การศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวม ฟลาโวนอยด์รวม และแอนโทไซยานินรวมในสารสกัดจากชาเลือดมังกร เพื่อการพัฒนาแชมพูเครื่องสำอางต้นแบบ
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระและองค์ประกอบทางพฤกษเคมีของสารสกัดจากชาเลือดมังกร (dragon blood tea; DBT) เพื่อประยุกต์ใช้ในการพัฒนาแชมพูเครื่องสำอางต้นแบบ โดยสกัดตัวอย่างชาเลือดมังกร 2 ขั้นตอน เริ่มจากการสกัดด้วยเอทานอล 95% จากนั้นสกัดกากที่เหลือด้วยน้ำปราศจากไอออน (deionized water; DI) สารสกัดน้ำปราศจากไอออน ที่ได้ถูกนำไประเหยและทำแห้งแบบแช่แข็ง (freeze-dried) ได้เป็นสารสกัดหยาบสีม่วงเข้ม จากนั้นนำไปทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี ABTS assay พบว่า สารสกัดมีค่า IC50 เท่ากับ 13.54±0.17 mg/L เมื่อเปรียบเทียบกับสารมาตรฐาน trolox (IC50 เท่ากับ 2.52±0.09 mg/L) สารสกัดประกอบด้วยปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด 24.12±0.29 mg GAE/g ฟลาโวนอยด์ทั้งหมด 23.78±0.78 mg RE/g และแอนโทไซยานิน 0.79±0.05 mg/g จากนั้นได้พัฒนาแชมพูต้นแบบจำนวน 4 สูตร ได้แก่ สูตร A1, A2, B1 และ B2 โดยมีการเติมสารสกัด DBT ในความเข้มข้นต่างกัน ผลการประเมินพบว่า สูตร A1 ที่มีสารสกัด 0.5%w/w แสดงคุณสมบัติทางกายภาพที่เหมาะสมที่สุด ได้แก่ เสถียรภาพของสี ค่า pH (อยู่ในช่วง 6.13–6.25) ความหนืด ความสามารถในการเกิดฟอง และประสิทธิภาพในการทำความสะอาดเมื่อเปรียบเทียบกับปอยผมควบคุม รวมถึงมีความคงตัวที่ดีภายใต้สภาวะเร่ง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก อบอุ่น และปิลันธนา เลิศสถิตธนกร. (2554). การพัฒนาครีมนวดเท้าจากน้ำมันขิงเพื่อบรรเทาอาการชาและปวดที่เท้าในผู้ป่วยโรคเส้นประสาทจากโรคเบาหวาน. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน, 7(1), 28–38.
กรมวิทยาศาสตร์บริการ. (2553, 1 พฤษภาคม). คู่มือเกี่ยวกับสารแอนโทไซยานิน. รายงานประจำปี 2553 กรมวิทยาศาสตร์บริการ. http://lib3.dss.go.th/fulltext/dss_other/annual_53.pdf
จารุณี ภิลุมวงค์ และนิจปวริชศา ภพักตร์จันทร์. (2565, 20 พฤษภาคม). ชาเลือดมังกร. สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน). https://www.hrdi.or.th/articles/Detail/1530
ชานนท์ นัยจิตร และอนุรักษ์ เชื้อมั่ง. (2559). การประเมินฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระ สารประกอบรวมฟีนอล และนิโคตินในสมุนไพรไทย 15 ชนิด. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 24(2), 351–361.
ทิฐิมา ภาคภูมิ, กัลยาภรณ์ จันตรี, และอรพิณ โกมุติบาล. (2559). ฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์และสารต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดใบพลูเพื่อพัฒนาเป็นเครื่องสำอาง [วิทยานิพนธ์ปริญญา บัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.
ธนภัทร อนันต์วัฒนสุข. (2551). การตั้งตำรับแชมพูที่มีส่วนผสมของสารสกัดสมุนไพรไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.
ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม. (2558). ราชกิจจานุเบกษา, 132 (ตอนพิเศษ 76 ง), 1-12.
วลีพร สอนสง. (2567). การศึกษาความคงตัวของไฮบริดพิกเมนต์สารสกัดชาเลือดมังกร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.
สุนิสา รื่นนางแย้ม และกรรณธิชา งามละม่อม. (2549). การศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระในสารสกัดจากใบช้าพลูและใบย่านาง [วิทยานิพนธ์ปริญญา บัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์.
