การลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการปลูกข้าวโดยใช้การจัดการธาตุอาหารพืชเฉพาะพื้นที่และการใช้มูลไก่ร่วมกับปุ๋ยเคมี
คำสำคัญ:
ข้าว, การจัดการธาตุอาหารพืชเฉพาะพื้นที่, มูลไก่บทคัดย่อ
การปลูกข้าวทำให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้ำและดินเนื่องจากการใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณมาก งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้การจัดการธาตุอาหารพืชเฉพาะพื้นที่ และคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีของดินสำหรับการปลูกข้าวในพื้นที่ตำบลบ้านข่อย อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี ด้วยแอพพลิเคชั่นคำนวณการใช้ปุ๋ยสั่งตัดและปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (Fertilizer Usage Calculator by soil Analysis, FCS) ผลการวิเคราะห์ดินพบว่าปริมาณไนโตรเจนทั้งหมด และฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์อยู่ในระดับต่ำ และโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์อยู่ในระดับปานกลาง จากนั้นคำนวณด้วยแอพพลิเคชั่น FCS พบว่าได้ปุ๋ยสูตร คือ 6 - 5 - 3 (ปุ๋ยยูเรีย (46 - 0 - 0), ปุ๋ย DAP (18 - 46 - 0) และ ปุ๋ย MOP (0 - 0 - 60)) และในการเติมปุ๋ยครั้งที่ 1 ใส่ปุ๋ยอัตรา 3 11 และ 5 กิโลกรัมต่อไร่ และครั้งที่ 2 เติมปุ๋ยยูเรีย 7 กิโลกรัมต่อไร่ นอกจากนี้ยังใช้มูลไก่เป็นทางเลือกแทนปุ๋ยเคมีในแต่ละชุดการทดลอง ผลการวิจัยพบว่าปุ๋ยสั่งตัดร้อยละ 75 ร่วมกับมูลไก่ร้อยละ 25 ให้ผลผลิตสูงสุดเท่ากับ 520.30 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งการศึกษานี้สามารถลดการใช้ปุ๋ยเคมีลงได้ 20.50 กิโลกรัมต่อไร่ เมื่อเปรียบเทียบกับการปลูกข้าวตามปกติและสามารถช่วยลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมได้
เอกสารอ้างอิง
Office of Agricultural Economics. Agricultural economics database [Internet]. 2019. Available from: http://www.oae.go.th/
Wannasai C. Management of primary nutrients in rice fields. Bangkok: Department of Agriculture; 2004. Thai.
Office of Agricultural Economics. Quantity and value of import chemical fertilizers [Internet]. 2020 [update 2020 Apr 1; cited 2020 Nov 20]. Available from: http://www.oae.go.th/view/1/
Kaweewong J. Nitrogen management for Hom - nin rice production grown on Mea Tha soil series. Khon Kaen Agr J. 2020; 48(1): 189 - 200. Thai.
Jaroenchasri R. Preliminary analytical method of physical properties of soils. Bangkok: Department of soil science, faculty of Agriculture, Kasetsart University; 2017. Thai.
Walkley A, Black IA. Chromic acid titration method for determination of soil organic matter. Soil. Sci. Amer. Proc. 1947; 63: 257.
Bremmer JM, Nitrogen-Total. In: Sparks DL, Pang AL, Helmke PA, Loeppert RH, Soltanpour PN, Tabatabai MA, Johnston CT, Sumner M, editors. Method of soil analysis part 3: Chemical method. Madison, Wisconsin. USA: Soil Sci. Soc. of Am. Inc.; 1996.
Bray RH, Kurtz LT. Determination of total, organic, and available forms of phosphorus in soils. Soil Sci. 1945; 59: 9-45.
Pratt PF. Potassium. In: Norman AG, editors. Method of soil analysis Part 2: Chemical and Microbiology properties. Madison, Wisconsin. USA: Amer. Soc. of Agron. Inc.; 1965 p. 1022-1030.
Land Development Department. Work manual: plant, fertilizer and soil amendment analysis [Internet]. 2010 [update 2010 Sep 30; cited 2019 Jul 2]. Available from: https://www.ldd.go.th/PMQA/2553/Manual/OSD-07.pdf
Khamkaew W. FCS (Fertilizer Usage Calculator by Soil Analysis) [Internet]. 2015 [update 2015; cited 2020 Apr 19]. Available from: https://www.thailandtechshow.com/upload_technology/attachment/17.pdf
APHA, AWWA, WPCA. Standard methods for the examination of water and wastewater. 18th ed. Washigton, D.C.: American Public Health Association; 1992.
APHA, AWWA, WEF. Standard methods for the examination of water and wastewater. 23rd ed. Washigton, D.C.: American Public Health Association; 2017.
Campbell CR. Reference sufficiency ranges for plant analysis in the Southern Region of the United states. N.C.: North Carolina Department of Agriculture and Consumer Services Agronomic Division; 2000.
Prathuangwong S. Agriculture guide to fertilizers and hormones. Bangkok: Department of Plant Pathology, faculty of Agriculture. Kasetsart University; 2013. Thai.
Ratneetoo B. Organic fertilizer improves deteriorate Soil. Princess of Naradhiwas University J. 2012; 4(2): 115-127. Thai.
Mala T. Organic fertilizer and Bio-fertilizer: Production techniques and utilization. Bangkok: Kasetsart University; 2003. Thai.
Department of Agriculture. Announcements from Department of Agriculture of Standard of Organic Fertilizers A.D. 2005 [Internet]. 2005 [update 2005 Sep 30; cited 2020 May 9]. Available from: http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00172707.PDF
Osotsapar Y, Wongmaneeroj A, Hongproyoon C. Fertilizers for sustainable agriculture. 1st ed. Bangkok: Kasetsart University; 2008. Thai.
Department of Livestock Development. Summary of livestock species [Internet]. 2018. Available from: http://ict.dld.go.th/webnew/index.php/th/service-ict/report
Moe K, Htwe AZ, Thu TTP, Kajihara Y, Yamakawa T. Effects on NPK status, growth, dry matter and yield of Rice (Oryza sativa) by organic fertilizers applied in field condition. Agriculture. 2019; 9(109): 1-15.
Fargeria NK. Mineral nutrition of rice. New York. CRC. Press. 2014.
Tirapitayanon W. Environmental impacts of phosphorus [Internet]. 2013 [update 2013 Dec; cited 2020 Dec 15]. Available from: http://www.dss.go.th/images/st-article/pep-12-2556-impact-envi.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
