ระบบควบคุมสภาพแวดล้อมสำหรับฟาร์มไส้เดือนโดยใช้เทคโนโลยี IoT เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตมูลไส้เดือน

ผู้แต่ง

  • คนึงนุช สารอินจักร์ คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง
  • นราวิชญ์ ความหมั่น คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง
  • ศิริประภา ศรีทอง คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง
  • สุขุมาล ตั้วสกุล คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาระบบควบคุมสภาพแวดล้อมอัจฉริยะสำหรับฟาร์มไส้เดือนโดยใช้เทคโนโลยี Internet of Things (IoT) 2) ศึกษาผลของระบบต่อการเลี้ยงไส้เดือนสายพันธุ์ African Nightcrawler (AF) และ Blue Worm (Blue) และ 3) วิเคราะห์ผลผลิตมูลไส้เดือน ปริมาณจุลินทรีย์ และการเจริญเติบโตของไส้เดือน ภายใต้สภาพแวดล้อมที่ควบคุมด้วย IoT ระบบประกอบด้วยเซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิและความชื้น (DHT11) เซ็นเซอร์วัดความชื้นดิน และไมโครคอนโทรลเลอร์ ESP32 เชื่อมต่อข้อมูลผ่านแอปพลิเคชันแบบเรียลไทม์ การทดลองดำเนินการระหว่าง วันที่ 15 กุมภาพันธ์ ถึง 1 มีนาคม 2568 ณ ศูนย์การเรียนรู้แบบบูรณาการศาสตร์ ชมรมซอมพออาสา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง โดยเป็นการทดลองในรอบการผลิตเดียว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา (ค่าเฉลี่ย) และใช้ t-Test: Paired Two Sample for Means เพื่อเปรียบเทียบผลระหว่างกลุ่มทดลอง พร้อมคำนวณปริมาณจุลินทรีย์ ด้วยสมการทางชีวภาพ ผลการวิจัยพบว่า 1) ระบบ IoT เพิ่มผลผลิตมูลไส้เดือนและความยาวเฉลี่ยของไส้เดือนสายพันธุ์ AF อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 2) ระบบสามารถควบคุมอุณหภูมิและความชื้นได้แม่นยำส่งผลให้ไส้เดือนเจริญเติบโตดีขึ้น 3) กลุ่มทดลองที่ใช้ IoT มีปริมาณจุลินทรีย์สูงกว่ากลุ่มควบคุม แต่มีความหลากหลายของชนิดจุลินทรีย์ น้อยกว่า ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าระบบ IoT มีศักยภาพในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสามารถประยุกต์ ใช้ในฟาร์มไส้เดือนเชิงพาณิชย์เพื่อเพิ่มผลผลิตและยกระดับการจัดการฟาร์มได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

จีรศักดิ์ พุ่มเจริญ และลักษนันท์ พลอยวัฒนาวงศ์. (2565). เทคโนโลยีไอโอทีสำหรับการควบคุมสภาพแวดล้อมการเพาะเลี้ยงไส้เดือนดิน. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 22(1), 145-155.

ธิติศักดิ์ โพธิ์ทอง, ประสิทธิ์ เมฆอรุณ, และ สิทธิชัย ชูสำโรง. (2562). การพัฒนาระบบฟาร์มอัจฉริยะสำหรับเกษตรกรยุคใหม่ด้วยซอร์ฟแวร์รหัสเปิดและอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง. วารสารเกษตรนเรศวร, 16(2), 79-88.

นันทวุฒิ จำปางาม. (2560). การใช้เทคโนโลยีปุ๋ยหมักไส้เดือนดินเพื่อการเกษตรที่ยั่งยืน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัย อีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 11(2), 70–81.

เปรมสุดา สมาน. (2568). การคัดเลือก Bacillus sp. ที่เป็นแบคทีเรียส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 5(2), 37–48.

