รูปแบบการพัฒนาจรณทักษะสำหรับวิศวกรตรวจสอบบุคคลที่สามในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างจรณทักษะที่จำเป็นสำหรับวิศวกรตรวจสอบบุคคลที่สามในประเทศไทย โดยดำเนินการวิจัยผ่านกระบวนการที่ประกอบด้วย การทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์เชิงลึก การเสวนากลุ่ม การเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และการวิเคราะห์องค์ประกอบ จากผลการวิเคราะห์ พบว่าองค์ประกอบย่อยของจรณทักษะที่มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบ (Factor Loading) อยู่ในระดับสูง ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญต่อการปฏิบัติงาน สามารถจัดกลุ่มออกเป็น 4 ด้านหลัก ได้แก่ การนำเสนองาน การเรียนรู้ตลอดชีวิต การแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อน และบุคลิกภาพ องค์ความรู้ที่ได้นี้จึงถูกนำไปใช้ในการสร้างรูปแบบการพัฒนาจรณทักษะที่ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ (1) การประเมินทักษะเบื้องต้น เพื่อวางแผนการพัฒนาให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เข้าร่วม (2) การฝึกอบรมผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงรุก (3) การประเมินผลการเรียนรู้ โดยเปรียบเทียบผลก่อนและหลังอบรม พร้อมจำแนกระดับสมรรถนะเป็น 3 ระดับ ได้แก่ สมรรถนะพื้นฐาน สมรรถนะเชิงปฏิบัติ และสมรรถนะเชิงเชี่ยวชาญ และ (4) การติดตามผลระยะยาวผ่านระบบบันทึกผลงานและการทดสอบซ้ำ เพื่อใช้ในการทบทวนและปรับปรุงหลักสูตรอย่างน้อยทุก 5 ปี ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิและผู้มีส่วนได้เสียจากภาคการศึกษา หน่วยงานกำกับ ผู้ใช้บริการตรวจสอบ และสมาคมวิชาชีพ พบว่าหลักสูตรมีความเหมาะสมในระดับมากถึงมากที่สุด โดยการนำเสนองานได้คะแนนเฉลี่ยสูงสุด (4.88) และมีข้อเสนอให้ปรับเนื้อหาให้ทันสมัย เพิ่มกรณีศึกษา และพัฒนาบุคลิกภาพเฉพาะรายบุคคลพร้อมทั้งสนับสนุนการพัฒนาทักษะอย่างเป็นรูปธรรมผ่านการเรียนรู้ที่เน้นการลงมือปฏิบัติ ควบคู่กับการทบทวนความเหมาะสมของรายการจรณทักษะที่จำเป็นอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทการทำงานที่เปลี่ยนแปลงไป งานวิจัยนี้จึงเสนอแนวทางการพัฒนาหลักสูตรที่มีความเป็นระบบ เชื่อมโยงกับภาคปฏิบัติ และสามารถประยุกต์ใช้กับสายวิชาชีพอื่น อันจะนำไปสู่การส่งเสริมและพัฒนาสมรรถนะของผู้ปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิศวกรรมสารฉบับวิจัยและพัฒนา วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
เอกสารอ้างอิง
ราชกิจจานุเบกษา, “กฎกระทรวงกำหนดคุณสมบัติเฉพาะของผู้ตรวจสอบ หลักเกณฑ์การขอขึ้นทะเบียนและการเพิกถอนการขึ้นทะเบียนเป็นผู้ตรวจสอบ และหลักเกณฑ์การตรวจสอบอาคาร,” ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 112, ตอนที่ 126 ก, 2548. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://webs-apps.dpt.go.th/dpt_auditbldg/files/rules.pdf [เข้าถึงเมื่อ: 22 เม.ย. 2025].
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, “ประกาศกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการฝึกอบรมผู้ตรวจสอบและรับรองการจัดการพลังงาน,” ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 130, ตอนพิเศษ 66 ง: 18, 2556. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www2.dede.go.th/bhrd/old/Download/auditor_of_DEDE_Announce.pdf [เข้าถึงเมื่อ: 22 เม.ย. 2025].
ราชกิจจานุเบกษา, “พระราชบัญญัติ วิศวกร พ.ศ. 2542,” 2542. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tuda.or.th/wp-content/uploads/2018/04/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A.%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%9E.%E0%B8%A8.2542.pdf
World Economic Forum, The Future of Jobs Report 2023. Geneva, Switzerland: World Economic Forum, เม.ย. 2023. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2023.pdf [เข้าถึงเมื่อ: 22 เม.ย. 2025].
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย, รายงานประจำปี 2565. กรุงเทพฯ: ทีดีอาร์ไอ, 2566. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://tdri.or.th/books/5848/ [เข้าถึงเมื่อ: 22 เม.ย. 2025].
วสวัตติ์ กฤษศิริธีรภาคย์ และ เลิศเลขา ศรีรัตนะ, "การวิเคราะห์ทักษะที่จำเป็นของวิศวกรตรวจสอบบุคคลที่สาม," ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ ปอมท. ประจำปี พ.ศ. 2565, หน้า 95–108, 2565.
N. C. Dalkey and O. Helmer, Delphi Technique: Characteristics and Applications. New York, NY, USA: Macmillan, 1971.
R. A. Green, "The Delphi technique in educational research," SAGE Open, vol. 4, no. 2, pp. 1–8, 2014. [Online]. Available: https://doi.org/10.1177/2158244014529773
W. Kitsiriteeraphak, L. Sriratana, B. Harnphanich, K. Taweesin and N. Inyim, "A Conceptual framework for Developing Soft Skills As the Required competencies for Engineering Inspectors," 2023 8th International STEM Education Conference (iSTEM-Ed), Ayutthaya, Thailand, 2023, pp. 1-6, doi: 10.1109/iSTEM-Ed59413.2023.10305759.
วสวัตติ์ กฤษศิริธีรภาคย์ และ เลิศเลขา ศรีรัตนะ, “การจัดลำดับความสำคัญของจรณทักษะที่จำเป็นของวิศวกรตรวจสอบบุคคลที่ 3,” มหาวิทยาลัยบูรพา, 2668.
H. Taba, Curriculum Development: Theory and Practice. New York, NY: Harcourt, Brace & World, 1962. . [อ้างถึง: 22 เม.ย. 2025].
สุรางค์ โค้วตระกูล, เทคนิคการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2560.
C. C. Bonwell and J. A. Eison, Active Learning: Creating Excitement in the Classroom, ASHE-ERIC Higher Education Reports, Washington, DC: School of Education and Human Development, George Washington University, 1991. Creative Education, vol. 6, no. 19, Nov. 23, 2015.
ทิศนา แขมมณี, การจัดการเรียนรู้แบบบทบาทสมมติช่วยเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์ , กรุงเทพฯ;สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555.
D. McClelland, “Testing for competence rather than for 'intelligence',” American Psychologist, vol. 28, no. 1, pp. 1–14, 1973. [Online]. Available: https://doi.org/10.1037/h0034092. [Accessed: 22-Apr-2025].
