การประเมินคุณสมบัติของดินธรรมชาติบริเวณรอบหลุมฝังกลบขยะในการเป็นแนวกั้นรอง ป้องกันการแพร่กระจายของน้ำชะขยะ อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
แนวกั้นรอง, หลุมฝังกลบขยะ, ชั้นดินกันซึมบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณสมบัติของดินธรรมชาติบริเวณรอบหลุมฝังกลบขยะ อำเภอบางบาล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในฐานะ “แนวกั้นรอง” (secondary barrier) โดยการเก็บตัวอย่างดินและวิเคราะห์สมบัติดินเชิงวิศวกรรม ได้แก่ ค่าขีดจำกัดความข้นเหลว (LL), ค่าดัชนีพลาสติก (PI), ค่าการบดอัด (OMC และ MDD) และค่าสัมประสิทธิ์การซึมผ่าน (k) ตามมาตรฐาน ASTM ผลการศึกษาพบว่าดิน S1 และ S2 จัดเป็นดินเหนียวพลาสติกต่ำ (CL) และดินเหนียวพลาสติกสูง (CH) ตามลำดับ โดยมีค่าพลาสติกและปริมาณอนุภาคละเอียดที่เอื้อต่อการอัดแน่น อย่างไรก็ตาม ค่าค่าสัมประสิทธิ์การซึมผ่านยังไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานชั้นดินกันซึม โดยค่า k ของ S1 และ S2 อยู่ที่ 1.859 × 10-4 และ 5.1 × 10-7 cm/s ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่าค่าที่กำหนดไว้ (≤ 1 × 10-7 cm/s) และยังมีค่าความหนาแน่นแห้งสูงสุดต่ำกว่ามาตรฐาน บ่งชี้ว่าดินธรรมชาติในพื้นที่ศึกษายังไม่สามารถทำหน้าที่เป็นแนวกั้นรองได้อย่างมีประสิทธิภาพ การประเมินร่วมกับปัจจัยเชิงพื้นที่ เช่น การตั้งอยู่ในพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย ชี้ให้เห็นว่าพื้นที่ศึกษามีความเปราะบางทางสิ่งแวดล้อม แนวทางจัดการควรเน้นการพัฒนาระบบฝังกลบ เช่น การติดตั้ง double-liner ระบบบ่อน้ำใต้ดิน และการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการขยะและติดตามสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2560). แนวทางในการพิจารณาความเหมาะสมของพื้นที่การออกแบบก่อสร้าง และการจัดการสถานที่ฝังกลบขยะมูลฝอยอย่างถูกหลักสุขาภิบาล. กรุงเทพฯ: บริษัท ธนสิริ ปริ้นติ้ง จำกัด.
ณัฐรัตน์ ไชยพลฤทธิ์, ธนิต เฉลิมยานนท์, และธนันท์ ชุบอุปการ. (2566). การศึกษาความเหมาะสมของการใช้ดินเหนียวจังหวัดสงขลา ผสมเถ้าลอยไม้ยางพาราสำหรับชั้นกันซึมของบ่อฝังกลบมูลฝอย. ในการประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 28: เอกสารประกอบการประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 28 ปี พ.ศ. 2566: ความท้าทายด้านวิศวกรรมโยธาหลังการระบาดใหญ่. น.GTE24-1–GTE24-7. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ทวีศักดิ์ วังไพศาล และนท แสงเทียน. (2553). คุณสมบัติของดินทรายปนทรายแป้งผสมเบนโทไนต์สำหรับก่อสร้างชั้นกันซึม. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 12(1), น.19–29.
ภูวดล ธรรมรัตน์ และศศิธร กุลนิล. (2561). ผลกระทบของน้ำชะขยะจากหลุมฝังกลบต่อคุณภาพน้ำผิวดินในเขตชุมชน: กรณีศึกษาอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม, 40(3), น.45–56.
สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย. (2563). รายงานการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมจากหลุมฝังกลบขยะอุตสาหกรรม จังหวัดระยอง. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
Al-Soudany, K. Y. H., Fattah, M. Y., & Rahil, F. H. (2024). A review of landfill liner and liner systems. AIP Conference Proceedings, 3105(1), 50013. doi:10.1063/5.0212198.
ASTM International. (2004). Annual book of ASTM standards. West Conshohocken, PA: ASTM International.
Cuevas, J., Ruiz, A. I., de Soto, I. S., Sevilla, T., Procopio, J. R., Da Silva, P., Gismera, M. J., Regadío, M., Sánchez Jiménez, N., Rodríguez Rastrero, M., & Leguey, S. (2012). The performance of natural clay as a barrier to the diffusion of municipal solid waste landfill leachates. Journal of Environmental Management, 95(Suppl), pp.S175–S183.
Daniel, D. E., & Benson, C. H. (1990). Water content-density criteria for compacted soil liners. Journal of Geotechnical Engineering, ASCE, 116(12), pp.1811-1830.
Harun, S.N., Ali Rahman, Z. & Damanhuri, N.A. (2025). Impact of landfill leachate contamination on the geotechnical behavior of granitic sandy-clayey soil. International Journal of Environmental Science and Technology. 22, pp.12423–12436.
Islam, M. S., Uddin, M. K., Tareq, S. M., Shammi, M., Kamal, A. K. I., Sugano, T., Kurasaki, M., Saito, T., Tanaka, S., & Kuramitz, H. (2015). Alteration of water pollution level with the seasonal changes in mean daily discharge in three main rivers around Dhaka City, Bangladesh. Environments, 2(3), pp.280–294.
Regadío, G. M., Black, J. A., & Thornton, S. F. (2020). The role of natural clays in the sustainability of landfill liners. Detritus, 12, pp.100-113.
United States Department of Agriculture, Natural Resources Conservation Service. (2017). Soil survey manual (Agriculture Handbook No. 18, Rev. ed.). U.S. Government Printing Office.
Zurbrugg, C., Gfrerer, M., Ashadi, H., Brenner, W., & Kühr, R. (2012). Determinants of sustainability in solid waste management – The Gianyar Waste Recovery Project in Indonesia. Waste Management, 32(11), pp.2126–2133.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารวิจัย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา ก่อนเท่านั้น