การตรวจสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์สารไฮดรอกซีชาวิคอลในสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนกสำหรับใช้รักษาโรคสะเก็ดเงิน โดยวิธีโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง
คำสำคัญ:
ไฮดรอกซีชาวิคอล , ตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก , การตรวจสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์บทคัดย่อ
ตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก เป็นหนึ่งในตำรับยาที่บันทึกอยู่ในรายการตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ ฉบับเฉลิมพระเกียรติฯ พ.ศ. 2562 ประกอบไปด้วยสมุนไพรทั้งหมด 9 ชนิด มีสรรพคุณแก้โรคสะเก็ดเงิน (ระยะที่มีแผลเป็นวงสีขาว มีขุย ขอบนูน มีอาการคัน และลามไปทั้งตัว) จากงานวิจัยก่อนหน้า พบว่า สารไฮดรอกซีชาวิคอลเป็นสารสำคัญของตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก ซึ่งยังไม่มีการตรวจสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ ดังนั้นงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์สารไฮดรอกซีชาวิคอลในสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก โดยวิธีโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง ผลการศึกษาพบว่า สารมาตรฐานไฮดรอกซีชาวิคอล มีค่า retention time เท่ากับ 33.927 นาที ในส่วนของสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนกพบสารที่ retention time เดียวกัน คือ 33.797 นาที ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบโครมาโทแกรม พบว่า มีลักษณะเหมือนกัน จึงสามารถยืนยันได้ว่า สารที่พบในสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก คือ สารไฮดรอกซีชาวิคอล การวิเคราะห์ปริมาณสารไฮดรอกซีชาวิคอลในช่วงความเข้มข้น 25 – 400 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร พบความสัมพันธ์เชิงเส้นตรงที่ดี (R2 = 0.9996) โดยมีขีดจำกัดของการตรวจวัด (LOD) และขีดจำกัดในการหาปริมาณ (LOQ) เท่ากับ 4.31 และ 13.05 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ ความแม่นยำของวิธีวิเคราะห์สารมาตรฐานไฮดรอกซีชาวิคอลที่ 50, 100 และ 200 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร มีค่าร้อยละส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานสัมพัทธ์ (%RSD) ภายในวันเดียวกัน (intra-day) เท่ากับ 1.12-1.45 และระหว่างวัน (inter-day) เท่ากับ 1.25-1.42 ส่วนความถูกต้องของวิธีวิเคราะห์ รายงานด้วยค่าร้อยละของการคืนกลับ (%recovery) ซึ่งมีค่าเท่ากับ 94.44 ± 0.58, 98.30 ± 1.11 และ 100.79 ± 1.38 ตามลำดับ สำหรับการวิเคราะห์หาปริมาณสารสำคัญในสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนกที่เตรียมขึ้นทั้ง 3 ตัวอย่าง พบว่า มีปริมาณไฮดรอกซีชาวิคอลอยู่ในช่วงร้อยละ 1.97 ± 0.05 ถึง 2.28 ± 0.08 โดยน้ำหนักของสารสกัด จากผลการศึกษาที่ได้สามารถนำไปสู่การจัดทำมาตรฐานในการควบคุมคุณภาพของสารสกัดตำรับยาแก้เรื้อนมูลนก เพื่อประสิทธิผลในการนำไปใช้รักษาโรคและสร้างความปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภคได้ต่อไปในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Chinnaphat C. Principles of Using Medicinal Plants in Withikutdharok Scripture. J Thai Tradit Altern Med. 2020;18(1):165–147.
Rendon A, Schakel K. Psoriasis pathogenesis and treatment. Int J Mol Sci. 2019;20(6):1475.
Pattamadilok P. Psoriasis [Internet]. 2018 [updated 2018 Oct; cited 2024 Jul 24]. Available from: https://www.iod.go.th/wp-content/uploads/2020/10/news_29.pdf
Institute of Dermatology. Statistical Report 2023 [Internet]. 2023 [updated 2023 Oct 15; cited 2024 Jul 24]. Available from: https://www.iod.go.th/wp-content/uploads/2023/11/%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B8%9B%E0%B8%B5%E0%B8%87%E0%B8%9A%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%93-2566.pdf
Division for the Protection and Promotion of Thai Traditional Medicine Wisdom and Thai Folk Medicine, Department for Development of Thai Traditional and Alternative Medicine, Ministry of Public Health. National Thai Traditional Medicine Formulary Special Edition to Commemorate the Auspicious Occasion of the Coronation of H.M. King Rama X, B.E.2562. 1st ed. Bangkok: Samchareon Phanich Co., Ltd; 2019.
