ต้นทุนที่ไม่ใช่ต้นทุนทางการแพทย์และความรอบรู้ด้านสุขภาพ ที่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจในการมารับบริการครั้งถัดไป ของผู้มารับการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ในจังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
ต้นทุนที่ไม่ใช่ต้นทุนทางการแพทย์ , ความรอบรู้ด้านสุขภาพ , การตัดสินใจในการมารับบริการบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนที่ไม่ใช่ต้นทุนทางการแพทย์และความรอบรู้ด้านสุขภาพ ที่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจในการมารับบริการครั้งถัดไป ของผู้มารับการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ในจังหวัดขอนแก่น ใช้สถิติพรรณนา การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด และสถิติอนุมานใช้สถิติ Simple Logistic Regresion หาความสัมพันธ์ของตัวแปรสองตัว โดยนำเสนอค่า OR Crude และ 95%CI และใช้สถิติ Multiple logistic regression แสดงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย นำเสนอค่า OR Adj และ 95%CI ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ผลการศึกษา จากกลุ่มตัวอย่าง 171 คน พบว่าภาพรวมผู้ที่ตัดสินใจมารับบริการคัดกรองในครั้งถัดไป 123 คน (71.93%) คุณลักษณะส่วนบุคคล อายุ รายได้ และระยะทาง มีความสัมพันธ์อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ต้นทุนที่ไม่ใช่ต้นทุนทางการแพทย์ ด้านต้นทุนค่าเสียโอกาสของผู้มารับบริการ (ORAdj = 4.09; 95%CI: 1.56-10.75; p-value=0.004) และด้านต้นทุนค่าเดินทาง (ORAdj = 3.39; 95%CI: 1.31-8.79; p-value=0.012) และความรอบรู้ทางด้านสุขภาพ ภาพรวมอยู่ในระดับเพียงพอ 133 คน (77.78%) ด้านการสื่อสาร (ORAdj=4.99; 95%CI: 2.13-11.67; p-value<0.001) ดังนั้น โรงพยาบาลชุมชนควรจัดให้มีช่วงเวลาในการรับบริการที่สามารถเลือกได้ ควรจัดตั้งจุดให้บริการคัดกรอง ควรจัดให้มีการเข้าถึงข้อมูลหลากหลายวิธี และพัฒนาศักยภาพการสื่อสารของเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการ
เอกสารอ้างอิง
Office of National Economics and Social Development Council. Economic and Social Development Plan Issue 13 (2023–2027). Bangkok: 2022.
Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. The 20-year national strategy (Public Health) – 2nd revision (2018) [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2018 [cited 2024 May 20]. Available from: https://spd.moph.go.th/20-year-national-strategy-public-health/
Khon Kaen Provincial Public Health Office. Khon Kaen provincial health strategic plan 5-year (2020–2022). Khon Kaen: Khon Kaen Provincial Public Health Office; 2022.
Phuthangna P. Factors associated with appointment adherence among clients receiving annual health check-up services at Health Center 10, Ubon Ratchathani. J Health Center 10 Ubon Ratchathani. 2021;9(2):59–71.
Phulsiri K, Khaphon N, Lochit-amnuay S, Khamfoi S. Non-medical costs and quality of life among people with oral diseases. J Public Health Acad. 2021;30(6):1011–20.
Kunjaythong R, Phanthupho S, Tridet S, Chantalak S, Chai-ard K. Health literacy on liver fluke prevention behaviors among people in the area of the Office of Disease Prevention and Control 7, Khon Kaen. J Office of Disease Prevention Control 7 Khon Kaen. 2020;27(1):73–85.
Health Region 7 Khon Kaen. Executive summary FY 2023 (2nd half): Area-based issue – Liver fluke and cholangiocarcinoma [Internet]. Khon Kaen: Health Region 7; 2024 [cited 2024 May 10]. Available from: https://inspection.moph.go.th/einspection/file_docth/2023-02-01-09-49-14.pdf
Fugard AJ, Potts HW. Supporting thinking on sample sizes for thematic analyses: a quantitative tool. Int J Soc Res Methodol. 2015;18(6):669–84.
Hsieh JC, Chadwick OA, Kelly EF, Savin SM. Oxygen isotopic composition of soil water: quantifying evaporation and transpiration. Geoderma. 1998;82(1-3):269–93.
Myers RH. Classical and modern regression with applications. 2nd ed. Belmont (CA): Duxbury Press; 1990. 488 p.
Likert R. The human organization: its management and values. New York: McGraw-Hill; 1967.
Thanasukarn C. Concepts of health literate organization, Department of Health. Bangkok: Office of the Driving Project for Department of Health 4.0 toward public health literacy; 2017.
Chairattanasakda S. Effects of a cervical cancer screening program on knowledge, attitudes, and intention to receive screening services among women at Pranon Health Promoting Hospital, Nakhon Sawan Province. Sawannpracharak Med J. 2021;18(1):60–9.
Phosri K, Witayapiroj J. Factors associated with dental service utilization among the elderly aged 60–74 years in Mueang District, Khon Kaen Province. J Dent Hyg. 2018;29(2):84–97.
Liawattananupong W. Factors associated with dental service utilization among pregnant women at Khanom Hospital, Nakhon Si Thammarat Province. Suranaree J Health Sci. 2023;1(1).
Phimphandee W, Wangnok W. Socio-demographic characteristics and health literacy influencing the quality of life among elderly in Chachoengsao Province. J Health Sci Res. 2023;17(2):26–38.
Chiangkhuntod S, Chucherd P, Jirathammakun S, Khumtaveeporn P. A study on the burden of healthcare service expenses among the elderly in Bangkok. J Buddh Psychol. 2022;7(2):172–85.
Somkhuan T, Laosupap K. Cost-utility of pulmonary tuberculosis screening using mobile digital chest X-ray units [Internet]. 2023 [cited 2024 Jan 22]. Available from: https://www.ubu.ac.th/web/files_up/00066f2023090615024435.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
