การประเมินความปลอดภัยเบื้องต้นสำหรับการจัดเก็บบิวเทนและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น กับละแวกใกล้เคียง

บทคัดย่อ

จากเหตุการณ์การสารเคมีรั่วไหลจากสถานประกอบการแห่งหนึ่ง ในจังหวัดเชียงราย ส่งผลกระทบต่อชาวบ้านในชุมชนโดยรอบ ประกอบกับแนวโน้มการขยายตัวด้านการลงทุนภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่จังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตเศรษฐกิจพิเศษ ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีเป้าหมายเพื่อเตรียมความพร้อมเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษในการรับมืออุบัติภัยร้ายแรงที่จะเกิดขึ้นจากการลงทุนในภาคอุตสาหกรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงและอันตรายที่อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงจากโรงงานและคาดการณ์ถึงความรุนแรงของอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินงานและการจัดเก็บบิวเทน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลของการศึกษาครั้งนี้แบ่งออกเป็น แบบตรวจสอบความปลอดภัย ข้อมูลสารสนเทศภูมิศาสตร์ของจังหวัดเชียงราย ซึ่งในที่นี้จะใช้เป็นข้อมูลสภาพภูมิอากาศรายเดือน ระหว่าง พ.ศ. 2551 – 2561 (ย้อนหลัง 10 ปี) ร่วมกับโปรแกรม ALOHA (Areal Location of Hazardous Atmospheres) version 5.4.7 ผลการตรวจวัดระดับความเข้มข้นของสารเคมีอันตรายในบางโรงงาน เช่น การตรวจวัดปริมาณสารบิวเทน  และคลอรีน พบว่ามีค่าไม่เกินค่ามาตรฐานขีดจำกัดความเข้มข้นของสารเคมีอันตรายสูงสุดไม่ว่าเวลาใด ๆ ในระหว่างทำงาน (TLV-TWA) การศึกษานี้ได้จำลองสถานการณ์เหตุรั่วไหล แพร่กระจาย และการระเบิด ของสารเคมีอันตราย ได้แก่ บิวเทน ที่มีการจัดเก็บในถังทรงกระบอกแนวนอน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.15 เมตร ยาว 7.6 เมตร ปริมาณการจัดเก็บ 15 ตัน พบว่าความรุนแรงของผลกระทบต่อประชาชนที่อยู่โดยรอบด้านความเป็นพิษกินพื้นที่บริเวณที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระดับรุนแรงมาก เกิดการระคายเคือง และอาจเกิดผลกระทบรุนแรงหรือเสียชีวิตได้ภายใน 60 นาที อยู่ในรัศมี 830 เมตร จากจุดที่เกิดเหตุรั่วไหล การรั่วไหลแบบกลุ่มหมอกก๊าซไวไฟ (Flammable Vapor Cloud) พบว่ารัศมีการแพร่กระจายของบิวเทนในการลุกติดไฟ โดยมีระยะที่ต้องมีการเฝ้าระวังการเกิดประกายไฟ และต้องดำเนินการให้เป็นเขตปลอดประกายไฟ โดยประเมินที่ความเข้มข้นของบิวเทนที่รัศมี 1.2 กิโลเมตร เนื่องจากเป็นสาเหตุที่อาจทำให้เกิดการลุกไหม้ได้