พงษ์สุดา ชาญวิชัยพจน์. (2562). การเพาะเลี้ยงไส้เดือนดินสายพันธุ์ AF เพื่อผลิตปุ๋ยชีวภาพสำหรับผักกวางตุ้งดอก(Brassica rapa var. parachinensis). ค้นจาก http://202.28.34.124/dspace/bitstream/123456789/665/1/59010852002.pdf

พัชร ทองสืบสาย. (2553). การศึกษาประสิทธิภาพการย่อยกระดาษของไส้เดือน 3 ชนิด. ค้นจาก https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/digital/api/DownloadDigitalFile/dowload/194092

ภัทธนาวรรณ์ ฉันท์รัตนโยธิน, พันธ์ลพ สินธุยา, เบญจมาศ สันต์สวัสดิ์, และ ทิตา สุนทรวิภาต. (2563). ผลของปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับจุลินทรีย์ Bacillus megaterium ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตและองค์ประกอบผลผลิตของข้าวขาวดอกมะลิ 105. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 15(2), 81–96

รชต เรืองกาญจน์, นิดา แซ่จอง, และ ชลธิศา รัตนชู. (2564).ควบคุมสภาพแวดล้อมในการเจริญเติบโตไส้เดือนเลี้ยงผ่านแพลตฟอร์ม IoT. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 13(3), 294–307.

วรรณวิภา ไชยชาญ, เอนก สาวะอินทร์, เตือนใจ ปิยัง, และ วีระศักดิ์ ไชยชาญ. (2561). การศึกษาประสิทธิภาพของแท่งเพาะชำจากวัสดุเหลือใช้อินทรีย์ที่มีการผสมมูลไส้เดือน.ค้นจาก https://www.repository.rmutsv.ac.th/bitstream/handle/123456789/2354/FullText.pdf

ศูนย์การเรียนรู้แบบบูรณาการศาสตร์ชมรมซอมพออาสา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ลำปาง. (2565). ขั้นตอนการเลี้ยงไส้เดือนดิน [โปสเตอร์]. ค้นจาก https://online.pubhtml5.com/magpc/iedm/

ศูนย์วิจัยและฝึกอบรมด้านสิ่งแวดล้อม. (2562). การประยุกต์ใช้ไส้เดือนดินในการบำบัดสารอันตรายตกค้างในวัสดุปรับปรุงดินจากขยะชุมชน: รายงานผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์. ค้นจาก https://datacenter.dcce.go.th/service-portal/environmental-media-system/electronics-detail/?id=101439

อานัฐ ตันโช. (2549). ไส้เดือนดิน (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.

อานัฐ ตันโช. (2557). สายพันธุ์ไส้เดือนดินที่น่าเลี้ยง. วารสารดินและปุ๋ย, 36(1-4), 6-12.

Aguilar-Paredes, A., Valdés, G., Araneda, N., Valdebenito, E., Hansen, F., and Nuti, M. (2023). Microbial community in the composting process and its positive impact on the soil biota in sustainable agriculture. Agronomy, 13(2), 542. doi: 10.3390/agronomy13020542

Akhila, A., and Entoori, K. (2022). Role of earthworms in soil fertility and its impact on agriculture: A review. International Journal of Fauna and Biological Studies, 9(3), 55–63. doi: 10.22271/23940522.2022.v9.i3a.907

Edwards, C. A., and Arancon, N. Q. (2022). Biology and ecology of earthworms (4thed). New York, NY: Springer.

Gavilanes, J. D., Pulla, D. A., Tierra-Llanga, A., Reyes, F., and Isa-Jara, R. (2024). An IoT system for monitoring and controlling microclimates using fuzzy logic applied to a vermicompost culture. In 2024 IEEE Eighth Ecuador Technical Chapters Meeting (ETCM) (pp.1–6). doi:10.1109/ETCM63562.2024.10746061

Nonthakaew, N., Panbangred, W., Songnuan, W., and Intra, B. (2022). Plant growth-promoting properties of Streptomyces spp. isolates and their impact on mung bean plantlets’ rhizosphere microbiome. Frontiers in Microbiology, 13. doi: 10.3389/fmicb.2022.967415

Sharma, N., Mahawar, L., Mishra, A., and Albrectsen, B. R. (2025). Microbial contributions to plant growth and stress tolerance: Mechanisms for sustainable plant production. Plant Stress, 17, 100966. doi:10.1016/j.stress.2025.100966

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-02