เทคนิคเชิงกระบวนการผลิตเพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิต แก่โรงงานเซรามิกขนาดเล็กในจังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • ธมลวัฒน์ หิรัญชาติอนันต์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • ธิติมา คุณยศยิ่ง มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • จักรกฤษณ์ ฮั่นยะลา มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • อนุรักษ์ อาทิตย์กวิน มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • สรวิ มูลอินต๊ะ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • ปฐมพงศ์ พรมมาบุญ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • ศุภวุฒิ ผากา มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • ศิวัช ลาวัลย์วดีกุล มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • สมพร ติ๊บขัด มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

คำสำคัญ:

กระบวนการผลิต, ศักยภาพ, โรงงานเซรามิก, การผลิต, ลำปาง

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิตและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิตในโรงงานเซรามิกขนาดเล็ก กระบวนการวิจัยเริ่มจากการกำหนดขอบเขตกลุ่มเป้าโรงงานเซรามิกขนาดเล็กที่มีแรงงาน 3 – 7 คน พื้นที่ อำเภอเมือง และอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง จากนั้นออกแบบเครื่องมือเก็บข้อมูล และการสังเกตภาคสนาม ต่อด้วยกระบวนการลงพื้นที่เก็บรวบรวมข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลทำให้พบปัญหาคือ ผลิตภัณฑ์หลังการหล่อและถอดออกจากแบบพิมพ์มีความหนาไม่สม่ำเสมอ น้ำดินหล่อของโรงงานมีอัตราการไหลตัวช้าเกินไป การนำน้ำดินปริมาณ 1 ตัน หล่อขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ได้จำนวนน้อยชิ้น เกิดจุดหยดน้ำดินที่ก้นผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์หลังการเผาเสียหายผิดปกติ เช่น แตกเป็นชิ้นและการร้าวเป็นแนวยาว เกิดตำหนิชนิดตามดบนผลิตภัณฑ์หลังการเผาจำนวนมาก เมื่อทราบข้อมูลดังกล่าวจึงทำการวิเคราะห์เชิงคุณภาพเพื่อระบุปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการผลิตพร้อมทั้งหาแนวทางแก้ไขปัญหา ซึ่งนำไปสู่ขั้นตอนออกแบบเทคนิคหรือแนวทางการปรับปรุงการพัฒนาเกี่ยวกับเทคนิคเชิงกระบวนการผลิตจากประเด็นหาที่พบ เริ่มจัดทำแผนการนำเทคนิคที่ปรับปรุงไปทดลองใช้ได้แก่ 1. กิจกรรมวางแผนการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างโรงงานที่มีปัญหาด้านน้ำดินหล่อ และ  2. กิจกรรมวางแผนการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างโรงงานที่มีปัญหาด้านเตาและการเผา การให้ระยะเวลาการพัฒนาตนเองของผู้ประกอบการ 3 เดือน ผลการทดลองพบว่าโรงงานสามารถหล่อผลิตภัณฑ์ได้คุณภาพมีความหนาและรอยตะเข็บลดลง จากความหนาผลิตภัณฑ์เดิมของโรงงานคือ 6.56 มม. มีความหนาลดลงเหลือ 4.45 มม. คิดเป็นร้อยละ 32.17 ส่งผลให้ดินน้ำหนัก 1 ตัน ผลิตสินค้าเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 ช่วยลดของเสียหลังจากการเผาที่เกิดขึ้นจากการแตกร้าวร้อยละ 30 ของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดภายในเตา คิดเป็นมูลค่า 33,750 บาทต่อครั้ง ลดของเสียจากตำหนิชนิดตามดหลังจากการเผาคิดเป็นร้อยละ 35 ของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดภายในเตา คิดเป็นค่า 105,000 บาทต่อครั้ง

เอกสารอ้างอิง

Chantana, W. & Trapsongwanboon, W. (2020). Improving the efficiency of ceramic production processes: A case study of factories in Samut Prakan Province. Journal of Management Science, 37(2), 58-83.

Hirunchatanan, T. (2021). Raw materials that are sources of ceramic industry. Bangkok: Odeon Advertising Company.

Kunyotying, T. et al. (2022). Local cultural capital management project to preserve value to enhance economic value of ceramics, Lampang Province (Research report). Lampang: Lampang Rajabhat University.

Phimkhaokham, P. (2004). Ceramics. (5thed). Bangkok: Chulalongkorn University.

Reed J.S. (1994). Principles of Ceramics Processing. (2nded). New York: A Wiley Interscience.

Saitan, A. & Ngampraphasom, P. (2014). Potential and management strategies of small ceramic factories to prepare for sustainable existence: A case study of Lampang Province. Research for Area Development, 6(3), 23-39.

Wattanasiriwet, D. & Wattanasiriwet, S. (2009). Analysis of minerals, glazes and defects in ceramic products. Bangkok: Chulalongkorn University.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-03

รูปแบบการอ้างอิง

หิรัญชาติอนันต์ ธ., คุณยศยิ่ง ธ. ., ฮั่นยะลา จ. ., อาทิตย์กวิน อ. ., มูลอินต๊ะ ส., พรมมาบุญ ป., ผากา ศ. ., ลาวัลย์วดีกุล ศ., & ติ๊บขัด ส. . (2025). เทคนิคเชิงกระบวนการผลิตเพื่อเพิ่มศักยภาพการผลิต แก่โรงงานเซรามิกขนาดเล็กในจังหวัดลำปาง. SciTech Research Journal, 8(1), 1–26. สืบค้น จาก https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/jstrmu/article/view/257329

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย