Evaluation of using entomopathogenic fungus, Metarhizium anisopliae for controlling Musca domestica

Varangrat  Pengchaimo; Anothai  Wingsanoi; Jakkapat  Prachachit; Kumpanat  Wongkerson; Nongreudee  Ngoipala; Wirunyupa  Ngoipang; Tina  Inthanouhack

ผู้แต่ง

Varangrat Pengchaimo Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000
Anothai Wingsanoi Faculty of Natural Resources, Rajamangala University of Technology Isan, Sakon Nakhon Campus, Phangkon, Sakon Nakhon, 47160
Jakkapat Prachachit Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000
Kumpanat Wongkerson Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000
Nongreudee Ngoipala Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000
Wirunyupa Ngoipang Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000
Tina Inthanouhack Faculty of Agricultural Technology, Sakon Nakhon Rajabhat University, Sakon Nakhon Province 47000

คำสำคัญ:

Metarhizium anisopliae, Musca domestica, ควบคุม, ประเมินผล

บทคัดย่อ

การประเมินผลความถี่ที่เหมาะสมในการใช้เชื้อราเขียว Metarhizium anisopliae ต่อการควบคุมแมลงวันบ้าน Musca domestica โดยทำการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ตลอด (CRD) กรรมวิธีๆ ละ 5 ซ้ำ ดังนี้ กรรมวิธีที่ 1 ควบคุม (ฉีดพ่นน้ำเปล่า) กรรมวิธีที่ 2 ฉีดพ่นเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม 2 วัน/สัปดาห์ กรรมวิธีที่ 3 ฉีดพ่นเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม 4 วัน/สัปดาห์ และกรรมวิธีที่ 4 ฉีดพ่นเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม 6 วัน/สัปดาห์ โดยที่แต่ละซ้ำในระยะหนอนอายุ 4- 7 วัน มีจำนวน 30 ตัวต่อกล่อง ในระยะดักแด้อายุ 10 – 20 วัน มีจำนวน 10 ฝักต่อกล่อง โดยทำการศึกษาประเมินผลเป็นเวลา 264 ชั่วโมง (11 วัน) พบว่าระยะหนอนมีการตายสูงสุดในกรรมวิธีที่ 2 เฉลี่ยเท่ากับ 0.27273 ตัว ซึ่งมีความแตกต่างกันทางสถิติกับ กรรมวิธีที่ 3, 4 และ 1 ตามลำดับ นอกจากนี้หนอนแมลงวันบ้านมีการเข้าฝักดักแด้สูงสุดเฉลี่ยเท่ากับ 1.8545 ตัว ในกรรมวิธีที่ 4 ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติกับ กรรมวิธีที่ 2, 1 และ 3 ตามลำดับ ในระยะดักแด้ พบมีการตายสูงสุดในกรรมวิธีที่ 3 เฉลี่ยเท่ากับ 0.21818 ตัว ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติกับ กรรมวิธีที่ 4, 2 และ 1 ตามลำดับ และมีการฟักออกเป็นตัวสูงสุดในกรรมวิธีที่ 1 เฉลี่ยเท่ากับ 0.09091 ตัว ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติกับ กรรมวิธีที่ 3, 4 และ 2 ตามลำดับ ซึ่งในการทดลองนี้ยังพบว่าอุณหภูมิต่ำและความชื้นสัมพัทธ์สูงจะส่งผลต่อการประเมินผลดังกล่าวต่อการตาย การเข้าฝักของหนอนต่ำรวมไปถึงการเจริญเติบโตของดักแด้ที่ช้าลง ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลความถี่ที่เหมาะสมในการใช้เชื้อราเขียวเมธาไรเซียมเพื่อการควบคุมประชากรแมลงวันบ้าน ซึ่งมีผลการประเมินความถี่ที่เหมาะสมในการใช้เชื้อราเขียวเมธาไรเซียมควบคุมประชากรแมลงวันบ้านระยะหนอนได้ดีที่สุด คือ ความถี่ในกรรมวิธีที่ 2 ฉีดพ่นเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม 2 วัน/สัปดาห์ และการควบคุมประชากรแมลงบ้านระยะดักแด้ได้ดีที่สุด คือ ความถี่ในกรรมวิธีที่ 3 ฉีดพ่นเชื้อราเขียวเมธาไรเซียม 4 วัน/สัปดาห์

เอกสารอ้างอิง

Akom, S. (1995). Medical Entomology (1st ed.). Sammit Printing.

Farooq, M., & S. Freed. 2016. Infectivity of housefly, Musca domestica (Diptera: Muscidae) to different entomopathogenic fungi. Brazilian Journal of Microbiology, 47(4), 807-816. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1517838216305305

Khare, R.K., Das, G., Kumar, S., Bendigeri, S., Sachan, S., Saiyam, R., Banerjee, D.K., & Khare, D.S. (2019). Herbal insecticides and acaricides: challenges. International Journal of Chemical Studies, 7(4).118-125. https://www.researchgate.net/publication/334231022_Herbal_insecticides_and_Acaricides_Challenges_and_constraints

LSU AgCenter. (2026). Fly management: Impacts on cattle performance, health and welfare. https://www.lsuagcenter.com/articles/page1772570435269.

National Information Management and Support System. (2023). S1030: Flies impacting livestock, poultry and food safety. https://www.nimss.org/projects/view/mrp/outline/8236

Saleh, A., & Elmosa, H. M. (2002). Toxicities of several insecticides to the house fly (Musca domestica L.) from different regions in Jordan. Sarhad Journal of Agriculture, 18(1), 69–75. https://www.geocities.ws/azzamsal/M.Sc.Thesis.pdf

Sukonthasarn, K., & Sukonthasarn, K.L. (2005). Medically Important Insects in Thailand. Chiang Mai Digital Works.

Thawornthosapan, L., Phawananon, J., & Srirathu, K. (2017). Fumigation effects of peppermint oil, lemon grass oil and kaffir lime oil against housefly, Musca domestica Linnaeus (Diptera: Muscidae). [Undergraduate research project, Faculty of Pharmaceutical Sciences, Burapha University]. Burapha University Institutional Repository. https://opac1.lib.buu.ac.th/medias3/b00332107/55210076.pdf

Tomorn, C., Penpo, P., Tanruean, K., Napiroon, T., Konkaew, K., Likhitrakarn, N., Torres, J.R.D., & Poolprasert, P. (2019). The potential herbal plant crude extracts as bioinsecticides for controlling Musca domesticaLarvae (Diptera: Mucidae). YRU Journal of Science and Technology, 4(2), 94-103. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/yru_jst/article/view/216647/158562

Wongsorn, D., & Roskrathok, S. (2021). Screening for effective Nakhon Ratchasima province isolates of entomopathogenic fungi for controlling larvae and pupae of housefly (Musca domestica L.). Khon Kaen Agricultural Journal. 50(3), 830–842. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/view/249396/173629