การศึกษาพฤติกรรมผู้ใช้ถนนและปัจจัยด้านกายภาพที่มีผลต่อความปลอดภัยบริเวณหน้าโรงเรียนในเขตชุมชนเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมผู้ใช้ถนน ปัจจัยด้านกายภาพ และระดับความปลอดภัยทางถนนบริเวณหน้าโรงเรียนในเขตชุมชนเมือง อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก โดยเลือกพื้นที่ศึกษาโรงเรียนจำนวน 5 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนเซนต์นิโกลาส โรงเรียนเทศบาล 4 (ชุมชนวัดธรรมจักร) โรงเรียนอนุบาลเซนต์พอล โรงเรียนวัดจันทร์ตะวันตกมิตรภาพที่ 73 และโรงเรียนวัดยาง (มีมานะวิทยา) การเก็บข้อมูลประกอบด้วยการสำรวจพฤติกรรมคนเดินเท้าและผู้ขับขี่ยานพาหนะ การตรวจวัดความเร็ว และการตรวจสอบความปลอดภัยทางถนน (Road safety audit) ผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมการใช้ถนนและระดับความปลอดภัยมีความแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ศึกษา โดยโรงเรียนเซนต์นิโกลาสมีแนวโน้มการใช้ถนนที่ปลอดภัยกว่าพื้นที่ศึกษาอื่น ขณะที่โรงเรียนวัดยาง (มีมานะวิทยา) มีข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความปลอดภัยหลายประการ ผลการวิเคราะห์ความเร็วพบว่า โรงเรียนจำนวน 4 แห่งจากทั้งหมด 5 แห่ง มีค่าความเร็วเปอร์เซ็นไทล์ที่ 85 สูงกว่า 30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งสูงกว่าระดับที่เหมาะสมสำหรับเขตสถานศึกษา นอกจากนี้ ยังพบพฤติกรรมเสี่ยงของผู้ใช้ถนน เช่น การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ขณะข้ามถนนและขณะขับขี่ยานพาหนะ เมื่อพิจารณาร่วมกับผลการตรวจสอบความปลอดภัยทางถนน พบว่าปัจจัยด้านกายภาพ มาตรการจัดการจราจร และพฤติกรรมของผู้ใช้ทางมีความสัมพันธ์กับระดับความปลอดภัยบริเวณหน้าโรงเรียนอย่างชัดเจน ดังนั้น จึงเสนอให้กำหนดความเร็วสูงสุดในเขตสถานศึกษาไม่เกิน 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ควบคู่กับการปรับปรุงสิ่งอำนวยความปลอดภัยสำหรับคนเดินเท้า การติดตั้งอุปกรณ์ชะลอความเร็ว และการส่งเสริมพฤติกรรมการใช้ถนนอย่างปลอดภัย เพื่อยกระดับความปลอดภัยของผู้ใช้ทางกลุ่มเปราะบางและสนับสนุนการพัฒนาระบบคมนาคมที่ปลอดภัยในเขตสถานศึกษา