การจัดการน้ำในนาข้าวเพื่อลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมเกี่ยวกับน้ำและบรรยากาศ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาการจัดการน้ำในนาข้าวแบบน้ำตื้น (10-5เซนติเมตร) แบบเปียกสลับแห้ง(5--5เซนติเมตร)และแบบดั้งเดิม (30 -20เซนติเมตร) โดยตรวจวัดข้อมูลจากนาปรังและนาปี พ.ศ.2549ในลุ่มน้ำแม่กลอง จากการวิเคราะห์ผลพบว่าที่ระดับน้ำท่วมขังในนาข้าวสูงกว่าและนานกว่าส่งผลต่อปริมาณมีเทนและคุณภาพน้ำมากกว่า โดยแบบดั้งเดิมส่งผลกระทบมากที่สุด แบบน้ำตื้นส่งผลน้อย แบบน้ำตื้นร่วมกับแบบเปียกสลับแห้งส่งผลน้อยกว่า และแบบเปียกสลับแห้งส่งผลกระทบน้อยที่สุดคือเกิดมีเทนในนาข้าวรวมทั้งไนเตรตและฟอสเฟตในคลองระบายน้ำน้อยที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับแบบดั้งเดิมพบว่าการจัดการน้ำต่างๆดังกล่าวสามารถลดปริมาณมีเทน ความเข้มข้นไนเตรตและฟอสเฟตได้ 20–81%, 51-61% และ 97-98% ตามลำดับรวมทั้งประหยัดน้ำได้ 31–52% โดยผลผลิตข้าวไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้นการจัดการน้ำที่เหมาะสมจึงเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการลดปริมาณน้ำใช้และช่วยลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้านบรรยากาศและน้ำตลอดจนส่งเสริมคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นภายใต้เงื่อนไขระบบนิเวศน์ที่ดีกว่า