การออกแบบลวดลายจากอัตลักษณ์จังหวัดนครสวรรค์สำหรับของที่ระลึก

บทคัดย่อ

     วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์จังหวัดนครสวรรค์ 2) เพื่อออกแบบลวดลาย อัตลักษณ์จังหวัดนครสวรรค์สำหรับของที่ระลึก 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจในการออกแบบลวดลายจอัตลักษณ์จังหวัดนครสวรรค์สำหรับของที่ระลึก โดยศึกษาจากเอกสาร ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ภายใต้กรอบแนวคิดด้านอัตลักษณ์ 4 ด้าน ได้แก่ ภูมิศาสตร์ วัฒนธรรมไทย–จีน การท่องเที่ยว และอาหารพื้นถิ่น ผลการสังเคราะห์พบอัตลักษณ์สำคัญ ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา ประเพณีแห่มังกร บึงบอระเพ็ด พี่ด่างจระเข้น้ำจืด ปลาเสือตอ พาสาน และอาหารพื้นถิ่น คือ ปลากรายและขนมโมจิ ซึ่งถูกนำมาใช้เป็นฐานในการสร้างสรรค์ลวดลาย จากนั้นผู้วิจัยได้ศึกษารูปแบบงานภาพประกอบ (Illustration) จำนวน 14 สไตล์ และสังเคราะห์เป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ Line Art, Flat Illustration และ Doodle Art เพื่อพัฒนาเป็นลวดลายต้นแบบ พร้อมทั้งสังเคราะห์ประเภทของที่ระลึกที่มีศักยภาพ ได้แก่ แก้ว เสื้อยืด กระเป๋าผ้า หมวก และผ้าคลุมไหล่ โดยนำรูปแบบดังกล่าวไปประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ จำนวน 5 ท่าน ตามเกณฑ์ด้านความสวยงาม การสื่อความหมาย และการนำไปใช้ได้จริง ผลการประเมินพบว่า รูปแบบ Flat Illustration มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( =4.57, S.D.=0.60) อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือ Doodle Art และ Line Art ตามลำดับ ภายหลังการปรับปรุงตามข้อเสนอแนะ ได้พัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์และศึกษาความพึงพอใจจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 120 คน ด้วยวิธีสุ่มแบบเจาะจง พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 56.00 มีอายุระหว่าง 21–30 ปี ร้อยละ 53.00 ประกอบอาชีพพนักงานบริษัท ร้อยละ 24.00 และมีรายได้อยู่ระหว่าง 10,000–15,000 บาท ร้อยละ 58.00 ความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.47, S.D.=0.72) โดยด้านการสื่อความหมายมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือความเหมาะสมในการใช้งาน และความสวยงาม ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าการออกแบบลวดลายอัตลักษณ์ท้องถิ่นสามารถถ่ายทอดคุณค่าทางวัฒนธรรม เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ และเสริมสร้างภาพลักษณ์ของจังหวัดในเชิงสร้างสรรค์