การพัฒนาเครื่องต้นแบบผสมปุ๋ยเพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสี่ยงทางการยศาสตร์ของเกษตรกรรายย่อย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องต้นแบบผสมปุ๋ยสำหรับเกษตรกรรายย่อย และประเมินผลด้านการเพิ่มผลิตภาพและการลดความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากการใช้งานจริงในชุมชนบ้านด่าน ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา พื้นที่ศึกษาครอบคลุมกลุ่มเกษตรกรรายย่อยจำนวน 17 ครัวเรือน โดยใช้กระบวนการผสมปุ๋ยด้วยแรงงานคนเป็นกรณีศึกษา เนื่องจากเป็นงานที่ใช้แรงซ้ำต่อเนื่องและก่อให้เกิดความเมื่อยล้าระหว่างการปฏิบัติงาน กระบวนการวิจัยประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ก่อนการปรับปรุงด้วยวิธี Rapid Upper Limb Assessment (RULA) และ Rapid Entire Body Assessment (REBA) (2) การออกแบบและสร้างเครื่องต้นแบบผสมปุ๋ยแบบถังหมุนขนาด 200 ลิตร ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ขนาด 1 แรงม้า และสามารถใช้งานแบบมือหมุนได้ (3) การทดสอบสมรรถนะการผสมปุ๋ยปริมาณ 15 กิโลกรัม เปรียบเทียบ 3 วิธี ได้แก่ การกวนผสมด้วยแรงงานคน การใช้เครื่องผสมแบบมือหมุน และการใช้เครื่องผสมแบบขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ โดยทดลองซ้ำวิธีละ 5 ครั้ง และ (4) การประเมินความพึงพอใจโดยผู้ประเมินจำนวน 6 คน ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ 3 คน และผู้ใช้งานจริง 3 คน ผลการประเมินทางการยศาสตร์ก่อนการปรับปรุงพบว่า กระบวนการผสมปุ๋ยด้วยแรงงานคนมีความเสี่ยงอยู่ในระดับสูงมาก โดยมีค่า RULA เท่ากับ 7 และ REBA เท่ากับ 10 หลังการพัฒนาเครื่องต้นแบบ ค่าดังกล่าวลดลงเป็น 3 และ 2 ตามลำดับ ในด้านผลิตภาพ พบว่าเวลาเฉลี่ยในการผสมปุ๋ย 15 กิโลกรัมลดลงจาก 5.12 ± 0.032 นาที ในวิธีแรงงานคน เหลือ 1.17 ± 0.029 นาที ในวิธีมือหมุน และ 1.08 ± 0.029 นาที ในวิธีขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ ผลการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (one-way ANOVA) แสดงให้เห็นว่าเวลาเฉลี่ยของทั้ง 3 วิธีแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) นอกจากนี้ ผลการประเมินความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.51 ผลการศึกษาบ่งชี้ว่าเครื่องต้นแบบที่พัฒนาขึ้นมีส่วนช่วยลดเวลาในการผสมปุ๋ยและลดภาระทางกายของผู้ปฏิบัติงานภายใต้บริบทการทดลองภาคสนามของชุมชน อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาทดสอบเพิ่มเติมกับสูตรปุ๋ย สภาพการใช้งาน และกลุ่มผู้ใช้งานที่หลากหลายขึ้น เพื่อสนับสนุนการประยุกต์ใช้ในระดับที่กว้างขึ้นต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Fungdet S, Kulsuwan N, Thambut T, Singkaew C. Prototype of automatic composting machine from water hyacinth using a closed rotary aeration tank system. Undergraduate thesis. Khon Kaen: Rajamangala University of Technology Isan, Khon Kaen Campus; 2017.
Hignett S, McAtamney L. Rapid entire body assessment (REBA). Applied Ergonomics. 2000;31(2):201–205.
Mattharak W, Homsesethi R, Sangkhapong O. Ergonomic work improvements to reduce fatigue among workers in a smoked sheet rubber factory. Journal of Industrial Technology, King Mongkut’s University of Technology North Bangkok. 2024;20(2):165–183.
Mattharak W, Homsesethi R, Sangkhapong O. The ergonomics risk and fatigue of workers in a rubber smoked sheets factory. Thai Journal of Ergonomics. 2021;4(2):24–42.
McAtamney L, Corlett EN. RULA: A survey method for the investigation of work-related upper limb disorders. Applied Ergonomics. 1993;24(2):91–99.
Phakul P, Pipithhirunkarn P, Yabusdi P. Development of an automatic composting machine. In: Proceedings of the 10th National Conference on Academic and Research Presentations. Khon Kaen: Northeastern University; 2023:507–517.
Meepradit P. Ergonomic risk assessment. Bangkok: OS Printing Publishing; 2016. (in Thai)
Ritchirawanich W. Work study: Principles and case studies. 5th ed. Bangkok: Chulalongkorn University Press; 2007.
Rattanajan R, Imsomboon P, Janlad E. Design and performance evaluation of a 5-kilogram organic fertilizer mixer for small-scale farmers. Journal of Innovation in Industrial Technology. 2024;2(3):57–69.
Sanders MS, McCormick EJ. Human factors in engineering and design. 7th ed. New York (NY): McGraw-Hill; 1993.
Simachok V, Chaikul K. Ergonomics: Work design for productivity and safety. 2nd ed. Bangkok: Thai-Japanese Technology Promotion Association; 1997.
Somyana W. Guidelines for performance evaluation for farmers seeking to improve their efficiency in Chiang Mai Province. Journal of Humanities and Social Sciences, Phranakhon Rajabhat University. 2021;15(2):33–42.
