การประเมินความล้าของกล้ามเนื้อโดยคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อของพนักงานในอุตสาหกรรมประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
คำสำคัญ:
การยศาสตร์, ความล้ากล้ามเนื้อ, คลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional descriptive study) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความล้าของกล้ามเนื้อโดยใช้คลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (electromyography: EMG) ในพนักงานกระบวนการพันลวดที่ใช้เครื่องพันลวดกับไม่ใช้เครื่องพันลวดในอุตสาหกรรมประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ จำนวน 40 คน เก็บข้อมูลโดยใช้เครื่องตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG) ชนิดรับสัญญาณที่ผิวหนัง (Surface electromyography) ใน 2 ลักษณะ ได้แก่ การหดตัวสูงสุดของกล้ามเนื้อ (Maximum Voluntary Contraction : MVC) และความเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อ ผลการตรวจวัดคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อบริเวณหลังส่วนบน หลังส่วนล่าง โดยใช้พารามิเตอร์ค่าการหดตัวสูงสุดของกล้ามเนื้อ (MVC) ค่า %MVC ในพนักงานที่ใช้เครื่องพันลวดที่ทำงานในลักษณะท่านั่ง (หลังส่วนบนซ้าย = 26.44 ขวา = 26.32, หลังส่วนล่างซ้าย = 22.75 ขวา = 22.11) มีค่าน้อยกว่าในพนักงานที่ไม่ใช้เครื่องพันลวดที่ทำงานในลักษณะท่ายืน (หลังส่วนบนซ้าย = 32.92 ขวา = 32.39, หลังส่วนล่างซ้าย = 33.64 ขวา = 31.76) ทั้งนี้อาจเกิดจากงานยืนมีการออกแรงที่มากกว่า และขณะที่พนักงานปฏิบัติงานนั่งมีการกระตุ้นให้กล้ามเนื้อมีการหดตัวเป็นเวลานานกว่า และจากการศึกษาความเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อโดยตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อบริเวณหลังส่วนบน หลังส่วนล่าง และไหล่ โดยใช้พารามิเตอร์ Median frequency (MF/Time slope) พบว่าตลอดเวลา 8 ชั่วโมงการทำงาน เมื่อพิจารณาค่าความล้าเฉลี่ยของกล้ามเนื้อที่แบ่งช่วงเวลาการทำงานเช้าและบ่าย ของพนักงานที่ไม่ใช้เครื่องพันลวดที่ทำงานในลักษณะท่ายืน (MF/time slope ในช่วงเช้า: หลังส่วนบนซ้าย =-0.67 ขวา =-1.22 หลังส่วนล่างซ้าย =-0.51 ขวา =-0.61 ไหล่ซ้าย =-0.23 ขวา =-1.47 ในช่วงบ่าย: หลังส่วนบนซ้าย =-0.65 ขวา =-0.81 หลังส่วนล่างซ้าย =-0.50 ขวา =-0.83 ไหล่ซ้าย =-0.84 ขวา =-1.46) และพนักงานที่ใช้เครื่องพันลวดที่ทำงานในลักษณะท่านั่ง (MF/time slope ในช่วงเช้า: หลังส่วนบนซ้าย =0.49 ขวา =0.42 หลังส่วนล่างซ้าย =0.16 ขวา =0.16 ไหล่ซ้าย =-0.06 ขวา =-0.83 ในช่วงบ่าย: หลังส่วนบนซ้าย =-0.45 ขวา =-0.84 หลังส่วนล่างซ้าย =-2.01 ขวา =-2.05 ไหล่ซ้าย =-0.72 ขวา =-1.43) ซึ่งมีค่าความล้าของพนักงานเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามระยะเวลาการทำงาน การศึกษาในครั้งนี้พบว่าพนักงานเกิดความล้ากล้ามเนื้อ ดังนั้น ควรมีการวางแผนเฝ้าระวังสุขภาพต่ออาการผิดปกติของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ รวมถึงจัดทำโปรแกรมการออกกำลังกายหรือกายบริหารก่อนทำงาน ระหว่างทำงาน และหลังทำงาน เพื่อเป็นการส่งเสริมความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อในพนักงานต่อไป
เอกสารอ้างอิง
keawnual A, Lohapoontagoon B, Pochana K. Prevalence of work-related musculoskeletal disorders in various occupations. The Public Health J Burapha Univ. 2017; 12(2): 53-64. Thai.
