การสลายตัวและการแพร่ของฟีโนบูคาร์บและไทรอะโซฟอสจากน้ำในร่องสวนผลไม้ สู่คลองหนามแดง เขตบางบอน กรุงเทพมหานคร

Main Article Content

อุทุมพร สมพงษ์

บทคัดย่อ

ปัจจุบันมีสารกำจัดศัตรูพืชหลายชนิดถูกเพ่งเล็งเนื่องจากความกังวลเกี่ยวกับการตกค้างในสิ่งแวดล้อม
และจากงานวิจัยที่ผ่านมาของผู้วิจัยที่พบสารกำจัดศัตรูพืชบางชนิดในกลุ่มคาร์บาเมตและออร์แกโนฟอสเฟตตกค้าง
ในแหล่งน้ำผิวดินใกล้พื้นที่เกษตรกรรมในกรุงเทพมหานครฝั่งธนบุรี งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสลายตัว
ของสารกำจัดศัตรูพืชกลุ่มคาร์บาเมตและออร์แกโนฟอสเฟตในน้ำในร่องสวนผลไม้ที่มีลักษณะเป็นร่องน้ำที่มีพื้นน้ำติดต่อกัน ในหมู่บ้านวรารมย์เพชรเกษม 81 เขตบางบอน และการแพร่จากร่องสวนดังกล่าวสู่คลองหนามแดงซึ่งเป็นแหล่งน้ำผิวดินที่ใกล้ที่สุด โดยฉีดพ่นสารกำจัดศัตรูพืชชนิดฟีโนบูคาร์บและไทรอะโซฟอสในสวนดังกล่าว จากนั้นเก็บตัวอย่างน้ำแบบผสมรวมในร่องสวนจาก 6 จุด กระจายทั่วสวนผลไม้ แล้วรวมเป็น 1 ตัวอย่าง ในระยะเวลา 0, 3, 5, และ 7 วันหลังฉีดพ่น ส่วนตัวอย่างน้ำคลองก็เก็บแบบเดียวกันแต่เก็บที่เวลา 0 วันหลังฉีดพ่นเท่านั้น แล้วนำไปวิเคราะห์หาปริมาณของสารกำจัดศัตรูพืชทั้งสองด้วย Liquid chromatography-mass spectrophotometer (LC-MS) และ Gas chromatography-flame photometric detector (GC-FPD) ตามลำดับ ระยะเวลาวิจัยในช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ความแปรปรวนด้วยค่าสถิติ F เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วยค่าสถิติ t และวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นด้วยค่าสถิติ F ผลการวิจัยพบว่า ค่าเฉลี่ยของปริมาณสารกำจัดศัตรูพืชสองชนิดในน้ำร่องสวนหลังการฉีดพ่นที่เวลาต่าง ๆ ไม่มีความแตกต่างทางสถิติ (p=0.7731) ฟีโนบูคาร์บและไทรอะโซฟอสสลายตัวในน้ำหมดในเวลา 4.89 และ 6.83 วันหลังการฉีดพ่น ตามลำดับ ในอัตรา 0.4110 และ 0.2927 ไมโครกรัม/ลิตร/วัน ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่าสารกำจัดศัตรูพืชทั้งสองชนิดมีอัตราการสลายที่ใกล้เคียงกัน ค่าเฉลี่ยของสารกำจัดศัตรูพืชทั้งสองชนิดในร่องสวนและคลองหนามแดงแตกต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (p=0.0004) แสดงให้เห็นว่าอาจมีการแพร่ของสารกำจัดศัตรูพืชทั้งสองชนิดจากสวนผลไม้นี้สู่คลองหนามแดง ผลการศึกษานี้สะท้อนความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของชุมชนในพื้นที่ เนื่องจากฟีโนบูคาร์บและไทรอะโซฟอสที่พบตกค้างในน้ำคลอง
หนามแดงไม่ได้ถูกระบุให้มีในมาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินที่กำหนดโดยกรมควบคุมมลพิษและองค์การอนามัยโลก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สมพงษ์ อ. (2026). การสลายตัวและการแพร่ของฟีโนบูคาร์บและไทรอะโซฟอสจากน้ำในร่องสวนผลไม้ สู่คลองหนามแดง เขตบางบอน กรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งรัตนโกสินทร์, 8(1), 53–64. สืบค้น จาก https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/RJST/article/view/259104
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Heidar, H., Omid, N. S. T. and Abbasali, Z. (2017). Monitoring organophosphorus pesticides residues in the shahid rajaei dam reservoir, Sari, Iran. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 98, 791-797.

