มีความแตกต่างกันทางสถิติ (p<0.05) ส่วนชุดการทดลองที่ 1 ไม่เสริมใบตะไคร้ มีอัตราการรอดสูงที่สุดเท่ากับ 85±0.01 เปอร์เซ็นต์ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) จะเห็นได้ว่าการเสริมใบตะไคร้แห้งในสูตรอาหารไม่มีผลต่อทางสถิติแต่สามารถเสริมตะไคร้แห้งในสูตรอาหารในปริมาณที่เหมาะสมจะทำให้ประสิทธิภาพการเจริญเติบโตของปลานิลได้

ผลของการทดแทนน้ำตาลด้วยกลีเซอรอล ต่อคุณสมบัติทางเคมีกายภาพ และจุลชีววิทยาของมะขามกวน

ภัทราพร ยุธาชิต — 2025-12-29

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการทดแทนน้ำตาลซูโครสด้วยกลีเซอรอลต่อคุณลักษณะทางกายภาพ เคมี และจุลินทรีย์ของมะขามกวน โดยใช้อัตราส่วนน้ำตาลต่อกลีเซอรอล 4 ระดับ ได้แก่ 100:0 (สูตรพื้นฐาน), 95:5, 90:10 และ 85:15 (โดยน้ำหนักของน้ำตาล) ผลการทดลองพบว่าการใช้กลีเซอรอลมีผลต่อคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p ≤ 0.05) โดยสูตร 85:15 แสดงคุณภาพที่เหมาะสมที่สุด มะขามกวนมีความเข้มของสีน้ำตาลลดลง ค่า L* สูงสุด (38.38) และเนื้อสัมผัสนุ่มขึ้น โดยมีค่าความแข็งต่ำสุด (524.87 กรัม) ปริมาณความชื้น (17.77%) และกรดทั้งหมด (1.72%) สูงกว่าสูตรพื้นฐาน (p ≤ 0.05) ขณะที่ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำ (82.57 °Brix) และค่ากิจกรรมของน้ำ (a_w เท่ากับ 0.507) ลดลงต่ำกว่า ทั้งนี้ค่า pH (3.00) ไม่แตกต่างจากสูตรพื้นฐาน (p > 0.05) นอกจากนี้ ปริมาณจุลินทรีย์ทั้งหมด ยีสต์ และรา อยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่า 10 โคโลนีต่อกรัม ซึ่งไม่เกินมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช. 35/2558) สรุปได้ว่าการทดแทนน้ำตาลด้วยกลีเซอรอลช่วยปรับปรุงคุณลักษณะด้านสีและเนื้อสัมผัสของมะขามกวน รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงการเสื่อมเสียจากจุลินทรีย์ จึงมีศักยภาพต่อการประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผลไม้กวนลดน้ำตาลที่มีคุณภาพและความปลอดภัยสูง