การลดของเสียในกระบวนการปั๊มขึ้นรูปฝาคอบรรจุภัณฑ์ทินเนอร์โดยประยุกต์ใช้เครื่องมือควบคุมคุณภาพ 7 ประการ

ผู้แต่ง

  • อิทธิพล เนคมานุรักษ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
  • ณัฐวุฒิ ศรีดี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
  • ธีรศักดิ์ แย้มอ่วม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
  • ดาราวรรณ วีรานันต์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

คำสำคัญ:

เครื่องมือคุณภาพ 7 ประการ, แผนภูมิก้างปลา, แผนภูมิควบคุมสัดส่วนของเสีย, การปั๊มขึ้นรูป, การลดของเสีย

บทคัดย่อ

     งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหา สาเหตุ และแนวทางในการลดของเสียในกระบวนการปั๊มขึ้นรูปฝาคอบรรจุภัณฑ์ทินเนอร์ของโรงงานกรณีศึกษา จากการเก็บข้อมูลตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2568 พบว่ากระบวนการผลิตฝาคอบรรจุภัณฑ์ทินเนอร์สร้างความสูญเสียทางต้นทุนสูงที่สุดเป็นเงิน 68,112.45 บาท ผู้วิจัยจึงได้นำเครื่องมือควบคุมคุณภาพ (7 QC Tools) มาใช้ในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหา ผลการวิเคราะห์พบว่า ขั้นตอนการตัดขอบและขั้นตอนการเจาะเป็นจุดวิกฤตที่ทำให้เกิดของเสียรวมกันถึงร้อยละ 88.47 ของของเสียทั้งหมด โดยมีลักษณะของเสียหลักคือ ชิ้นงานบุบ ชิ้นงานปั๊มซ้อน และชิ้นงานปั๊มขาด แนวทางการแก้ไขดังนี้ ปรับปรุงวิธีการปฏิบัติงานโดยลดจำนวนการเรียงชิ้นงานในเสาบรรจุจากเดิม 80 ชิ้น เหลือไม่เกิน 32 ชิ้น เพื่อลดแรงกดทับ และ กำหนดอายุการใช้งานและระยะเวลาการเปลี่ยนวาล์วลมควบคุมการเป่าชิ้นงานทุก ๆ 7 วัน หรือทุก 160,000 ชิ้น ผลการดำเนินงานพบว่า สามารถลดของเสียจากปัญหาชิ้นงานบุบจากเดิม 11,468 ชิ้น (ร้อยละ 1.05) เหลือเพียง 2,401 ชิ้น (ร้อยละ 0.2) และลดของเสียจากปัญหาชิ้นงานปั๊มซ้อนและชิ้นงานปั๊มขาดจากเดิม 6,520 ชิ้น (ร้อยละ 2.37) เหลือเพียง 1,354 ชิ้น (ร้อยละ 0.77) ส่งผลให้สภาวการณ์ผลิตกลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมทางสถิติอย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

ชัชฎาภา ดีวุ่น, และเปรมพร เขมาวุฆฒ์. (2560). การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของแผนภูมิควบคุมสัดส่วนของเสีย. วารสารวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 18(1), 19–30.

ฐาปนันดร์ เขียวสังข์. (2554). การลดของเสียในกระบวนการผลิตการขึ้นรูปบรรจุภัณฑ์พลาสติก. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, กรุงเทพฯ.

ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์, และไตรทิพย์ สีจัน. (2566). การลดของเสียในกระบวนการผลิต: กรณีศึกษาสายการผลิตโครงสร้างของรถแทรคเตอร์ บริษัท CCC จำกัด. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 3(2), 1–11.

ธนกฤษ ซุ่นเซ่ง. (2557). การลดของเสียในกระบวนการฉีดพลาสติก: กรณีศึกษาของเสียประเภทจุดดำ. (วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, กรุงเทพฯ.

ธิดาเดียว มยุรีสวรรค์. (2553). การควบคุมคุณภาพในอุตสาหกรรม. กรุงเทพฯ: ศูนย์ผลิตตำราเรียน สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

นายาทานิ โยชิโนบุ, ไอกะ โทรุ, ฟุตามิ เรียวจิ, และมิยากาวะ ฮิโรยูกิ. (2546). 7 New QC Tools: เครื่องมือสู่คุณภาพยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น).

รัชต์วรรณ กาญจนปัญญาคม. (2562). การศึกษางานอุตสาหกรรม (Industrial work study). กรุงเทพฯ: ท้อป.

วิวัฒน์ วงศ์วิวัฒน์. (2550). การศึกษาแนวทางในการลดของเสียในกระบวนการปั๊มขึ้นรูป: กรณีศึกษา บริษัท ไทยสเตนเลสสตีล จำกัด. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, กรุงเทพฯ.

อินทิพร กิติโสภากูล. (2546). การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของแผนภูมิพี (P-chart) แผนภูมิคิว (Q-chart) และแผนภูมิจีออเมตริก (G-chart) ในการตรวจจับความเปลี่ยนแปลงของสัดส่วนของเสีย. (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต). สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, กรุงเทพฯ.

Sonkiya, S. (2014, April 16). Pareto chart—An effective graphical tool to resolve problems. Retrieved from https://www.izenbridge.com/blog/pareto-analysis-as-a-component-of-seven-basic-quality-tool/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-31

รูปแบบการอ้างอิง

[1]
เนคมานุรักษ์ อ., ศรีดี ณ., แย้มอ่วม ธ., และ วีรานันต์ ด., “การลดของเสียในกระบวนการปั๊มขึ้นรูปฝาคอบรรจุภัณฑ์ทินเนอร์โดยประยุกต์ใช้เครื่องมือควบคุมคุณภาพ 7 ประการ”, PSRU JITE, ปี 8, ฉบับที่ 2, น. 257–267, ส.ค. 2026.