การปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารในครัวเรือนของอาสาสมัครสาธารณสุข ประจำหมู่บ้าน ตำบลโนนขวาง อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เพื่อศึกษาการปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารในครัวเรือนของ อสม. ตำบลโนนขวาง อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง คือ อสม. จำนวน 64 คน ดำเนินการบรรยายให้ความรู้ อสม. และนำไปปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารในครัวเรือน อสม. และติดตามผลการปรับปรุง เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ ชุดทดสอบโคลิฟอร์มแบคทีเรีย (SI2, อ11) ตรวจการปนเปื้อนโคลิฟอร์มแบคทีเรียในอาหาร ภาชนะอุปกรณ์  มือ อสม. และน้ำดื่ม จำนวน 2,048 ตัวอย่าง และแบบสำรวจสภาพครัว ดำเนินการเก็บข้อมูลก่อนและหลังดำเนินการวิจัย และทำการศึกษาระหว่างเดือน พฤศจิกายน 2559–กุมภาพันธ์ 2560 ผลการวิจัยพบว่า การปนเปื้อนโคลิฟอร์มแบคทีเรียลดลงมากที่สุดใน จาน/ถ้วย ช้อน/ส้อม และแก้วน้ำ ร้อยละ 25.0 อสม. มีระดับความรู้ ก่อนดำเนินการ ที่ระดับความรู้น้อย ร้อยละ 45.3 และหลังดำเนินการอยู่ในระดับมาก  ร้อยละ 82.8 ด้านการปฏิบัติ ก่อนดำเนินการมีการปฏิบัติถูกต้อง ในระดับปานกลาง ร้อยละ 48.4 หลังดำเนินการมีการปฏิบัติถูกต้องในระดับสูง ร้อยละ 82.8 ก่อนและหลังดำเนินการ มีการจัดสภาพครัวถูกต้อง ทดสอบทางสถิติด้วย paired t-test ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ การปฏิบัติ ของ อสม. และการจัดสภาพครัวถูกต้อง หลังดำเนินการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.01)