การสำรวจปัจจัยการบริหารโครงการเพื่อลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์: กรณีศึกษาโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบราง
คำสำคัญ:
การบริหารโครงการ, การลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ , โครงสร้างพื้นฐานระบบรางบทคัดย่อ
การขยายตัวของโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบรางในประเทศไทยมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ในช่วงการก่อสร้างกลับเป็นช่วงที่มีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในระดับสูง การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและวิเคราะห์ปัจจัยด้านการบริหารโครงการที่ส่งผลต่อการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบรางของประเทศไทย งานวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยสังเคราะห์ตัวแปรจากการทบทวนวรรณกรรมจำนวน 27 ตัวแปร และเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จากผู้ปฏิบัติงานในโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบรางจำนวน 407 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis: EFA) ผลการวิเคราะห์พบว่าสามารถอธิบายความแปรปรวนรวมได้ร้อยละ 70.538 และจำแนกปัจจัยการบริหารโครงการออกเป็น 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) การวางแผนและแนวทางบริหารโครงการ (2) การบริหารจัดการหน้างานและทรัพยากร (3) ความพร้อมของบุคลากรและผู้เกี่ยวข้อง และ (4) การควบคุมมาตรฐานและการดำเนินงาน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าปัจจัยด้านการวางแผนเชิงกลยุทธ์ การสนับสนุนจากผู้บริหาร ความร่วมมือของบุคลากร และการควบคุมกระบวนการดำเนินงาน มีบทบาทสำคัญต่อการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในช่วงการก่อสร้าง งานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติสำหรับการบริหารโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบราง เพื่อสนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และการพัฒนาอย่างยั่งยืนของภาคโครงสร้างพื้นฐานในประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
Intergovernmental Panel on Climate Change. Climate change 2021: The physical science basis. Cambridge: Cambridge University Press; 2021.
National Economic and Social Development Council. Master plan under the National Strategy (2018-2037) (revised edition) [summary] [Internet]. 2023 [cited 2025 Dec 20]. Available from: https://www.nesdc.go.th/nscr/main/
International Union of Railways. Carbon footprint of railway infrastructure: Comparing existing methodologies on typical corridors – recommendations for harmonized approach. Paris: International Union of Railways; 2016.
Huang L, Krigsvoll G, Johansen F, Liu Y, Zhang X. Carbon emission of global construction sector. Renew Sustain Energy Rev. 2018;81:1906-16.
Akbarnezhad A, Xiao J. Estimation and minimization of embodied carbon of buildings: A review. Buildings. 2017;7(1):5.
Hwang BG, Ng WJ. Project management knowledge and skills for green construction: Overcoming challenges. Int J Proj Manag. 2013;31(2):272-84.
Kaewunruen S, Sussman JM, Einstein HH. Strategic framework to achieve carbon-efficient construction and maintenance of railway infrastructure systems. Front Environ Sci. 2015;3:6.
Yamane T. Statistics: An introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper and Row; 1973.
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;22(140):1-55.
Lawshe CH. A quantitative approach to content validity. Pers Psychol. 1975;28(4):563-75.
Tavakol M, Dennick R. Making sense of Cronbach's alpha. Int J Med Educ. 2011;2:53-5.
Wanitbancha K. Structural equation modeling (SEM) with AMOS. 4th ed. Bangkok: Samlada Limited Partnership; 2019.
Allison PD. Multiple regression: A primer. Thousand Oaks: Pine Forge Press; 1999.
Barrett P. Structural equation modelling: Adjudging model fit. Pers Individ Dif. 2007;42(5):815-24.
Pett MA, Lackey NR, Sullivan JJ. Making sense of factor analysis: The use of factor analysis for instrument development in health care research. Thousand Oaks: Sage; 2003.
Tang JR, Zhang BY, Wu LJ. Path analysis on the influence factors of construction carbon emissions and policy implications for Jiangsu in China. Adv Mater Res. 2012;524-527:2595-601.
Li S, Wu Q, Zheng Y, Sun Q. Study on the spatial association and influencing factors of carbon emissions from the Chinese construction industry. Sustainability. 2021;13(4):1728.
Karlsson I, Rootzén J, Johnsson F. Reaching net-zero carbon emissions in construction supply chains: Analysis of a Swedish road construction project. Renew Sustain Energy Rev. 2020;120:109651.
Seo MS, Kim T, Hong G, Kim H. On-site measurements of CO2 emissions during the construction phase of a building complex. Energies. 2016;9(8):599.
Wang X, Duan Z, Wu L, Yang D. Estimation of carbon dioxide emission in highway construction: A case study in southwest region of China. J Clean Prod. 2015;103:705-14.
Kaewunruen S, Sresakoolchai J, Yu S. Global warming potentials due to railway tunnel construction and maintenance. Appl Sci. 2020;10(18):6459.
Ortega A, Blainey S, Preston J. Assessing whole-life carbon footprint of under sleeper pad installation for ballasted track. J Transp Eng Part A Syst. 2018;144(12):04018073.
Cho SH, Chae CU. A study on life cycle CO2 emissions of low-carbon building in South Korea. Sustainability. 2016;8(6):579.
Zhang Z, Wang B. Research on the life-cycle CO2 emission of China's construction sector. Energy Build. 2016;112:244-55.
Tirth V, Algarni S, Agarwal N, Saxena A. Greenhouse gas emissions due to the construction of residential buildings in Moradabad, India. Appl Ecol Environ Res. 2019;17(5):12111-26.
Lin J, Li H, Huang W, Xu W, Cheng S. A carbon footprint of high-speed railways in China: A case study of the Beijing-Shanghai line. J Ind Ecol. 2019;23(4):869-78.
Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 7th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Prentice Hall; 2010.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
