การพัฒนาผลิตภัณฑ์แยมมะกรูดโดยใช้สารสกัดหญ้าหวานทดแทนน้ำตาล สำหรับวิสาหกิจชุมชนคนหัวใจอินทรีย์บ้านน้ำซับพัฒนา อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิตแยมมะกรูดโดยใช้สารสกัดจากหญ้าหวานทดแทนน้ำตาล 2) เพื่อคัดเลือกบรรจุภัณฑ์และพัฒนาฉลากผลิตภัณฑ์แยมมะกรูด และ 3) เพื่อสำรวจ
ความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการพัฒนาแล้ว กลุ่มตัวอย่างในการพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิต ได้แก่ ผู้บริโภคทั่วไป จำนวน 50 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการคัดเลือกบรรจุภัณฑ์และพัฒนาฉลาก ได้แก่ ประธานฯ และสมาชิกกลุ่มฯ จำนวน 10 คน และผู้บริโภคทั่วไป 50 คน คัดเลือกแบบเจาะจง กลุ่มตัวอย่างในการสำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้ว คือ ประธานฯ และสมาชิกกลุ่มฯ จำนวน 10 คน คัดเลือกแบบเจาะจง และผู้บริโภคทั่วไป จำนวน 400 คน คัดเลือกแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เครื่องมือในการวิเคราะห์คุณภาพทางเคมีและกายภาพ แบบประเมินทางประสาทสัมผัสที่ใช้ในการพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิต ประเด็นคำถามสำหรับใช้สนทนากลุ่มในการคัดเลือกบรรจุภัณฑ์และพัฒนาฉลาก แบบสำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภค
ที่มีต่อผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้ว วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ผลความแปรปรวนทางสถิติด้วย ANOVA (Analysis of Variance) ผลการวิจัยพบว่า ผลิตภัณฑ์แยมมะกรูดที่ใช้สารสกัดจากหญ้าหวานทดแทนน้ำตาล ร้อยละ 40 มีคุณภาพด้านต่าง ๆ ดีที่สุดไม่แตกต่างจากสูตรควบคุม บรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์คือ โหลแก้วขนาด 4 ออนซ์ น้ำหนักบรรจุ 100 กรัม ฉลากของผลิตภัณฑ์ออกแบบให้มีข้อมูลที่สำคัญของผลิตภัณฑ์ มีความสวยงามและเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ เมื่อทำการสำรวจความพึงพอใจที่มีต่อผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้ว ในด้านคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ภาชนะบรรจุ ฉลากสินค้า ราคาจำหน่าย และภาพลักษณ์โดยรวมของผลิตภัณฑ์กับผู้บริโภค พบว่า มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดในทุกคุณลักษณะ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร
มหาวิทยาลัยฯ อนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยต้องแสดงที่มาจากวารสารและไม่ใช้เพื่อการค้า
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และบุคลากร คณาจารย์ท่านอื่น ๆ ในมหาวิทยาลัยฯแต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
รัชนี ไสยประจง, สุรพงษ์ พินิจกลาง, และวิจิตรา บำรุงนอก. (2561). การพัฒนาแยมเครพกูสเบอรี่พลังงานต่ำสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 49(suppl. 2), 65-68)
อภิชา เชี่ยวเวช. (2561). การศึกษาการใช้หญ้าหวานทดแทนน้ำตาลทรายขาวบางส่วนในผลิตภัณฑ์ขนมกุบ (วิทยานิพนธ์คหกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
เบญจางค์ อัจฉริยะโพธา, อังคณา จารุพินทุโสภณ, มนธิรา หล่าหนูเม่า และ ณัฐพงษ์ วงค์พุฒ. (2563). การใช้หญ้าหวานในผลิตภัณฑ์ขนมชั้นเพื่อสุขภาพ. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 1(1), 1-9.)
กรรณิการ์ อ่อนสำลี. (2563). การใช้สารสกัดจากหญ้าหวานในผลิตภัณฑ์พุดดิ้งนมสดมะพร้าวอ่อน. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 28(6), 1077- 1085.