Draelos, Z. D. (2015). Cosmetic dermatology: Products and procedures (3rd ed.). New Jersey: Wiley-Blackwell.
Gianeti, M. D., Mercurio, D. G., & Campos, P. M. (2013). The use of green tea extract in cosmetic formulations: Antioxidant stability and skin compatibility. Journal of Cosmetic Dermatology, 12(4), 287–295. https://doi.org/10.1111/jocd.12058
Hu, J., Deng, Y., & Thomas, F. D. (2011). PERISTROPHE Nees in Wallich. Flora of Chaina, 19, 463–467.
Jiang, H. Z., Fan, W. C., Huang, D. X., Luo, Z. L., Yang, C. P., & Li, X. F. (2011). Research on ultrasonic ethanol extraction technology of purple pigment from Peristrophe roxburghiana. Hubei Agricultural Sciences, (10). ISSN 0439-8114.
Kammeyer, A., & Luiten, R. M. (2015). Oxidation events and skin aging. Ageing Research Reviews, 21, 16–29. https://doi.org/10.1016/j.arr.2015.01.003
Liao, R., Parker, T., Bellerose, K., Vollmer, D. &Han, D. (2022). A Green Tea Containing Skincare System Improves Skin Health and Beauty in Adults: An Exploratory Controlled Clinical Study. Cosmetics, 9(5), 96–107. https://doi.org/10.3390/cosmetics9050096
Nguyen, M. T., Hoang, T. N., & Le, Q. V. (2022). Effect of extraction methods and temperature preservation on total anthocyanins compounds of Peristrophe bivalvis L. Merr. leaf. Journal of Applied Biology & Biotechnology, 10(3), 27–33. https://doi.org/10.7324/JABB.2022.100304
Rama Krishna, A. G., Espenti, C. S., Rami Reddy, Y. V., Obbu, A., & Satyanarayana, M. V. (2020). Green synthesis of silver nanoparticles using Sansevieria roxburghiana: Characterization and antibacterial activity. Journal of Inorganic and Organometallic Polymers and Materials. https://doi.org/10.1007/s10904-020-01567-w
Robbins, C. R. (2012). Chemical and physical behavior of human hair (5th ed.). Springer.
Shafazila, T.S., Pat, M.L., & Lee, K.H. (2010). Radical scavenging activities of extract and solvent-solvent partition fractions from Dendrobium Sonia ‘Red Bom’ flower. Proceedings of International Conference on Science and Social Research. (pp.762–765). Kuala Lumpur, Malaysia: Universiti Teknologi MARA.
Tupe, A. A., Kulkarni, S. S., Jadhav, A. D., Bhosale, P. M., & Kuchake, V. G. (2024). Development and assessment of a herbal shampoo containing Hibiscus extract. International Journal of Pharmaceutical Research and Applications, 10(3), 1065–1069.
Vidana Gamage, G. C., Lim, Y. Y., & Choo, W. S. (2021). Anthocyanins from Clitoria ternatea flower: Biosynthesis, extraction, stability, antioxidant activity, and applications. Frontiers in Plant Science, 12, 1-17. https://doi.org/10.3389/fpls.2021.792303
Woisky, R. G., & Salatino, A. (1998). Analysis of propolis: Some parameters and procedures for chemical quality control. Journal of Apicultural Research, 37(2), 99–105. https://doi.org/10.1080/ 00218839.1998.11100961
Yi, T., Tang, Y., Zhang, J., Zhao, Z., Yang, Z., & Chen, H. B. (2012). Characterization and determination of six flavonoids in the ethnomedicine “Dragon’s Blood” by UPLC-PAD-MS. Chemistry Central Journal, 6(116), 1–7. https://doi.org/10.1186/1752-153X-6-116
Yingngam, B., Monschein, M., & Brantner, A. (2014). Ultrasound-assisted extraction of phenolic compounds from Cratoxylum formosum ssp. formosum leaves using central composite design and evaluation of its protective ability against H2O2-induced cell death. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 7(1), 497–505.
Zhou, J., Xie, G., & Yan, X. (2011). Encyclopedia of Traditional Chinese Medicines - Molecular Structures, Pharmacological Activities, Natural Sources and Applications. (p. 520). Germany: Springer
