ผลของคอปเปอร์ออกไซด์และทินออกไซด์ต่อลักษณะที่ปรากฏของเคลือบเซรามิกส์ที่เผาที่อุณหภูมิ 1230 องศาเซลเซียส
คำสำคัญ:
เคลือบเซรามิกส์, คอปเปอร์ออกไซด์, ดีบุกออกไซด์, ความมันเงา, สีเคลือบบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของคอปเปอร์ออกไซด์และทินออกไซด์ที่ส่งผลต่อการปรากฏสี และลักษณะที่ปรากฏของเคลือบเซรามิกส์ โดยกำหนดเคลือบพื้นฐานที่มีส่วนผสมของ เฟลด์สปาร์ โดโลไมท์ แคลเซียมคาร์บอเนต ดินขาว ควอตซ์ และใช้คอปเปอร์ออกไซด์ ทินออกไซด์เป็นสารเพิ่มเติมแบบเจาะจง ร้อยละ 1 ถึงร้อยละ 6 จำนวน 11 ส่วนผสม เผาที่อุณหภูมิ 1230 องศาเซลเซียส บรรยากาศแบบออกซิเดชั่น ผลการวิจัยพบว่า เคลือบเซรามิกส์ที่มีความเหมาะสม มีค่า Gloss Unit เฉลี่ยอยู่ที่ 79.22 สูตรส่วนผสมประกอบด้วย หินฟันม้า ร้อยละ 45 โดโลไมท์ ร้อยละ 7.5 แคลเซียมคาร์บอเนต ร้อยละ 10 ดินขาว ร้อยละ 7.5 และหินเขี้ยวหนุมาน ร้อยละ 30 โดยสามารถใช้สารเพิ่มเติมในส่วนผสมของสูตรเคลือบเซรามิกส์ โดยใช้ออกไซด์ 2 ชนิด ได้แก่ 1) คอปเปอร์ออกไซด์ ร้อยละ 1 ถึงร้อยละ 6 และ 2) ทินออกไซด์ ร้อยละ 1 ถึง ร้อยละ 6 การเกิดสีของเคลือบเซรามิกส์ สามารถแบ่งเป็นช่วงได้ 3 ช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1 สูตรที่ 1–3 ได้สีโทนอ่อน เขียวอมเทา–ฟ้า ช่วงที่ 2 สูตรที่ 4–6 สีเริ่มเข้มขึ้นเป็นเขียวอมเทาเข้ม และช่วงที่ 3 สูตรที่ 7–16 ได้สีเขียวเข้มถึงเขียวอมดำ โดยผลการวิจัยนี้ให้ข้อค้นพบที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเคลือบเซรามิกส์ และเป็นทางเลือกสำหรับอุตสาหกรรมเซรามิกส์ขนาดเล็กถึงขนาดกลางในการใช้ออกไซด์ให้สีแทนสีสำเร็จรูป
เอกสารอ้างอิง
ดรุณี วัฒนศิริเวช, และสุธี วัฒนศิริเวช. (2552). การวิเคราะห์แร่ดินเคลือบและตำหนิในผลิตภัณฑ์เซรามิก. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธมลวัฒน์ หิรัญชาติอนันต์. (2565). การพัฒนาสูตรเคลือบดอกซากุระโดยใช้นิเกิลออกไซด์เป็นสารให้สี. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 2(2), 23–31.
ปรีดา พิมพ์ขาวขำ. (2547). เซรามิกส์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปราโมทย์ ปิ่นสกุล. (2552). การทำน้ำเคลือบเซรามิกส์จากเศษผงปูนปลาสเตอร์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 4(1), 63–71.
ไพจิตร อิ่งศิริวัฒน์. (2546). สีเซรามิกส์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ไพจิตร อิ่งศิริวัฒน์. (2547). รวมสูตรเคลือบเซรามิกส์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ไพจิตร อิ่งศิริวัฒน์. (2552). ตำหนิเซรามิกและแนวทางแก้ไข. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สมศักดิ์ ชวาลาวัณย์. (2549). เซรามิกส์. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2556). เครื่องปั้นดินเผาสโตนแวร์ (มผช. 930/2556). กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม.
สุขุมาล สาระเกษตริน. (2564). เครื่องปั้นดินเผาการออกแบบและปฏิบัติงาน. กรุงเทพฯ: 50 Press Printing.
เอ็ททสึโซะ คาโต. (2553). หลักการทำเคลือบเซรามิก [The fundamentals of glaze preparation] (สมบูรณ์ อรัณยภาค, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (ต้นฉบับพิมพ์ปี ค.ศ. 1980)
Mateeva, J. (2025). Preparation and study of red-colored copper-containing ceramic glaze fired in an oxidizing environment. Journal of Chemical Technology and Metallurgy, 60(3), 441–446. Doi: https://doi.org/10.59957/jctm.v60.i3.2025.9
Wang, Y., Yu, S., Chu, J., Chen, D., & Chen, J. (2018). Study on the copper and iron coexisted coloring glaze and the mechanism of the flambé. Journal of the European Ceramic Society, 38(10).