ทวีป หลวงแก้ว. (2561). โครงการวิจัยและพัฒนาการผลิตมะกรูด (รายงานโครงการวิจัย). กรมวิชาการเกษตร สืบค้นจาก https://www.doa.go.th/research/attachment.php?aid=2621)
กุหลาบ หมายสุขกลาง. (2559). ระบบจัดเก็บและรายงานข้อมูลภาวะการผลิตพืชรายเดือน ระดับตำบล (รต.) กรมส่งเสริมการเกษตร. สารสนเทศส่งเสริมการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร สืบค้นจาก http://www.agriinfo.doae.go.th/year59/plant/rortor/fruit1/kaffir.pdf
Wan, Z., Khubber, S., Dwivedi, M., & Misra, N. N. (2021). Strategies for lowering the added sugar in yogurts. Food Chemistry, 344, 128573. http://doi: 10.1016/ FOODCHEM.2020.128573.
Sutwal, R., Dhankhar, J., Kindu, P., & Mehla, R. (2019). Development of low-calorie jam by replacement of sugar with natural sweetener stevia. International Journal of Current Research and Review, 11(4), 9-16. http://dx.doi.org/10.31782/IJCRR.2019.11402
Schiatti-Sisó, I. P., Quintana, S. E., & García-Zapateiro, L. (2022). Stevia (Stevia rebaudiana) as a common sugar substitute and its application in food matrices: an updated review. Journal of Food Science and Technology, 60(5), 1483–1492. http://doi: 10.1007/s13197-022-05396-2
จิรัชยา ไชยสงคราม และสิริพร เสมอพันธ์. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑ์แยมกระเจี๊ยบลดน้ำตาล. ปัญหาพิเศษวิทยาศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
AOAC. (2000). Official methods of analysis of AOAC international (17th ed.). Association of Official Analytical Chemists.
ไพโรจน์ วิริยจารีย์. (2561). การประเมินทางประสาทสัมผัส (Sensory Evaluation) (พิมพ์ครั้งที่ 2). สาขาวิชาเทคโนโลยีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ไพโรจน์ วิริยจารี. (2555). การออกแบบการทดลอง (พิมพ์ครั้งที่ 2). สาขาวิชาเทคโนโลยีการพัฒนาผลิตภัณฑ์
คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
Thomas T. McMillan. (1971). The delphi technique. annual meeting of the california junior colleges association commission on research and development. (pp. 1-24). Monterrey California.
Denzin, N. K. (1978). The Research Act: A Theoretical Introduction to Sociological Methods. McGraw-Hill
วิภาดา มุนินทร์นพมาศ. (2561). หลักการแปรรูปและถนอมอาหาร. ยะลา: ศูนย์ส่งเสริมการทำผลงานวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
กระทรวงสาธารณสุข. (2543). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 213 เรื่องแยม เยลลี่ และมาร์มาเลดในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท. กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นจาก https://fic.nfi.or.th/law/upload/file1/87_TH_Notification_213_2543.pdf
Alsuhaibani, A. M. A., & Al-Kuraieef, A. N. (2018). Effect of low-calorie pumpkin jams fortified with soybean on diabetic rats: study of chemical and sensory properties. Journal of Food Quality, 2018(1), 1-7.
วราภา มหากาญจนกุล และชิดชม ฮิรางะ. (2552). แนวทางการผลิตอาหารให้ปลอดภัยสำหรับSMEs: อาหารแห้งและกึ่งแห้ง (พิมพ์ครั้งที่ 1). ศูนย์นวัตกรรมวิทยาการอาหาร (KU-FIRST) ร่วมกับสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารและคณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะอุตสาหกรรมเกษตร
ศรัฐ สิมศิริ, มานะ เอี่ยมบัว, ชนินทร์ กุลเศรษฐัญชลี, สธนวัชร์ ประกอบผล, วรรณิกา เกิดบาง, นรินทร สรวิทย์ศิรกุล และรตนนภดล สมิตินันทน์. (2560). ปัจจัยด้านรูปแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อ กรณีศึกษา: เขื่อนรัชประภา อุทยานแห่งชาติเขาสก จังหวัดสุราษฏร์ธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ 12(1): 137-147.
ศิริลดา ศรีกอก และกรรณิการ์ อ่อนสําลี. (2567). การพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำพริกมัลเบอร์รี่ สำหรับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพื่อการผลิตและการแปรรูปแปลงใหญ่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ หมู่ 9 บ้านนิคม 3 ตั้งอยู่ที่ ต.นิคมสร้างตนเอง อ.เมือง จ.ลพบุรี โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR). สักทอง:วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (สทมส.) ปีที่ 30(1): 123-135.