Chaiklieng S. Work physiology and ergonomics. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2019.
Kessarawan N, Arphorn S, Phajan T. Occupational musculoskeletal disease Khon Kaen: Klung na na vithya press; 2012.
Duangprom N, Chaiklieng S. Recognition of Musculoskeletal Disorders among workers of the electronic industry in Udon Thani Province. KKU Research J. 2013; 18(5): 88-91. Thai.
Hlavenka TM, Christner VFK, Gregory DE. Neck posture during lifting and its effect on trunk muscle activation and lumbar spine posture. Applied Ergonomics 2017; 62: 28-33.
Chaikieng S. Occupational ergonomics. Khon Kaen: Khon Kaen University printing house; 2023.
Ratanathongkam S. Neuromuscular examination by electromyography [Internet]. 2011 [updated 2011; cited; 2022 Aug 8]. Available from: https://ams.kku.ac.th/aalearn/resource/edoc/es54/ emgdoc54.pdf
Norouzi S, Tavafan SS, Cousins R, Mokarami H. Understanding risk factors for musculoskeletal disorders in Iranian housewives: Development of a comprehensive health promotion behavior model. BMC Public Health. 2023; 23(167): 1-13.
Chirawatkul A. Statistics for healthscienc. Khon Kaen: IKlangnanaWittaya Printing Press; 2008.
Chaiklieng S. Health risk assessment on musculoskeletal disorders among potato-chip processing workers. PLoS ONE. 2019; 14(12), e0224980. doi: 10.1371/journal.
Kaewyot P, Chaiklieng S. Muscle fatigue and health risk assessment on occupational back pain of workers involved lifting and handling products in the industry. Journal of Medical Technology and Physical Therapy. 2019; 31(3): 439-454. Thai.
Kaewyot P, Chaiklieng S, Puntumetakul R. Muscle activation assessment and ergonomic risk among lift operation worker in the industry. The official journal of occupational health and safety at work association. 2019; 4(2): 62-72. Thai.
Chaiklieng S, Nithithamthada R. Factors Associated with Neck, Shoulder, and Back Pain among Dental Personnel of Government Hospitals in Khon Kaen Province. J Public Health. 2016; 46(1): 42-56. Thai.
Pimarn R, Wongmatikul V. Prevalence and risk factors of low back pain among nurses at King Chulalongkorn Memorial Hospital, Thai Red Cross Society. Chula Med J. 2017; 61(1): 87-102. Thai.
Pirom T, Worachetwarawat P. A study of tiredness from sitting in working of sewing workers in garment industry. Proceedings of Industrial Engineering Network Academic Conference; 2012 October 17-19; Cha-am. Phetchaburi: Sripatum university; 2012.
Sungkhapong A, Pochana K, Auesujaridwong W. Workstation improvement for risk reduction of muscular fatigue among production workers in tuna manufacturing process: A case study of a seafood processing factory. The Journal of KMUTNB. 2013; 23(3): 654-663. Thai.
Pankab K, Ratanaaporn L, Wongthanasunthorn N. Workstation improvement for muscular fatigue reduction among female operators in handicraft mulberry paper. Kasetsart Engineering J. 2010; 23 (73): 85-94. Thai.
Tidaoon P, Chuangkrud S, Chaiklieng S. Ergonomic risk assessment and work environmental illumination in electronic manufacturing. Safety & Environment Review E–journal 2022; 5(1): 28-34. Thai.
Wan JJ, Qin Z, Wang PY, Sun Y, Liu X. Muscle fatigue: general understanding and treatment. Experimental & Molecular Medicine. 2017; 49: 1-11.
Bonato P, Ebenbichler GR, Roy SH, Lehr S, Posch M, Kollmitzer J, et al. Spine. 2003; 28(16): 1810-20.
Daneshmandi H, Kee D, Kamalinia M, Oliaei M, Mohammadi H. An ergonomic intervention to relieve musculoskeletal symptoms of assembly line workers at an electronic parts manufacturer in Iran. Work. 2019; 61(4): 515–521.
Nilvarangkul K, Wongprom J, Tumnong C, Supornpun A, Surit P, Srithongchai N. Strengthening the self-care of women working in the informal sector: the fabric weaving women of Khon Kean (Phase 2). The Faculty of Nursing: Khon Kean University; 2004.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