Nhoek P, Ahn S, Park IG, Pel P, Huh J, Kim HW, et al. Salicinoyl Quinic acids and their prostaglandin E2 production inhibitory activities from the fruits of Casearia grewiifolia. J Nat Prod. 2021;84(9):2437–46.
Ahama-Esseh K, Bodet C, Quashie-Mensah-Attoh A, Garcia M, Théry-Koné I, Dorat J, et al. Anti-inflammatory activity of Crateva adansonii DC on keratinocytes infected by Staphylococcus aureus: From traditional practice to scientific approach using HPTLC-densitometry. J Ethnopharmacol. 2017;204:26–35.
Chen ZH, Zhang H, Tao SH, Luo Z, Zhong CQ, Guo LB. Norlignans from Pouzolzia zeylanica var. microphylla and their nitric oxide inhibitory activity. J Asian Nat Prod Res. 2015;17(10):959–66.
Choi YH, Lee JY, Lee JE, Jung YW, Jeong W, Hong SS, et al. Skin-related properties and constituents from the aerial parts extract of Persicaria senticosa. Oxid Med Cell Longev. 2020;2020:6627752.
Ramanunny AK, Wadhwa S, Singh SK, Kumar B, Gulati M, Kumar A, et al. Topical non-aqueous nanoemulsion of Alpinia galanga extract for effective treatment in psoriasis: In vitro and in vivo evaluation. Int J Pharm. 2022;624:121882.
Cheng Y, Liu Y, Tan J, Sun Y, Guan W, Jiang P, et al. Integrated serum metabolomics and network pharmacology approach to reveal the potential mechanisms of withanolides from the leaves of Datura metel L. on psoriasis. J Pharm Biomed Anal. 2020;186:113277.
Taingthum A, Sakpakdeejaroen I, Panthong S, Kanokkangsadal P. Assessment of in vitro antioxidant activities and quantification of total phenolic and flavonoid contents in extracts from the Thai traditional remedy “Ruean-Khi-Nok” and its plant constituents. Asian Med J Altern Med. 2024;24(1):9–18.
Taingthum A, Panthong S, Kanokkangsadal P, Sakpakdeejaroen I. Exploring biological activities of a Thai traditional remedy called “Ruean-Mhoon-Nok” and its plant ingredient extracts for the treatment of dermatitis. Curr Tradit Med. 2025;11:1–12.
Ali I, Khan FG, Suri KA, Gupta BD, Satti NK, Dutt P, et al. In vitro antifungal activity of hydroxychavicol isolated from Piper betle L. Ann Clin Microbiol Antimicrob. 2010;9:7.
Salehi B, Zakaria ZA, Gyawali R, Ibrahim SA, Rajkovic J, Shinwari ZK, et al. Piper species: A comprehensive review on their phytochemistry, biological activities and applications. Molecules. 2019;24(7):1364.
Ou J, Zhong F, Huang P, Zhang Y, Xie S, Wu P, et al. Hydroxychavicol derivatives from Piper betle Linn. as natural PDE4 inhibitors with anti-inflammatory effects. Bioorg Chem. 2025;157:108294.
ICH Harmonized Tripartite Guideline. Validation of analytical procedures text and methodology Q2(R1) [Internet]. 2005 [cited 2024 Jul 24]. Available from: https://database.ich.org/sites/default/files/Q2%28R1%29%20Guideline.pdf
Singtongratana N, Vadhanasin S, Singkhonrat J. Hydroxychavicol and eugenol profiling of betel leaves from Piper betle L. obtained by liquid-liquid extraction and supercritical fluid extraction. Agric Nat Resour. 2013;47(4):614–23.
Jaicharoensub J, Sakpakdeejaroen I, Panthong S. Validation of HPLC method for quantitative determination of active compounds in Thai traditional herbal medicine to treat gastrointestinal disease. Talanta Open. 2023;7:100227.
Mudge EM, Betz JM, Brown PN. The importance of method selection in determining product integrity for nutrition research. Adv Nutr. 2016;7(2):390–8.
Ghimire BK, Seo JW, Kim SH, Ghimire B, Lee JG, Yu CY, et al. Influence of harvesting time on phenolic and mineral profiles and their association with the antioxidant and cytotoxic effects of Atractylodes japonica Koidz. Agronomy. 2021;11(7):1327.
Saikia J, Sarkar A, Washmin N, Borah T, Das B, Konwar P, et al. Effect of postharvest drying on physicochemical properties, volatile yield, composition, and sensory attributes of Alpinia zerumbet (shell ginger) rhizome. Ind Crops Prod. 2023;198:116719.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
