โครงสร้างประชาคมแพลงก์ตอนในอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา จังหวัดปราจีนบุรี

ผู้แต่ง

  • วิชญา กันบัว ภาควิชาวาริชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • หทัยชนก นาหัวนิล ภาควิชาวาริชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • ธัญญา พันธ์ฤทธิ์ดำ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและสิ่งแวดล้อม คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ

คำสำคัญ:

แพลงก์ตอนสัตว์ , แพลงก์ตอนพืช , โครงสร้างประชาคมแพลงก์ตอน , อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างประชาคมแพลงก์ตอนในอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา จังหวัดปราจีนบุรี โดยเก็บตัวอย่างจาก 9 สถานี ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 เดือนมกราคม พ.ศ. 2565 และเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 ตัวอย่างแพลงก์ตอนพืชเก็บด้วยถุงกรองขนาด 20 ไมโครเมตร จากน้ำปริมาณ 10 ลิตร ส่วนแพลงก์ตอนสัตว์ใช้ถุงลากขนาด 175 ไมโครเมตร ในแนวดิ่ง 5 เมตร พบแพลงก์ตอนพืช 6 ดิวิชัน 44 สกุล ได้แก่ ดิวิชัน Chlorophyta (สาหร่ายสีเขียว) 22 สกุล ดิวิชัน Cyanophyta (สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน) 11 สกุล ดิวิชัน  Euglenophyta (ยูกลีนอยด์) 3 สกุล ดิวิชัน Pyrrhophyta (ไดโนแฟลกเจลเลต) 3 สกุล ดิวิชัน Chrysophyta (คริสโซไฟต์) 3 สกุล และ ดิวิชัน Bacillariophyta (ไดอะตอม) 2 สกุล โดยดิวิชัน Chlorophyta เป็นกลุ่มเด่นและมีจำนวนสกุลมากที่สุด (22 สกุล) มีความหนาแน่นเฉลี่ย 344,460-371,293 เซลล์ต่อลิตร ส่วนแพลงก์ตอนสัตว์พบ 3 ไฟลัม 5 กลุ่ม ได้แก่ ไฟลัม Arthropoda กลุ่ม Copepod (โคพีพอด) กลุ่ม Cladocera (ไรน้ำจืด) และกลุ่ม Ostracod (ออสตราคอด) ไฟลัม Protozoa กลุ่ม Vorticella (วอร์ติเซลลา) และไฟลัม Rotifera  กลุ่ม Rotifer (โรติเฟอร์) โดย Cladocera (ไรน้ำจืด) เป็นกลุ่มเด่น มีความหนาแน่นเฉลี่ย 12,476-23,486 ตัวต่อลูกบาศก์เมตร ทั้งนี้ ความหลากหลายและความหนาแน่นของแพลงก์ตอนมีแนวโน้มแปรผันตามฤดูกาล  ซึ่งสะท้อนถึงอิทธิพลของปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา

เอกสารอ้างอิง

กรมชลประทาน. (2552, ม.ป.ป.). อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา. http://naruebodin.rid.go.th/.

ธนาทิพย์ แหลมคม และ วิชาญ แก้วเลื่อน. (2544). การศึกษาความหลากหลายของแพลงก์ตอนพืชและแพลงก์ตอนสัตว์ในพื้นที่อ่างเก็บน้ำของเขื่อนปากมูล. การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 39 (หน้า 70-79). อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ปฏิพัทธ์ สันป่าเป้า, สุพัฒน์ พลซา, ปิยวัฒน์ ปองผดุง, และ วิทยา ทาวงศ์. (2560). ความหลากหลายชนิดของแพลงก์ตอนพืชและความสัมพันธ์ต่อคุณภาพน้ำในอ่างเก็บน้ำแม่ถาง จังหวัดแพร่. แก่นเกษตร, 45(4), 663-674. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/view/252421

พจนา เพชรคอน. (2563, 9 ตุลาคม). เซลล์ สิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก. https://www.scimath.org/lesson-biology/item/10323-2019-05-13-06-01-55.

พรศิลป์ ผลพันธิน, ปัทมาภรณ์ หมาดนุ้ย, และ ศักดิ์อนันต์ ปลาทอง. (2552). แพลงก์ตอนในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา (พิมพ์ครั้งที่ 1). สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเล และป่าชายเลน.

ยุวดี พีรพรพิศาล. (2556). สาหร่ายน้ำจืดในประเทศไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ศุภลักษณ์ โภชนสมบูรณ์, เสาวนีย์ วิจิตรโกสุม, และ สุนีรัตน์ เรืองสมบูรณ์. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างชนิดและปริมาณแพลงก์ตอนกับคุณภาพน้ำในระบบเครือข่ายอ่างเก็บน้ำ (อ่างพวง) ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรี. การประชุมวิชาการสาหร่ายและแพลงก์ตอนแห่งชาติ ครั้งที่ 6 (หน้า 77-89). เชียงใหม่: โรงแรมดิเอ็มเพลส.

รัชดา ไชยเจริญ. (2559). ความหลากชนิดของแพลงก์ตอนพืชและแพลงก์ตอนสัตว์ในอ่างเก็บน้ำบางพระ. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 21(3), 58–72.

ลัดดา วงศ์รัตน์. (2542). แพลงก์ตอนพืช. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ละออศรี เสนาะเมือง. (2545). แพลงก์ตอนสัตว์น้ำจืด คาลานอยด์โคพีพอดในประเทศไทย. ขอนแก่น: ศูนย์วิจัยอนุกรมวิธานประยุกต์, ภาควิชาชีววิทยา, คณะวิทยาศาสตร์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วิสิทธิ์ฎา อึ้งเจริญสุกาน และ วิชญา กันบัว. (2560). โครงสร้างประชาคมแพลงก์ตอนในหนองหาร จังหวัดสกลนคร. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 22(ฉบับพิเศษ), 309-322.

สิริพร ยศแสน และ ปริญญา มูลสิน. (2558). การใช้แพลงก์ตอนพืชชนิดเด่นในการบ่งชี้คุณภาพน้ำในห้วยสำราญ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ, 38(3), 295-309.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-10

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย