การประเมินประสิทธิภาพของแบบจำลองอุทกวิทยา KW-GIUH และ BTOPMC ในการจำลองน้ำท่าในลุ่มน้ำยมตอนบน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
แบบจำลองทางอุทกวิทยาได้รับการพัฒนาขึ้นโดยประยุกต์ใช้หลักการและทฤษฎีที่เกี่ยวกับอุทกวิทยาร่วมกับแบบจำลองคณิตศาสตร์ ซึ่งในปัจจุบันแบบจำลองทางอุทกวิทยามีอยู่หลายชนิด อีกทั้งยังมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการศึกษาวิจัยรวมถึงงานทางด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อทำการประเมินประสิทธิภาพของแบบจำลองทางด้านอุทกวิทยาชนิด Semi-distributed ในการจำลองสภาพน้ำท่าที่บริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำยมตอนบน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่ทางตอนเหนือของประเทศไทย และประสบกับปัญหาอุทกภัยอยู่เป็นประจำ โดยได้พิจารณาเลือกใช้แบบจำลอง KW-GIUH และ BTOPMC ซึ่งเป็นแบบจำลองที่ใช้ข้อมูลทางด้านธรณีวิทยาในการกำหนดลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ลุ่มน้ำร่วมกับปริมาณฝนที่เกิดขึ้นจากพายุฝนในการจำลองสภาพน้ำท่า โดยในการประเมินประสิทธิภาพของแบบจำลอง ผลการจำลองจะได้รับการประเมินในขั้นตอนการสอบเทียบและตรวจพิสูจน์ด้วยการเปรียบเทียบกับข้อมูลอัตราการไหลที่ได้จากการตรวจวัดที่สถานีตรวจวัดของกรมชลประทาน และใช้ค่าสัมประสิทธิ์ Nash-Sutcliffe coefficient (NSE) เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพ จากนั้นนำค่าประสิทธิภาพระหว่างสองแบบจำลองมาเปรียบเทียบกันเพื่อที่จะสามารถนำแบบจำลองไปใช้งานได้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์และมีความแม่นยำในการจำลองสูงสุด ซึ่งผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า แบบจำลองทั้งสองชนิดสามารถประเมินน้ำท่ารายชั่วโมงในพื้นที่ลุ่มน้ำยมตอนบนได้เป็นอย่างดี โดยมีค่า NSE มากกว่า 0.75 ขึ้นไป แต่แบบจำลอง KW-GIUH มีประสิทธิภาพดีกว่าแบบจำลอง BTOPMC เล็กน้อย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
[2] Lee KT, Yen BC. Geomorphology and Kinematic Wave Based Hydrograph Derivation. J Hydraul Eng ASCE. 1997; 2(1): 73–80.
[3] Lee KT. Generating Design hydrographs by DEM assisted geomorphic runoff simulation: A case study. J American Water Resour Assoc. 1998; 34(2): 375–384.
[4] Ao TQ. Development of a distributed hydrological model for large river basins and Its application to Southeast Asian rivers. Ph.D. Dissertation. University of Yamanashi. 2000.
[5] Nawarathna NMNS B. Method to delineate blocks in BTOPMC model for large scale watersheds. J Hydraul Eng ASCE. 2000; 48(1): 61–66.
[6] Wang G, et al. Grid-based distribution model for simulating runoff and soil erosion from a large-scale river basin. Hydrological Processes. 2009; 24(5): 641–653.
[7] Nawarathna NMNSB, Ao T, Kazama S, Sawamoto M, Takeuchi K. Influence of human activities on the BTOPMC model Runoff Simulations in Large scale Watersheds. In: XXIX IAHR Congress Proceedings, Theme A. 2001. p. 93–99.
[8] สำนักชลประทานที่ 1. การบริหารจัดการน้ำแม่น้ำยม. เข้าถึงได้จาก: irrigation.rid.go.th/rid4/jone_water/ data/2552/pland/25-06-52/ES01.doc [เข้าถึงเมื่อ 19 ตุลาคม 2559].
[9] หน่วยงานราชการจังหวัดแพร่. โครงการพัฒนาลุ่มน้ำยมจังหวัดแพร่. เข้าถึงได้จาก: www.phrae. go.th/plan_yom.html [เข้าถึงเมื่อ 19 ตุลาคม 2559].
[10] Lian Y, Chan I-C, Singh J, Demissie M, Knapp V, Xie H. Coupling of hydrologic and hydraulic models for the Illinois River Basin. Journal of Hydrology. 2007; 34(4): 210–222.
