การสร้างป่าครอบครัวเพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศต้นน้ำป่าสัก และปรับตัวรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของเกษตรกร ตำบลหลักด่าน อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์
คำสำคัญ:
ป่าครอบครัว, การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสรรหาทางเลือกในการสร้างป่าครอบครัวที่สอดคล้องเหมาะสมกับภูมินิเวศของพื้นที่ต้นน้ำป่าสัก เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศ ดิน น้ำ ป่า และเป็นการปรับตัวรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้กับเกษตรกรในตำบลหลักด่าน อำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ การศึกษาใช้วิธีการสำรวจภาคสนาม และศึกษาข้อมูลทุติยภูมิจากการสัมภาษณ์เกษตรกรกลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 ราย เกี่ยวกับรูปแบบการปลูกพืชในพื้นที่ป่าครอบครัวของเกษตรกร ผลดี ผลเสียที่เกิดจากการปลูกป่าครอบครัว การปลูกป่าครอบครัวกับการปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และศึกษาข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เกี่ยวกับข้อมูลภูมินิเวศ และปัญหาจากการทำเกษตรกรรมของพื้นที่ลุ่มน้ำป่าสัก ผลการศึกษา พบว่า ตำบลหลักด่านเป็นพื้นที่ต้นน้ำป่าสัก มีระบบนิเวศ แบ่งเป็น 2 ระบบนิเวศใหญ่ ประกอบด้วย ระบบนิเวศป่าบก และระบบนิเวศลุ่มน้ำ โดยทางเลือกในการปลูกป่าครอบครัวที่เหมาะสมกับภูมินิเวศ มีดังนี้ 1. ควรมีการปลูกพืชผสมผสานกันหลากหลายชนิด เช่น ไม้ยืนต้น ที่เป็นไม้ป่าดั้งเดิม ไม้เศรษฐกิจ ไม้ผล พืชอาหาร และพืชสมุนไพร 2. รูปแบบและวิธีการปลูกป่าครอบครัว สามารถดำเนินการได้ดังนี้ 2.1 การสร้างป่าขนาดหย่อม 2.2 การสร้างป่าขนาดใหญ่ และยังพบว่า การปลูกป่าครอบครัวสามารถช่วยในการปรับตัวรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของเกษตรกรได้ในด้านการรับมือกับความเสี่ยงด้านผลผลิต รายได้ ความแห้งแล้ง และความเสี่ยงในด้านโรคระบาดของพืช
เอกสารอ้างอิง
Association for Conservation and Development of Phetchabun Mountain Range. (2020). Natural resources and environment of Lak Dan Sub- district, Nam Nao District, Phetchabun Province. Project to bring forests into gardens to invite people Restoring the family forest. Report on project proposals to request funding from the Environment Fund, Office of Natural Resources and Environmental Policy and Planning, Ministry of Natural Resources and Environment.
Biodiversity-based Economy Development Office. (2016). Family forest: stable, prosperous, sustainable...for self-reliance. Retrieved from https://www.posttoday.com/pr-news/412898.
Bunchai, K. (2021). Relationships between farmers, food security and climate change. Retrieved from https://thaipublica.org/2021/07/thai-climate-justice-for-all05/.
Bunnag, N. (2022). Sustainable Agriculture. Retrieved from https://www.sdgmove.com/2021/05/15/sdg-vocab-06-sustainable-agriculture/.
Chivchenko, A. & Panyalue, A. (2022). Modifying Agricultural Systems to Reduce Problems Growing Monocultures in Highland Areas. Retrieved from https://hkm.hrdi.or.th/Knowledge/detail/554.
Homthong, M., Kaewpuk, W., Yamsuan, S. & Thongsima, A. (2019). The effects of agricultural systems on microbial species diversity in soil in vegetables growing areas of Nakhon Pathom Province. Academic Journal of Phetchaburi Rajabhat University, 9(1), (212-219).
Jirat, S. (2011). Agroforestry system and forest resource conservation: the case of backyards in Laplae District Uttaradit Province. independent research Human and environmental management field Chiang Mai University.
Lak Dan Subdistrict Administrative Organization. (2016). Information on the general condition of Lak Dan Subdistrict. Retrieved from https://www.lakdan.go.th/condition.php.
Maneeanekkhun, S. (2019). Ecosystem services. Majoring in Forest and Environmental Resource Management. Sukhothai Thammathirat Open University. Retrieved from https://agri.stou.ac.th/UploadedFile /(Ecosystem%20services).pdf
Puapongsakorn, N., Thammaphanichwong, K. & Anuchitworawong, C. (2015). Global warming and impact on the Thai agricultural sector. Thailand Development Research Institute. Retrieved from https://tdri.or.th/2015/02/20150226/.
Rasi, T. (2014). Impact on natural resources and the environment. Full Report, Thailand Research Fund.
Rasi, T. (2014). Loei Basin Ecological Studies. Full Report, Thailand Research Fund.
Thungngern, j., Kummanee, K. & Seeniang, P. (2023). Guidelines for Climate Change Adaptation of Economic Crop Farmers in Nakhon Pathom Province. Journal of Agricultural Science and Management, 6(2), (135-144).
