ผลของอัตราปลูกต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของหญ้าแพงโกล่า

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราการใช้ท่อนพันธุ์ที่เหมาะสมที่สุดต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของหญ้าแพงโกล่า (Digitaria eriantha) ดำเนินการทดลอง ณ ศูนย์ฝึกเกษตร มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย (ซำไก่เขี่ย) จังหวัดเลย โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มตลอดในบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design: RCBD) จำนวน 4 บล็อก ประกอบด้วย 5 ทรีตเมนต์ ตามอัตราการใช้ท่อนพันธุ์ ได้แก่ 100 200 300 400 และ 500 กิโลกรัมต่อไร่  ทำการเก็บข้อมูลการเจริญเติบโตที่อายุ 15 30 45 60 และ 105 วันหลังปลูก และเก็บข้อมูลผลผลิตเมื่ออายุ 60 วัน (การเก็บเกี่ยวครั้งที่ 1) และ 105 วันหลังปลูก (การเก็บเกี่ยวครั้งที่ 2) ผลการทดลองเมื่อหญ้าอายุ 60 วันหลังปลูก พบว่า การใช้ท่อนพันธุ์อัตรา 400 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ความสูงต้นเฉลี่ยมากที่สุดเท่ากับ 66.09 เซนติเมตร ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p < 0.01) ขณะที่เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นและผลผลิตน้ำหนักสดไม่พบความแตกต่างทางสถิติ (p > 0.05) อย่างไรก็ตาม ผลผลิตน้ำหนักแห้งมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p < 0.01) โดยอัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ ให้ผลผลิตน้ำหนักแห้งสูงสุดอย่างเด่นชัดที่ 2.25 กิโลกรัมต่อแปลงย่อย (คิดเป็น 900 กิโลกรัมต่อไร่) สำหรับผลการทดลอง ณ อายุ 105 วันหลังปลูก (หลังปล่อยให้ตอเจริญเติบโตใหม่เป็นเวลา 45 วัน) พบว่า อัตราท่อนพันธุ์ต่ำสุดคือ 100 กิโลกรัมต่อไร่ กลับมามีความสูงต้นสูงที่สุดเฉลี่ยที่ 68.08 เซนติเมตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ในขณะที่เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นและผลผลิตทุกประเภทไม่มีความแตกต่างทางสถิติในทุกทรีตเมนต์ (p > 0.05) โดยอัตราท่อนพันธ์ 400 กิโลกรัมต่อไร่  มีแนวโน้มให้ผลผลิตน้ำหนักสดและน้ำหนักแห้งสะสมสูงที่สุด (15.32 และ 2.75 กิโลกรัมต่อแปลงย่อย หรือคิดเป็น 6,130 และ 1,100 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ) การใช้ท่อนพันธุ์อัตรา 300 กิโลกรัมต่อไร่ มีความเหมาะสมที่สุดสำหรับการเก็บเกี่ยวที่อายุ 60 วันหลังปลูก เนื่องจากให้ผลผลิตน้ำหนักแห้ง (วัตถุแห้งสะสมจริง) สูงสุดและช่วยประหยัดต้นทุนเริ่มต้น ขณะที่อัตรา 400 กิโลกรัมต่อไร่ มีความเหมาะสมที่สุดสำหรับการเก็บเกี่ยวระยะยาวที่อายุ 105 วันหลังปลูก ทั้งนี้เกษตรกรควรเลือกใช้อัตราปลูกที่สอดคล้องกับงบประมาณและสภาพพื้นที่และระบบการผลิตในแต่ละพื้นที่