การจัดเส้นทางยานพาหนะเพื่อออกตรวจโรงงานเสี่ยงมลพิษทางน้ำด้วยโปรแกรมแก้ปัญหาการจัดเส้นทางยานพาหนะด้วยสเปรดชีต
คำสำคัญ:
ปัญหาการจัดเส้นทางยานพาหนะ, โปรแกรมแก้ปัญหาการจัดเส้นทางยานพาหนะด้วยสเปรดชีต, การจัดสรรทรัพยากรบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดเส้นทางยานพาหนะสำหรับการตรวจโรงงานที่มีความเสี่ยงต่อการก่อมลพิษทางน้ำจำนวน 79 แห่ง โดยประยุกต์ใช้โปรแกรม VRP Spreadsheet Solver เพื่อประมาณการทรัพยากรและระยะเวลาปฏิบัติงานที่เหมาะสมสำหรับสำนักงานกรณีศึกษา การวิจัยจำลองสถานการณ์ 2 รูปแบบหลัก ได้แก่ 1) สถานการณ์ตามข้อกำหนดโครงการ ซึ่งกำหนดการตรวจ 5 แห่งต่อวัน และ 2) สถานการณ์ตามสถิติการปฏิบัติงานจริง ซึ่งกำหนดการตรวจ 10 แห่งต่อวัน โดยเปรียบเทียบการใช้ยานพาหนะ 1 คัน และ 2 คัน รวมทั้งสิ้น 4 กรณีศึกษา ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์ตามข้อกำหนดโครงการในกรณีที่ 1 และ 2 มีจำนวนเที่ยววิ่งรวม 16 เที่ยว และมีงบประมาณรวมสูงสุด 35,272.80 บาท อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ดังกล่าวมีข้อดีคือระยะเวลาปฏิบัติงานต่อเที่ยวค่อนข้างสั้น ซึ่งช่วยลดความเหนื่อยล้าของบุคลากร ขณะที่สถานการณ์ตามสถิติการปฏิบัติงานจริงในกรณีที่ 3 และ 4 สามารถลดจำนวนเที่ยววิ่งได้ร้อยละ 50 และ
ลดงบประมาณได้มากกว่าร้อยละ 48 เมื่อเทียบกับสถานการณ์ตามข้อกำหนดโครงการ เมื่อเปรียบเทียบกรณีการใช้ยานพาหนะ 1 คันและ 2 คัน ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน พบว่าระยะทางและระยะเวลารวมมีค่าใกล้เคียงกัน โดยกรณีที่ 3 มีความคุ้มค่าด้านงบประมาณสูงสุด คิดเป็น 17,931.25 บาท และสะดวกต่อการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลมากกว่า ส่วนกรณีที่ 4 สามารถกระจายภาระงานได้ดีกว่าแต่มีต้นทุนแฝงเพิ่มขึ้น ดังนั้นผลการศึกษานี้จึงสามารถใช้เป็นแนวทางสนับสนุนการตัดสินใจในการเลือกแผนการจัดเส้นทางที่สอดคล้องกับข้อจำกัดและบริบทการปฏิบัติงานจริงของหน่วยงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กิตติพงษ์ ม้าลําพอง, และกนกพร ศรีปฐมสวัสดิ์. (2566). การประยุกต์ใช้วิธีหาค่าที่เหมาะสมแบบวาฬสําหรับปัญหาการจัดเส้นทางยานพาหนะหลายประเภทภายใต้เงื่อนไขด้านกรอบเวลาแบบยืดหยุ่น. วารสารไทยการวิจัยดำเนินงาน, 11(1), 32–43.
นริสรา นาคะเมฆ, เนตรนภา จุ้ยคลัง, วิลาวัลย์ สวนสิงห์, รัตนศิริ ท้วมยัง, ธัชชัย เทพกรณ์, ณัฐพร ตั้งเจริญชัย. (2568). การจัดเส้นทางยานพาหนะที่เหมาะสมสําหรับการเข้ารับและจัดส่งพัสดุด้วยVRP SPREADSHEET SOLVER กรณีศึกษาบริษัท BTF. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและวิศวกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(3), 407–422.
นริสรา นาคะเมฆ, รัตนศิริ ท้วมยัง, พัณฒิวานนท์ จันทะคุณ, วรัทภพ ธภัทรสุวรรณ, ธัชชัย เทพกรณ์. (2568). การจัดเส้นทางที่เหมาะสมในการจัดส่งพัสดุด้วยโปรแกรม VRP SPREADSHEET SOLVER ของบริษัทกรณีศึกษาแห่งหนึ่ง. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและวิศวกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), 31-50.
เนตรนภา จุ้ยคลัง, พัชราภร ทองทับ, วิลาวัลย์ สวนสิง. (2568). การจัดเส้นทางที่เหมาะสมสำหรับการเข้ารับพัสดุจากบ้านลูกค้าและสาขาแฟรนไชส์ไปยังศูนย์รวบรวมสินค้าด้วยโปรแกรม VRP Spreadsheet Solver: กรณีศึกษาบริษัท XYZ พิษณุโลก. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและวิศวกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), 101-117.
ปารณัท กัญวิมล, และสราวุธ จันทร์สุวรรณ. (2564). การศึกษาเพื่อจัดเส้นทางเดินรถขนส่งรูปแบบมิลค์รันและการจัดการกำหนดการรับสินค้า กรณีศึกษา การส่งชิ้นส่วนโรงงานประกอบรถยนต์แบบทันเวลาพอดี ABC. TJOR, 9(2), 1–11.
ภาสวุฒิ เลิศมัธยะกุล.(2564).การเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนสำหรับการจัดส่งสินค้าด้วยวิธีเมตาฮิวริสติก. (ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, กรุงเทพฯ.
รวีโรจน์ ป้องทรัพย์. (2564). การจัดเส้นทางขนส่งชิ้นส่วนรถยนต์กรณีศึกษาบริษัทขนส่งชิ้นส่วนรถยนต์. มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.
ศิริชัย ยศวังใจ. (2564). การแก้ปัญหาการจัดเส้นทางขนส่งที่มีกรอบเวลาโดยการใช้การค้นหาเฉพาะที่แบบปรับเปลี่ยนเพื่อหาคําตอบที่เหมาะสมที่สุดด้วยอาณานิคมผึ้งเทียม. UBU Engineering Journal, 14(4), 161–171.
อนุชา ศรีบุรัมย์, ไทยทัศน์ สุดสวนสี, วราภรณ์ วโรรส, อามิณฑ์ หล้าวงศ์. (2565). ฮิวริสติกแบบสองเฟสสําหรับการจัดเส้นทางการขนส่ง : กรณีศึกษาร้านขายส่งขนมแห่งหนึ่งในจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารไทยการวิจัยดำเนินงาน, 10(1), 16–28.
Du Plessis, A. (2022). Persistent degradation: Global water quality challenges and required actions. One Earth, 5(2), 129–131.
Erdogan, G. (2017). An open source spreadsheet solver for vehicle routing problems. Computers & Operations Research, 84, 62–72.
Liu, X., Chen, Y.-L., Por, L. Y., & Ku, C. S. (2023). A systematic literature review of vehicle routing problems with time windows. Sustainability, 15(15), 12004. Doi: https://doi.org/10.3390/su151512004
Oladimeji, T.E., Oyedemi, M., Emetere, M.E., Agboola, O., Adeoye, J.B., & Odunlami, O.A. (2024). Review on the impact of heavy metals from industrial wastewater effluent and removal technologies. Heliyon, 10(23), Article e40370. Doi: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e40370
