คุรุสภาวิทยาจารย์

งานของครูประถมศึกษา: ความท้าทายในศตวรรษที่ 21

2025-07-09T09:25:40+07:00

บทความวิชาการนี้วิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับสภาพงานของครูประถมศึกษาในบริบทไทยและสากล ในยุคที่ระบบการศึกษาเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีและโครงสร้างการบริหารจัดการที่ชับซ้อนมากขึ้น การศึกษานี้ให้ความสำคัญกับสามมิติหลัก ได้แก่ ระบบการผลิตครู ภาระงานทางธุรการ และการปฏิรูปงานบริหารจัดการทางการศึกษา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของครูและคุณภาพผู้เรียนในระดับประถมศึกษา นอกจากนี้ได้พบว่า ครูประถมศึกษาใช้เวลาทำงานจำนวนมากกับภาระงานที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสอน ขาดระบบสนับสนุนทางธุรการ อยู่ภายใต้ระบบบริหารจัดการรวมศูนย์และขาดความยืดหยุ่นในการตัดสินใจในระดับโรงเรียน ส่งผลให้เกิดปัญหาความเครียดและลดเวลาในการจัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ

แนวทางการพัฒนาเชิงระบบที่บทความนี้เสนอ ได้แก่ การปรับหลักสูตรการผลิตครูให้เน้นสมรรถนะเชิงปฏิบัติ การพัฒนาระบบดิจิทัลเพื่อบริหารภาระงานของครู และการปฏิรูปงานบริหารจัดการทางการศึกษาให้มีความคล่องตัวและรับผิดชอบร่วมกันมากขึ้นในทุกระดับ เป้าหมายสูงสุดคือ "การคืนเวลาให้ห้องเรียน" เพื่อให้ครูสามารถทุ่มเทให้กับการพัฒนาผู้เรียนได้อย่างเต็มที่ และยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยให้สอดคล้องกับบริบทของศตวรรรษที่ 21 บทความนี้จึงสะท้อนความจำเป็นของการพัฒนาเชิงระบบที่เชื่อมโยงระหว่างการผลิตครู การบริหารจัดการ และภาระงานเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยอย่างยั่งยืน

การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สาระเศรษฐศาสตร์ ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ จังหวัดสตูล

2025-07-25T19:12:54+07:00

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสาระการเรียนรู้เศรษฐศาสตร์ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ จังหวัดสตูล กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 1 ห้องเรียน ทั้งหมด 40 คน ที่ได้มาจาการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ และ 3) แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง เศรษฐศาสตร์เบื้องต้น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (X) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่าที (t-test Dependent)
ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน มีทักษะการคิดวิเคราะห์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 2) นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน มีผลสัมฤทธิ์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ผลของการใช้กิจกรรมกีฬาบริดจ์ที่มีต่อทักษะทางสมองด้านการรู้คิด ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

2025-11-24T11:29:00+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะทางสมองด้านการรู้คิดของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมกิจกรรมกีฬาบริดจ์ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนอายุ 13-15 ปี จำนวน 9 คน (ชาย 6 คน หญิง 3 คน) ดำเนินการทดลองด้วยโปรแกรมการฝึกกีฬาบริดจ์เป็นเวลา 8 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 วัน วันละ 60 นาที เครื่องมือที่ใช้ คือ ชุดทดสอบความสามารถทางสมองด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ของสำนักวิทยาศาสตร์การกีฬา กรมพลศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Wilcoxon Signed-Ranks Test

ผลการวิจัยพบว่า 1) เวลาปฏิกิริยาอย่างง่ายด้านความเร็ว ก่อนฝึกและหลังฝึก แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แสดงให้เห็นว่า ในระยะเวลาการฝึก 8 สัปดาห์ กิจกรรมกีฬาบริดจ์ ส่งผลดีต่อการพัฒนาความเร็วในการประมวลผลข้อมูลพื้นฐาน (เวลาปฏิกิริยาอย่างง่าย) ของนักเรียน และ 2) ทักษะทางสมองด้านอื่น ๆ อีก 9 ตัวแปร ได้แก่ เวลาปฏิกิริยาอย่างง่ายด้านความถูกต้อง เวลาปฏิกิริยาแบบตัวเลือก (ความเร็วและความถูกต้อง) ความยืดหยุ่นทางความคิดและการควบคุมยับยับยับยัง (เทรลเมคดิ่ง A และ B) (เวลาที่ใช้และจำนวนครั้งที่ผิดพลาด) และ แฟลงเคอร์ (Flanker Test) (ความสอดคล้องและความไม่สอดคล้อง ทั้งเวลาที่ใช้และอัตราความถูกต้อง) ก่อนฝึกและหลังฝึก ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

การเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ด้วยเทคนิคการตั้งคำถามแบบ 5W1H

2025-11-17T13:48:22+07:00

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิคตั้งการคำถาม 5W1H ที่มีต่อระดับทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนศรีบุณยานนท์ เรื่อง รับรู้ความรุนแรง การหลีกเลี่ยงความรุนแรง การช่วยฟื้นคืนชีพพื้นฐานและการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย วิชาสุขศึกษา 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้คือ นักเรียนชั้นมัรยมศึกษาปีที่ 3/9 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนศรีบุณยานนท์ นนทบุรี จำนวน 41 คน จำแนกเป็นนักเรียนชาย จำนวน 25 คน และนักเรียนหญิง จำนวน 16 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ 4 แผน และแบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ จำนวน 15 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐานและการทศสอบที่ (T-Test)
ผลการวิจัยพบว่า คะแนนเฉลี่ยของการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/9 หลังการทดลอง(X = 11.78, S.D. = 1.75) สูงกว่าก่อนการทดลอง (X = 9.54, S.D. = 1.76) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (t(40) = -5.21, P < 0.05) แสดงให้เห็นว่า การจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคการตั้งคำถามแบบ 5W1H เป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพ สามารถพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนให้สูงขึ้นได้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้

ผลของการใช้ Cognitive Tools บนแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

2025-11-21T11:38:01+07:00

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้ Cognitive Tools บนแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ต่อการพัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน เปรียบเทียบกับการสอนแบบตั้งเดิม และวิเคราะห์ความพึงพอใจของผู้เรียน โดยใช้วิธีการวิจัยแบบกึ่งทดลองกับกลุ่มตัวอย่างนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนสารคามพิทยาคม จำนวน 120 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 60 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย Cognitive Tools บนแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ (AI) 4 ประเภท แบบทดสอบทักษะการคิดสร้างสรรค์ตามกรอบแนวคิดของ Torrance และแบบสอบถามความพึงพอใจ ดำเนินการเก็บข้อมูลเป็นเวลา 8 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา T-Test และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ผ่าน Cognitive Tools บนแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ มีคะแนนทักษะการคิดสร้างสรรค์ในด้านความคล่องแคล่ว ความยืดหยุ่น ความคิดริเริ่มและความละเอียดลออ สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผู้เรียนมีความพึงพอใจในระดับสูงต่อการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการเรียนรู้โดยเฉพาะในด้านประโยชน์และประสิทธิภาพ การศึกษานี้แสดงให้เห็นศักยภาพของ Cognitive Tools บนแพลตฟอร์มปัญญาประดิษฐ์ในการพัฒนาทักษะการคิดสร้างสรรค์ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 อย่างไรก็ตาม การนำไปใช้จริงควรคำนึงถึงการปรับแต่งให้สอดคล้องกับลักษณะผู้เรียน บริบทสถานศึกษา และการเตรียมความพร้อมครูผู้สอน

การศึกษาและพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน ที่ส่งผลต่อการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์

2025-11-17T15:55:59+07:00

การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาปัญหา 2) สร้างรูปแบบ 3) ทดลองใช้ และ 4) ศึกษาผลการใช้ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูผู้สอน
จำนวน 18 คน และนักเรียน จำนวน 100 คน โรงเรียนบ้านฉางกาญจนกุลวิทยา ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือประกอบด้วย แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินคุณภาพ แบบบันทึกผลสัมฤทธิ์และแบบสอบถามความพึงพอใจวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการนิเทศภายในมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ 1) ขั้นตอนการนิเทศภายใน 5 ขั้น (Contextualize, Create, Conduct, Check, Change) 2) กระบวนการพัฒนาครู 5 ขั้น (Structured, Collaborative, Experiential, Evation, Reflection) และ 3) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 5 ขั้น (Preparation, Hands-on Practice, Collaborative, Learner-Centered & Teacher-Supported, Presentation) ผลการทดลองใช้ พบว่า ครมีความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เพิ่มขึ้น มีคะแนนเฉลี่ยหลังใช้ (μ = 17.47) สูงกว่าก่อนใช้ (μ=9.40) ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงขึ้น โดยมีคะแนนเฉลี่ยหลังใช้ (X=70.44) สูงกว่าก่อนใช้ (X=62.79) นอกจากนี้ ครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการนิเทศภายในอยู่ในระดับมากที่สุด (X=4.60) และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ภายใต้รูปแบบ อยู่ในระดับมากที่สุด (X=4.74) แสดงให้เห็นว่า รูปแบบมีประสิทธิภาพในการพัฒนาครูและยกระดับคุณภาพผู้เรียน

