การทำนายค่าความเข้มข้นของฝุ่นละออง (PM2.5) ด้วยวิธี Machine Learning เพื่อช่วยในการพยากรณ์ ดังนั้นจึงใช้เทคโนโลยีขั้นสูง Machine Learning เพื่อช่วยในการศึกษาการพยากรณ์ค่าฝุ่นPM 2.5 ล่วงหน้า

Main Article Content

Panida Mahahing
Pradthana Minsan

บทคัดย่อ

ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 เป็นปัญหามลพิษทางอากาศที่สำคัญ โดยเฉพาะในพื้นที่เมืองที่มีการปล่อยมลพิษสูง โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย หรือ นครกวางโจว เมืองใหญ่ ในประเทศจีน ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุด งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นการพัฒนาระบบทำนายค่าความเข้มข้นของฝุ่นPM 2.5 ล่วงหน้า โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) ได้แก่ การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้น(LR), (SVR) และ XGBoost เพื่อนำไปใช้ในการเฝ้าระวังและจัดการมลพิษทางอากาศ ข้อมูลที่ใช้ในงานวิจัยได้มาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิซึ่งบันทึกค่าฝุ่นPM 2.5 ระหว่างปี 2010-2015 ของนครกวางโจว ประเทศจีน จากการทดลองเปรียบเทียบแบบจำลองทั้งสามแบบ พบว่า XGBoost มีประสิทธิภาพสูงสุดในการทำนายค่าฝุ่น PM 2.5 ในทุกช่วงเวลา โดยในกรณีทำนาย 1 ชั่วโมงล่วงหน้า XGBoost ที่ใช้คุณลักษณะค่าเฉลี่ยฝุ่นPM 2.5 ย้อนหลังและข้อมูลฤดูกาล โดยให้ค่า เท่ากับ 0.6728, MAE เท่ากับ 12.06 และ RMSE เท่ากับ 17.87 ซึ่งแม่นยำกว่า LR และ SVR นอกจากนั้น ประสิทธิภาพของแบบจำลองลดลงเมื่อพยากรณ์ช่วงเวลาล่วงหน้าเพิ่มขึ้น แต่ XGBoost ยังคงให้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในทุกกรณี การเพิ่มคุณลักษณะของข้อมูลฤดูกาลและค่าเฉลี่ยของฝุ่น PM 2.5 ในอดีตช่วยปรับปรุงความสามารถของแบบจำลองในการทำนายค่าฝุ่นPM 2.5 ได้อย่างมีนัยสำคัญ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
[1]
P. Mahahing และ P. Minsan, “การทำนายค่าความเข้มข้นของฝุ่นละออง (PM2.5) ด้วยวิธี Machine Learning: เพื่อช่วยในการพยากรณ์ ดังนั้นจึงใช้เทคโนโลยีขั้นสูง Machine Learning เพื่อช่วยในการศึกษาการพยากรณ์ค่าฝุ่นPM 2.5 ล่วงหน้า”, JIST, ปี 15, ฉบับที่ 1, น. 1–9, มิ.ย. 2025.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย Soft Computing:

เอกสารอ้างอิง

Carlos Ordóñez , Ruth M. Doherty. (2023). Modulation of daily PM2.5 concentrations over China in winter by large-scale circulation and climate change. เล่มที่ 23 ฉบับที่ 4

Fan W, Xu L, Zheng H. Using Multisource Data to Assess PM2.5 Exposure and Spatial Analysis of Lung Cancer in Guangzhou, China. Int J Environ Res Public Health. 2022 Feb 24;19(5):2629. doi: 10.3390/ijerph19052629. PMID: 35270346; PMCID: PMC8910196.

Jay Chugh. (December 13, 2018 ). Types of Machine Learning and Top 10 Algorithms Everyone Should Know. สืบค้นจาก https://blogs.oracle.com/ai-and-datascience/post/types-of-machine-learning-and-top-10-algorithms-everyone-should-know

P. Minsan and W. Panichkitkosolkul. (2024). Enhancing decomposition and Holt-Winters weekly forecasting of pm2.5 concentrations in Thailand’s eight northern provinces using the cuckoo search algorithm. Thailand Statistician, 22(4), 963–985.

Minsan, P. and W. Minsan. (2024a). Decomposition and Holt-Winters techniques enhanced by whale optimization algorithm: case study of pm2.5 forecasting in 8 northern provinces of Thailand. Thai Science and Technology Journal, 32(6), 12-34.

Tianqi Chen , Carlos Guestrin. (2016). XGBoost: A Scalable Tree Boosting System. University of Washington. สืบค้นจาก https://www.kdd.org/kdd2016/papers/files/rfp0697-chenAemb.pdf

กชรัตน์ นฤพัฒน์ผจง , นภา แซ่เบ๊. (2566). การเรียนรู้ของเครื่องสำหรับการทำนายค่าความเข้มของฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5). หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

กระทรวงสาธารณสุข, ก. (2566). รายงานสรุปสถานการณ์และผลการดำเนินงานด้าน การแพทย์และสาธารณสุข กรณี หมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก ปี 2567. กองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.