การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจขับย้อนศรของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์
คำสำคัญ:
พฤติกรรมขับย้อนศร, ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์, ปัจจัยด้านจิตวิทยาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจและพฤติกรรมขับรถย้อนศรของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ การศึกษานี้สร้างแบบสอบถามโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (Theory of Planned Behavior, TPB) โดยวิธีการวัดทางตรง (Direct Measurement) เพื่อสำรวจปัจจัยด้านจิตวิทยาที่เกี่ยวข้องกับความตั้งใจขับรถย้อนศร การศึกษานี้เก็บตัวอย่างจำนวน 416 คน และประยุกต์ใช้แบบจำลองสมการเชิงโครงสร้างเพื่อวิเคราะห์และระบุปัจจัยที่มีอิทธิพล ผลการศึกษาพบว่า ทัศนคติของผู้ขับขี่ (Attitude) การคล้อยตามอิทธิพลของกลุ่มอ้างอิง (Subjective norm) และการเชื่อว่าตนสามารถควบคุมพฤติกรรม (Perceived Behavioral control) มีความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกันอย่างมีนัยสำคัญ ต่อความตั้งใจ (Intention) และพฤติกรรมการขับย้อนศร (Behavior) ดังนั้น การแก้ไขปัญหาพฤติกรรมการขับย้อนศร ควรกำหนดมาตรการให้การศึกษาร่วมกับการรณรงค์ (Education) เพื่อปลูกฝังทัศนคติการไม่ขับย้อนศร โดยเฉพาะผ่านการเตือนจากบุคคลใกล้ชิดที่มีอิทธิพลต่อผู้ขับขี่ รวมทั้งการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อป้องปรามการพฤติกรรมการขับขี่ย้อนศรของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization (WHO). Global status report on road safety. [Online] [Retrieved May 29,2020]. Available from: https://extranet.who.int/roadsafety/death-on-the-roads/
The Office of Transport and Traffic Policy and planning; Ministry of Transport. Road accident analysis report; [Online] [Retrieved October 11,2020]. Available from http://www.otp.go.th/uploads/tiny_uploads/PDF/2562-09/25620916Accident%20report2561%20_OTP.pdf
The Office of the Council of State. Office of the Council of State. Road traffic act. [Online] [Retrieved May 29, 2020]. Available from http://kmcenter.rid.go.th/kmc17/data/Knowledge%2017/Legal/law_traffic2522.pdf
Kemel E. Wrong-way driving crashes on French divided roads. Accident Analysis Prevention. 2015,75: 69-76.
Ponnaluri RV. The odds of wrong-way crashes and resulting fatalities: a comprehensive analysis. Accident Analysis Prevention. 2016; 88: 105-116.
Cooner SA, Ranft SE. Wrong-way driving on freeways: problems, issues, and countermeasures. Transportation Research Board; 2008; 1-23.
Scaramuzza G, Cavegn M. Wrong-way drivers: extent – interventions. in: paper presented at: The European Transportation Conference; 2007 Oct 17-19; The Netherlands; 2007
Das S, Dutta A, Jalayer M, Bibeka A, Wu L. Factors influencing the patterns of wrong-way driving crashes on freeway exit ramps and median crossovers: Exploration using ‘Eclat’ association rules to promote safety. Int J Transportation Science Technology. 2018; 7(2): 114-123.
Brevoord GA. Supplementary measures taken in the Netherlands with particular reference to roads; the selection of supplementary measures. Wrong-Way Driving Communications; 1984.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organizational behavior and human decision processes; 1991: 50(2): 179-211.
National Transportation Safety Board. Highway Special Investigation Report: Wrong Way Driving; 2013.
Phetcharat S, et al. Influencing factors on driving against traffic flow behavior: a case study of Nakhonnayok Province. Srinakharinwirot Engineering Journal. 2016; 11(2): 141-152. Thai
Suangka K. A study of young driver behavior that affect the risk of accidents from the motorcycle; 2016 Jan. Research Report No.: SUT7-704-58-12-44. Thai.
Jiang K, Yang Z, Feng Z, Yu Z, Bao S, Huang Z. Mobile phone use while cycling: A study based on the theory of planned behavior. Transportation Research Part F Psychol Behavior. 2019, 64: 388-400.
Shi J, Bai Y, Tao L, Atchley P. A model of Beijing drivers’ scrambling behaviors. Accident Analysis Prevention. 2011; 43(4): 1540-1546.
Zhou H, Romero SB, Qin X. An extension of the theory of planned behavior to predict pedestrians’ violating crossing behavior using structural equation modeling. Accident Analysis Prevention. 2016; 95:417-424.
Tiyabutr T. Application of the theory of planned behavior to study the Factors affected red-light running intention: case of intersections located in Khon Kaen University [MEng thesis]. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2015. Thai.
Tankasem P. Psychological factors influencing speeding behavior of drivers in urban road environments [PhD thesis]. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2018. Thai.
Kumphong J. A study of risk behaviors and helmet use intentions among motorcyclists [PhD thesis]. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2019. Thai.
Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE, Multivariate data analysis a global perspective. 7th ed. New Jersey: Pearson; 2010.