ความพึงพอใจของครูพึ่เลี้ยงต่อนิสิฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

2025-07-01T14:34:36+07:00

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์ 1) ศึกษาความพึงพอใจของครูพี่เลี้ยงในสถานศึกษาที่มีต่อนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ และ 2) เพื่อเปรียบเทียบความพึงพอใจของครูพี่เลี้ยงในสถานศึกษาตามกลุ่มสาขาวิชา เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินความพึงพอใจครูพี่เลี้ยงในสถานศึกษาต่อนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูพี่เลี้ยงในสถานศึกษาปี 2567 ที่สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจังหวัดสงขลา ได้แก่ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล เฉพาะจังหวัดสงขลา และสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ F-Test (ANOVA)
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความพึงพอใจของครูพี่เลี้ยงต่อนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู อยู่ในระดับมากที่สุดในทุกด้าน โดยมีค่าเฉลี่ยรวมทุกด้านเท่ากับ 4.81 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.05 และ 2) ผลการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) พบว่า ความพึงพอใจของครูพี่เลี้ยงต่อนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูทั้ง 5 ด้าน ไม่แตกต่างกัน ในกลุ่มนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูที่ศึกษาในกลุ่มสาขาวิชาที่ต่างกัน

การประเมินความต้องการจำเป็นของการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกบนฐาน งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนของครูการศึกษาขั้นพื้นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง 1

2025-11-17T14:12:16+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกนฐานงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนของครูการศึกษาขั้นพื้นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง 1 และ 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นของการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกบนฐานงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนของครูการศึกษาขั้นพื้นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง 1 กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ครูผู้สอนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง 1 จำนวน 379 คน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสอบถามแบบตอบสนองคู่ โดยด้านสภาพปัจจุบันมีค่าความเชื่อมั่น 0.98 และด้านสภาพที่พึ่งประสงค์มีค่าความเชื่อมั่น 0.99 สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความสำคัญของความต้องการจำ (PNI _Modified)

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบัน ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึ่งประสงค์ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ลำดับความต้องการจำเป็นของการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกบนฐานงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนของครูการศึกษาขั้นพื้นฐานในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง 1 อันดับแรก คือ ด้านการวัดและประเมินผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก รองลงมา คือ ด้านการใช้สื่อนวัตกรรม เทคโนโลยีและทรัพยากรในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ด้านการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก และด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ตามลำดับ

การพัฒนาคู่มือการใช้รูปแบบการนิเทศเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตในรายวิชาผู้ประกอบการสมัยใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2

2025-07-25T17:27:43+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินคู่มือการใช้รูปแบบการนิเทศเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตในรายวิชาผู้ประกอบการสมัยใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 โดยดำเนินการวิจัยตามระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมวิธี กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิแบบเจาะจง จำนวน 7 คน และผู้นิเทศกลุ่มทดลองขนาดเล็กแบบเจาะจง จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ฉบับ ได้แก่ 1) แบบสนทนากลุ่มเพื่อพัฒนาคู่มือ 2) แบบประเมินคู่มือ และ 3) แบบสนทนากลุ่มเพื่อประเมินคู่มือ ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ทรงคุณวุฒิผ่านระบบ Zoom และจากผู้นิเทศภายหลังการทดลองใช้คู่มือ (Pilot Study) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (X) และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน (S.D.)

ผลการวิจัยพบว่า 1) คู่มือได้รับการพัฒนาจากการสังเคราะห์องค์ความรู้ ผ่านการตรวจสอบความเหมาะสมจากผู้ทรงคุณวุฒิ และการทดลองใช้จริงกับผู้นิเทศ ส่งผลให้คู่มือมีความสมบูรณ์ทั้งด้านเนื้อหา รูปแบบ และความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ และ 2) ผลการประเมินคู่มือโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (X=4.82, S.D.=0.39) อีกทั้งผลการทดลองใช้จริงพบว่า คู่มือมีความเหมาะสมกับบริบทสถานศึกษา สามารถส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต และนำไปใช้พัฒนาครูในรายวิชาผู้ประกอบการสมัยใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