ประสิทธิภาพการตรึงโลหะหนักในดินด้วยไคโตซานจากเปลือกกุ้งขาว (Litopenaeus vannamei) และเปลือกกุ้งทะเล (Metapenaeus intermedius)
คำสำคัญ:
ไคโตซาน, โลหะหนัก, ตรึงบทคัดย่อ
การปนเปื้อนโลหะหนักในพื้นที่เพาะปลูกเป็นปัญหาที่รุนแรงทางสิ่งแวดล้อมและทางการเกษตร ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงใช้ไคโตซานจากเปลือกกุ้งขาวและเปลือกกุ้งทะเลตรึงโลหะหนักในดิน เพื่อลดการเคลื่อนย้ายโลหะหนักไปสู่ห่วงโซ่อาหารโดยการนำไปใช้ของพืชและการชะล้างลงสู่ผิวดินและน้ำใต้ดิน ผลการทดลองแบบแบตซ์พบว่า ไคโตซาน 1 กรัม กำจัดแคดเมียม สังกะสี และแมงกานีสในสารละลายเข้มข้น 50, 5 และ 20 มิลลิกรัมต่อลิตร ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ และ กำจัดตะกั่วในสารละลายเข้มข้น 20 มิลลิกรัมต่อลิตร ได้ 99.2 เปอร์เซ็นต์ ความสามารถในการดูดซับโลหะหนักจากไคโตซานจากเปลือกกุ้งขาวของแคดเมียม ตะกั่ว สังกะสี และแมงกานีสของไคโตซาน เท่ากับ 250, 99.2, 25.1 และ 100 มิลลิกรัมต่อกรัม ตามลำดับ และ การวิเคราะห์แคดเมียม ตะกั่ว สังกะสี และแมงกานีส ในดินบริเวณรอบเหมืองสังกะสี ตำบลแม่ตาว อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยวิธี US-EPA 3051A และเทคนิค AAS เท่ากับ 37.6, 770, 135.5 และ 500.8 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ศึกษาการทดสอบการชะแบบต่อเนื่องของดินที่ปนเปื้อนผสมกับไคโตซาน ผลการทดลองพบว่า ในช่วงวันที่ 13 หรือ 14 โลหะหนักถูกชะออกมาความเข้มข้นสูง ในขณะที่หน่วยทดลองควบคุมไม่ใช้ไคโตซาน โลหะหนักทั้ง 4 ชนิด ถูกชะออกมาความเข้มข้นที่สูงตั้งแต่ในวันที่ 1 ดังนั้นจึงสามารถใช้ไคโตซานเพื่อลดและชะลอการชะละลายโลหะหนักในดินที่ปนเปื้อนได้
เอกสารอ้างอิง
2. Jutarat K. Use of Chitosan from Shrimp Shell and Commercial Chitosan. Elimination of dyes in dye wastewater. Bangkok. Kasetsart University. 2013. Thai.
3. Soil quality standards for agricultural and residential uses. Pollution Control Department. [Internet] [updated 2018 Jan 25;Cited 2018 Feb 26]. Available from : http://www.pcd.go.th/info_serv/reg_std_soil.html
4. Surface water quality standards. Pollution Control Department. [Internet] [updated 2018 Jan 25; Cited 2018 Feb 26]. Available from : http://www.pcd.go.th/info_serv/reg_std_water05.html#s1
5. Sirinapa C. Extraction of chitosan from shrimp shells. [MSc thesis]. Bangkok. Kasetsart University; 2001. Thai
6. Chandumpai A, Singhpibulporn N, Faroongsamg D, Sornprasit P. Preparation and physic-chemical characterization of chitin and chitosan from the pens of the squid species Loligo lessoniana and Loligo formosana. Carbohydrate Polymers 58: 467-474. 2004.
