การประมาณอัตราส่วนอัตราอุบัติการณ์ของโรคมือเท้าปากด้วยปัจจัยอุตุนิยมวิทยา ในจังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
โรคมือเท้าปาก, ความชื้น, อัตราส่วนอัตราอุบัติการณ์, ปริมาณฝนบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการประมาณอัตราส่วนอุบัติการณ์ของโรคมือเท้าปากด้วยปัจจัยอุตุนิยมวิทยาในจังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยเชิงความสัมพันธ์ ข้อมูลรวบรวมจากจำนวนผู้ป่วยโรคเท้าปากรายเดือนจากสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข และข้อมูลอุตุนิยมวิทยาจากศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และการถดถอยเชิงเส้นทั่วไป ผลการคึกษาพบว่า จำนวนผู้ป่วยโรคมือเท้าปากรายเดือนมีความสัมพันธ์กับปริมาณฝนเฉลี่ยรายเดือน และ ความชื้นเฉลี่ยรายเดือน (สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน (p-value <.05) (r=0.366, 0=363)) จัดอยู่ในความสัมพันธ์ระดับพอใช้ (0.3-0.5 Fair) ปริมาณฝนเฉลี่ยรายเดือนเป็นตัวแปรอิสระแบบจำลองการถดถอยปัวซงนัยทั่วไป (p-value <.05) (IRR = 1.15 ; 95%CI : 1.04, 1.27) โดยมีสัมประสิทธิ์อธิบาย (R2) เท่ากับ 0.205 ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการวางมาตรการป้องกันการติดเชื้อโรคมือเท้าปากในพื้นที่ตามปริมาณฝนเฉลี่ยรายเดือนจากการพยากรณ์อากาศล่วงหน้า
เอกสารอ้างอิง
Chan, Y.H. (2003). Biostatistics 104: Correlational Analysis. Singapore Med J, 44(12), 614-619.
Communicable Disease Epidemiology Surveillance System Development Group, Epidemiology Division, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. (2024).Situation of Hand-Foot-Mouth disease in Thailand.[ Online]. https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/%E0%B9%81%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%9B%E0%B8%B2%E0%B8%81%20%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A5%20%E0%B8%93%2029062567_04072567.pdf. [29 June 2024].
Consul, P. C., & Famoye, F. (1992). Generalized poisson regression model. Communications in Statistics - Theory and Methods, 21(1), 89–109. https://doi.org/10.1080/03610929208830766
Division of Epidemiology, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. (2024). HFM, Historical data 2021-2024 1. Number of patients - deaths per month, separated by province. [Online]. http://doe1.moph.go.th/surdata/disease.php?ds=71 [29 June 2024].
Duan, C., Zhang, X., Jin, H., Cheng, X., Wang, D., Bao, C., … , Min, J. (2019). Meteorological factors and its association with hand, foot and mouth disease in Southeast and East Asia areas: a meta-analysis. Epidemiology and Infection, 147, e50, 1–18.
https://doi.org/10.1017/S0950268818003035Gallucci, M. (2024). GAMLj: General analyses for linear models. [jamovi module]. [Online].https://gamlj.github.io/.[29 June 2024].
Jabeen, H. (2019). Tutorial: Poisson Regression in R. [Online]. https://www.dataquest.io/blog/tutorial-poisson-regression-in-r/ [29 June 2024].
Mahidol University. (2022). Mahidol University Announcement: Guidelines for Research Projects Not Constituted as Human Research. [Online]. https://sp.mahidol.ac.th/th/LAW/policy/2565-MU-Non-Human.pdf [29 June 2024].
Penn State Eberly College of Science. (2018). STAT462 Applied Regression Analysis. [Online]. https://online.stat.psu.edu/stat462/node/180/ [29 June 2024].
Prytherch, B. (2023). Introduction to STAT 331: Intermediate Applied Statistical Methods. [Online]. https://bookdown.org/csu_statistics/stat_331_book/#really-good-online-books [29 June 2024].
R Core Team. (2021). R: A Language and environment for statistical computing. (Version 4.1) [Computer software]. [Online]. https://cran.r-project.org. [29 June 2024].
Roback, P., & Legler, J. (2021). Beyond Multiple Linear Regression: Applied Generalized Linear Models and Multilevel Models in R. Boca Raton, Florida: CRC Press.
StataCorp. (2013). Stata: Release 13. Statistical Software. College Station, Texas: StataCorp LP.
The jamovi project. (2022). jamovi. (Version 2.3) [Computer Software]. [Online].https://www.jamovi.org. [29 June 2024].
Upper Northeastern Meteorological Center. (2024). Monthly meteorological data statistics (Table 1), Maha Sarakham Meteorological Station 2021-2024. [Online] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScHcobj3awtVhD5mtGr3_4LV6a-Epmr5aEJjHEk1n7_ZEHW1g/viewform [29 June 2024].
Van Pham, H., Phan, U.T.N., & Pham, A.N.Q. (2019). Meteorological factors associated with hand, foot and mouth disease in a Central Highlands province in Viet Nam: anecological study. Western Pac Surveill Response J., 10(4), 18-23. doi: 10.5365/wpsar.2017.8.1.003.
Vorvick, L.J. (2023). Hand-foot-mouth disease. Medline Plus, Medical Encyclopedia, National Library of Medicine.[Online].https://medlineplus.gov/ency/article/000965.htm [29 June 2024].
