ฤทธิ์ในการต้านเชื้อ ไวรัสเฮอร์ปิสซิมเพล็ก ชนิดที่ 1 ของสารสกัดหยาบจากยาห้าราก

บทคัดย่อ

จากการศึกษาที่ผ่านมา ระบุว่ายาห้ารากมีสรรพคุณบรรเทาอาการไข้จากโรคเริม และอาจมีฤทธิ์ต้านไวรัสเฮอร์ปิสซิมเพล็กได้ ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงได้ทำการทดสอบฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสชนิดนี้ โดยการสกัดสารออกฤทธิ์จากยาห้ารากชนิดบดผง (fine powdered herbs) และไม่บดผง (unprocessed herbs) ด้วยวิธีต้มเดือดและต้มเคี่ยว แล้วนำมาทดสอบกับเชื้อไวรัสเฮอร์ปิสซิมเพล็ก ชนิดที่ 1 สายพันธุ์ KOS ด้วยวิธี plaque reduction พบว่าความเข้มข้นของสารสกัดที่ไม่เป็นพิษต่อเซลล์เยื่อบุผิว (Vero cell) และสามารถยับยั้งเชื้อไวรัสได้ ให้ผลดังนี้ ยาห้ารากแบบบดผงต้มเดือด (B1) และต้มเคี่ยว (S1) มีค่าความเข้มข้นที่ไม่มีพิษต่อเซลล์เท่ากับ 0.625 ไมโครกรัม/มิลลิลิตรและ 0.312 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร ตามลำดับ ส่วนยาห้ารากแบบไม่บดผงแบบต้มเดือด (B2) และต้มเคี่ยว (S2) มีค่าความเข้มข้นที่ไม่มีพิษต่อเซลล์เท่ากับ 0.625 ไมโครกรัม/มิลลิลิตรและ 0.312 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร ตามลำดับสารสกัด B2 และ S2 สามารถลดจำนวน Vero cell ที่ติดเชื้อไวรัสได้ร้อยละ 100 ส่วนสารสกัด B1 และ S1 สามารถลดจำนวนVero cell ที่ติดเชื้อไวรัส ได้ร้อยละ 80.31 ± 0.25 และ 91.00 ± 0.16 ตามลำดับ ในระยะก่อนที่ไวรัสเข้าสู่เซลล์ และเมื่อทำการทดสอบในระยะหลังไวรัสเข้าสู่เซลล์ จะพบว่าสารสกัด B1 และ S1 สามารถลดจำนวนไวรัสได้ร้อยละ 31.20 ± 0.30 และ 28 ± 0.09 ในขณะที่สารสกัด B2 และ S2 เท่านั้นที่สามารถลดจำนวน Vero cell ที่ติดเชื้อไวรัสได้ร้อยละ 100 เทียบเท่ากับยา Acyclovir สรุปว่าวิธีการเตรียมยาห้ารากโดยการต้มเดือดและต้มเคี่ยวแบบไม่บดผงออกฤทธิ์ยับยั้งไวรัสในระยะก่อนเข้าสู่เซลล์และหลังเข้าสู่เซลล์ได้ดีกว่าการต้มเดือดและต้มเคี่ยวแบบบดผง