อุทุมพร สมพงษ์. (2564). การศึกษาชนิดและปริมาณสารกำจัดศัตรูพืชตกค้างในน้ำบริเวณพื้นที่เกษตรกรรมของกรุงเทพมหานครฝั่งธนบุรี. วารสารวิชาการซายน์เทค มรภ.ภูเก็ต. 5(2): 17-30.

ผกาสินี คล้ายมาลา (2558). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ของกรมวิชาการเกษตร เรื่อง การศึกษาความรุนแรงของผลกระทบและการเฝ้าระวังสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่มีพิษร้ายแรงหรือมีความคงทนในสภาพแวดล้อม. สืบค้นจาก https://doa.go.th/research/research-detail.php?id=55

กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2553). คู่มือวิธีปฏิบัติสำหรับการเก็บตัวอย่างน้ำ จากแหล่งน้ำ. สืบค้นจาก https://www.pcd.go.th/publication/4209/

American Public Health Association (2017). standard methods for the examination of water and wastewater, (23rd Edition). American Public Health Association, Washington DC.

สุทธิรักษ์ ผลเจริญ และมัลลิกา จินดาซิงห์. (2564). ระยะเวลาการย่อยสลายของสารไซเพอร์เมทรินในดินสวนทุเรียนจังหวัดชุมพร. วารสารแก่นเกษตร, 1, 906-910.

Mitra, S., Saran, R. K., Srivastava, S., and Rensing, C. (2024). Pesticides in the environment: degradation routs, pesticide transformation products and ecotoxicological considerations. Science of the Total Environment, 935, 173026. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.173026.

Abdel, A., S. A. (2009). Residues of fenobucarb insecticide on and in tomato fruits with focusin on its photo and thermal degradation. Egyptian Journal Agricultural Research, 87(2): 481-488.

Kun, D.L. and Dong, X.Y. (2005). Degradation Kinetics and Products of Triazophos in Intertidal Sediment. Journal of Environmental Sciences, 17(6). 933-936.

Sintuya, P., Narkprasom, K., Varith, J., Jaturonglumlert, S., Whangchai, N., Peng, O.D., and Nitatwichit, C. (2019). Degradation kinetics of diazinon and triazophos pesticides in dried chilli under gaseous ozone fumigation. Journal of Science and Technology, 27(S1): 169-187.

นภาพร เลียดประถม, ณัทธีรา สมารักษ์, และวศิน ยุวนะเตมีย์. (2552). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ของคณะวิทยาศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี เรื่อง การแพร่กระจายของสารกำจัดศัตรูพืชในแม่น้ำจันทบุรี และผลกระทบต่อสัตว์น้ำ. สืบค้นจาก https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/590.

กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2563). ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2537) เรื่อง กำหนดมาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน. สืบค้นจาก https://www.pcd.go.th/laws/4168/.

ลมัย ชูเกียรติวัฒนา, บังเอิญ สีมา, และรัชนี สุวภาพ. (2549). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ของศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เรื่อง วิจัยปริมาณสารพิษตกค้างของ Triazophos ในถั่วเหลืองฝักสดเพื่อกำหนดค่าปริมาณสูงสุดของสารพิษตกค้าง (MRLs) ครั้งที่ 5 และ 6. สืบค้นจาก https://www.phtnet.org/research/view-abstract.asp?research_id=ai149.