การหาจุดสมดุลของการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำสำหรับงานก่อสร้างในระดับจังหวัด

บทคัดย่อ

การฉายแผนที่ยูนิเวอเซิลทรานส์เวอร์สเมอร์เคเตอร์ หรือ ยูทีเอ็ม (Universal Transverse Mercator : UTM) นิยมใช้ในงานออกแบบและงานก่อสร้างในประเทศไทย ซึ่งมีความคลาดเคลื่อนเชิงเส้น (linear distortion) บางแห่งที่อาจสูงถึง 965 ppm ดังนั้นความคลาดเคลื่อนเชิงเส้นที่เป็นผลจากการฉายแผนที่ยูทีเอ็ม ถือได้ว่าเป็นความคลาดเคลื่อนอย่างเป็นระบบที่มีขนาดใหญ่ งานวิจัยนี้ได้ศึกษาการออกแบบการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำ (Low Distortion Projection : LDP)  ระดับจังหวัด ได้แก่ การฉายทรานเวอร์สเมอเคเตอร์ (Transverse Mercator : TM) การฉายแลมเบิร์ตคอนฟอร์มอลโคนิค (Lambert Conformal Conic Projection : LCC) และการฉายเมอร์เคเตอร์แกนเอียง (Oblique Mercator : OMC) โดยมุ่งเน้นความสำคัญของ ”พื้นที่เมือง” ที่มีการก่อสร้างบ่อยครั้ง แต่ละพื้นที่และเส้นทางการก่อสร้างอาจจะมีค่าระดับที่สูงหรือต่ำกว่าระนาบภูมิประเทศเฉลี่ย ซึ่งจะต้องออกแบบการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำของจังหวัดให้มีค่าสเกลแฟกเตอร์ร่วม (CSF) อยู่ระหว่าง -20 ppm ถึง +20 ppm ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 80% ของพื้นที่เมือง แล้วหาจุดสมดุลของการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำของโครงการก่อสร้างในจังหวัดนั้น ๆ ให้มีค่าสเกลแฟกเตอร์ร่วมอยู่ระหว่าง -10 ppm ถึง +10 ppm งานวิจัยได้ยกตัวอย่างจังหวัดพะเยาที่มีการก่อสร้างทางรถไฟสายเด่นชัย - เชียงราย - เชียงของ สัญญาที่ 2 (ช่วงงาว - เชียงราย) พบว่า การฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำรูปแบบการฉายทรานเวอร์สเมอเคเตอร์เหมาะสมที่สุด เนื่องจากให้ผลการคำนวณค่าสเกลแฟกเตอร์ร่วมของจังหวัดอยู่ที่ -18 ถึง +17 ppm และให้ผลของการหาจุดสมดุลของการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำของโครงการฯ อยู่ที่ -8 ถึง +8 ppm นอกจากนี้ได้ทดสอบความคลาดเคลื่อนทางราบและทางดิ่งจากค่าพิกัดและค่าระดับ โดยใช้พารามิเตอร์การฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำจากหมุดควบคุมภายในโครงการ พบว่ามีความคลาดเคลื่อนทางราบและทางดิ่งอยู่ในช่วง -6 ถึง +6 มิลลิเมตร โดยที่ไม่จำเป็นต้องใช้ค่าสเกลแฟกเตอร์ร่วมมาใช้ในทางปฏิบัติ การเลือกชนิดการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำที่เหมาะสมจะช่วยให้งานออกแบบและงานก่อสร้างลดความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากความเพี้ยนของแผนที่ และหวังว่าในอนาคตการฉายแผนที่ความเพี้ยนต่ำจะมีบทบาทในวงการก่อสร้างของประเทศไทยมากยิ่งขึ้น