พฤติกรรมการกระจายน้ำอุ่นในแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีอิทธิพลของน้ำขึ้น-น้ำลง

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการเก็บข้อมูลทางชลศาสตร์และข้อมูลอุณหภูมิในแม่น้ำ เพื่อนำมาวิเคราะห์ถึงพฤติกรรมของการกระจายน้ำอุ่นในแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างที่ได้รับอิทธิพลจากการขึ้น-ลงของระดับน้ำทะเล โดยได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนามทั้งหมด 9 ครั้ง ๆ ละ 24 ชั่วโมง  ครอบคลุมทั้งฤดูฝน ฤดูหนาว และฤดูร้อน ผลการศึกษาพบว่าตัวแปรที่มีอิทธิพลต่ออุณหภูมิน้ำได้แก่ แสงแดด ความเร็วกระแสน้ำ ความลึกน้ำ และแหล่งปล่อยน้ำอุ่น ในกรณีฤดูน้ำมากและฤดูน้ำปานกลาง ในช่วงเวลาระหว่างที่ระดับน้ำลดลง เข้าใกล้ระดับต่ำสุด และเริ่มยกระดับขึ้นหลังจากผ่านระดับต่ำสุด มาแล้วนั้น ความลาดผิวน้ำจะมีความชันสูง เมื่ออัตราการไหลในแม่น้ำเจ้าพระยา มากเกินกว่า 2,000 ลบ.ม./วินาที มวลน้ำจืดที่ไหลลงสู่ทะเล จะมีความเร็วสูง กระบวนการผสมจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ภายในความลึกน้ำที่เหมาะสม  มีการถ่ายเทอุณหภูมิในแนวดิ่ง ระหว่างชั้นการไหลเป็นอย่างดี จึงช่วยให้มวลน้ำอุ่นที่บริเวณผิวน้ำ ซึ่งได้รับการแผ่รังสีจากดวงอาทิตย์  ผสมกับมวลน้ำที่เย็นกว่า ที่อยู่ลึกลงไปได้อย่างดี  พิจารณากรณีน้ำตาย  ระดับน้ำทะเลมีการขึ้น-ลงที่ไม่แตกต่างกันมากนัก จึงทำให้การกระจายอุณหภูมิน้ำในแนวดิ่ง มีช่วงที่แคบกว่า เมื่อเปรียบเทียบกับในวันที่น้ำเกิดเล็กน้อย เมื่อพิจารณากรณีการปล่อยน้ำอุ่น จากแหล่งกำเนิด ความเร็วกระแสน้ำและระดับน้ำที่ลึกพอสมควร จะช่วยให้น้ำอุ่นผสมกับมวลน้ำที่เย็นกว่า ภายในพื้นที่จำกัด เฉพาะบริเวณริมตลิ่งห่างจากฝั่งประมาณร้อยละ 40 ของความกว้างแม่น้ำเท่านั้น