ดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ของรถโดยสารประจำทางในเมืองขอนแก่น
คำสำคัญ:
ดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงาน , การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ , รถโดยสารประจำทางบทคัดย่อ
ปัจจุบัน ภาคการขนส่งในประเทศไทยมีการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มากที่สุด การใช้พลังงานไฟฟ้าทดแทนการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงในรถโดยสารประจำทางในเขตเมืองเป็นหนึ่งมาตรการที่น่าสนใจ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาอิทธิพลของ ปัจจัยลักษณะการให้บริการ และลักษณะของรถโดยสารประจำทาง ที่ส่งผลกระทบต่ออัตราการใช้พลังงาน, ดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงาน, และการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 2) สร้างแบบจำลองเพื่อคำนวณอัตราการใช้น้ำมัน, ดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ของรถโดยสารประจำทาง และ 3) เสนอการใช้รถไฟฟ้าแทนรถน้ำมัน ผ่านกรณีศึกษา ระบบรถโดยสารประจำทางเขตเมืองขอนแก่น การศึกษานี้ได้สำรวจข้อมูลการให้บริการ ลักษณะของรถ และอัตราการใช้น้ำมันของระบบรถโดยสารประจำทางในเขตเมืองขอนแก่น จำนวน 12 สาย ด้วยการสัมภาษณ์ผู้ขับรถโดยสารประจำทาง การศึกษานี้ประยุกต์ใช้การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณเพื่อสร้างแบบจำลอง ผลการศึกษาพบว่า ระบบรถโดยสารประจำทางใช้น้ำมันดีเซล ในเขตเมืองขอนแก่น มีอัตราการใช้พลังงานเฉลี่ย เท่ากับ 3.187 MJ/km และใช้พลังงานรวมทั้งระบบ เท่ากับ 28,489,767 MJ/year มีค่าดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงานเฉลี่ย เท่ากับ 0.376 MJ/P-km และมีอัตราการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เฉลี่ย เท่ากับ 0.235 t-CO2/km และมีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์รวมทั้งระบบ เท่ากับ 2,112 t-CO2/year ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออัตราการใช้พลังงาน และการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของระบบรถโดยสารประจำทางในเขตเมืองขอนแก่น คือ อายุการใช้งานของรถ และความเร็วเฉลี่ยขณะวิ่งให้บริการ และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงาน คือ จำนวนผู้โดยสารเฉลี่ย และอายุการใช้งานของรถ เมื่อเสนอให้ใช้รถไฟฟ้าทดแทนรถที่ใช้น้ำมันดีเซลอยู่ในปัจจุบันของระบบรถโดยสารประจำทางในเขตเมืองขอนแก่น พบว่า สามารถลดการใช้พลังงานทั้งระบบได้ ร้อยละ 69 ค่าดัชนีประสิทธิภาพการใช้พลังงานลดลง (ประสิทธิภาพการใช้พลังงานเพิ่มขึ้น) ร้อยละ 70 และการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทั้งระบบลดลง ร้อยละ 53
เอกสารอ้างอิง
Department of Alternative Energy Development and Efficiency. Energy Balance of Thailand. 2018(5).
Department of Land Transport, Transportation Statistics Group. Transportation statistics report for the year 2018.
Klungboonkrong P. Sustainable Urban Transportation Planning: Principle and Practice. Sustainable Infrastructure Research and Development Center Faculty of Engineering Khon Kaen University. 2018.
Ratanavaraha V., Jomnonkwao S. Trends in Thailand CO2 emissions in the transportation sector and Policy Mitigation. Transp Policy. 2015;41:136–146.
Thailand National Metal and Materials Technology Center. Project report on data study and potential of energy conservation in the group of trucks and buses. 2020.
Vanichbuncha K., Vanichbuncha. Using SPSSS forWindow to analyze data. 2015. Samlada printing house; 2015. 531 p.
Satiennam T, Satiennam W, Gadsadayurat S, Aranyasen S, Srisa-ard K. Vehicle kilometers of travel and fuel consumption rate for estimating CO2 emission of vehicles in Khon Kaen city. 2014:333–346.
Satiennam T, Mogi S, Hanaoka S, Nakamichi K. Estimation of CO2 Emissions for Low Carbon Urban Freight Transport in Khon Kaen, Thailand. 2015;20.
Yu Q, Li T, Li H. Improving urban bus emission and fuel consumption modeling by incorporating passenger load factor for real world driving. Appl Energy. 2016;161:101–111.
Yu H, Li M, Li J, Liu Y, Lv H, Ma K. Real-road NOx Emission and Fuel Consumption Characteristics of China IV Public Transit Buses. Energy Procedia. 2019;158:4623–4628.
Tong HY. Development of a driving cycle for a supercapacitor electric bus route in Hong Kong. Sustain Cities Soc. 2019;48:101588.
Al-Samari A. Study of emissions and fuel economy for parallel hybrid versus conventional vehicles on real world and standard driving cycles. Alex Eng J. 2017;56(4):721–726.
Lajunen A. Lifecycle costs and charging requirements of electric buses with different charging methods. J Clean Prod. 2018;172:56–67.
Lee D-Y, Elgowainy A, Vijayagopal R. Well-to-wheel environmental implications of fuel economy targets for hydrogen fuel cell electric buses in the United States. Energy Policy. 2019;128:565–83.
Ministry of Interio. Department of Provincial Administration [Internet]. 2020. Available at: http://www.kkpao.go.th/E-PlanData/?mod=index&file=datacat2-2
Department of Land Transport, Transportation Statistics Group. Transportation statistics report for the year 2021.
International Energy Agency. Energy Efficiency Indicators: Fundamentals on Statistics [Internet]. OECD; 2014. Available at: https://www.oecd-ilibrary.org/energy/energy-efficiency-indicators_9789264215672-en
Department of Alternative Energy Development and Efficiency. Energy Balance of Thailand. 2015.
Ministry of Interio. Power Development Plan 2018-2037. 2020.
Office of Transport and Traffic Policy and Planning. Executive Summary Report. 2019.
SKYWELL Thailand. SHODAI – High Roof [Internet]. 2021. SHODAI – High Roof. Available at: http://skywell.co.th/wp/line-up/shodai-high-roof/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
