การพยากรณ์อนุกรมเวลาสำหรับปริมาณการใช้น้ำมันดีเซลในประเทศไทย

Main Article Content

เฉลิมชาติ ธีระวิริยะ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์ปริมาณการใช้น้ำมันดีเซลในประเทศไทยด้วยวิธีอนุกรมเวลา 6 วิธี ได้แก่ วิธีค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ วิธีวิเคราะห์แนวโน้มเชิงเส้น วิธีปรับเรียบเอ็กซ์โพเนนเชียลอย่างง่าย วิธีปรับเรียบเอ็กซ์โพเนนเชียลสองครั้ง วิธีปรับเรียบเอ็กซ์โพเนนเชียลแบบวินเทอร์ และวิธีแยกส่วนประกอบ โดยเริ่มต้นจากการเก็บข้อมูลปริมาณการใช้น้ำมันดีเซลของประเทศไทยในอดีต แล้วแบ่งข้อมูลออกเป็น 2 ชุด ชุดที่ 1 จำนวน 60 ข้อมูล ใช้สำหรับการศึกษาและเปรียบเทียบหาวิธีการพยากรณ์ที่ดีที่สุด โดยพิจารณาค่าเปอร์เซ็นต์ความเบี่ยงเบนเฉลี่ยสัมบูรณ์ (MAPE) ค่าเบี่ยงเบนเฉลี่ยสัมบูรณ์ (MAD) และค่าเบี่ยงเบนเฉลี่ยกำลังสอง (MSD) ที่ต่ำที่สุด จากนั้นจึงนำวิธีการที่ดีที่สุดมาวิเคราะห์กับข้อมูลชุดที่ 2 จำนวน 15 ข้อมูลเพื่อหาช่วงเวลาการพยากรณ์ล่วงหน้าที่เหมาะสมที่สุด ผลการศึกษาพบว่า วิธีปรับเรียบเอ็กซ์โพเนนเชียลแบบวินเทอร์มีความแม่นยำในการพยากรณ์มากที่สุด ด้วยค่า MAPE เท่ากับ 3.04 MAD เท่ากับ 60.22 และ MSD เท่ากับ 6,057.25 และมีความเหมาะสมในการพยากรณ์ล่วงหน้า 3 เดือน นอกจากนี้ ผลการพยากรณ์ล่วงหน้าด้วยวิธีปรับเรียบเอ็กซ์โพเนนเชียลแบบวินเทอร์ยังมีความสอดคล้องกับการคาดการณ์ปริมาณการใช้น้ำมันในอนาคตของกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน จึงสามารถสรุปได้ว่าวิธีการพยากรณ์นี้มีความน่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้ในการวางแผนบริหารจัดการด้านพลังงานน้ำมันได้

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

Winter's exponential smoothing method

จิรวุฒิ เชิญเกียรติประดับ, ทัศนีย์ อัครพินท์. การประยุกต์ใช้เทคนิคการวิเคราะห์อนุกรมเวลา เพื่อพยากรณ์ปริมาณการชำระเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ แอปพลิเคชันโมบายแบงก์กิ้ง, วิทยาการจัดการวไลยอลงกรณ์ปริทัศน. 2564; 2(2): 36-54.

เพียงพลอย เชาวนาพันธุ์, ธิดาพร ศุภภากร, มีนา ปทุมสูตร, ประสิทธิ์ พยัคฆพงษ์. การเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์อนุกรมเวลาสำหรับมูลค่าสินค้าส่งออกผ่านด่านพรมแดนศุลกากรไทย-กัมพูชา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2561; 26(6): 917-930.

วิบล ญึก, จารี ทองคํา. การเปรียบเทียบเทคนิคอนุกรมเวลาเพื่อพยากรณราคาทองและราคาวารสาร มทร.อีสาน ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2561; 11(2): 154-167.

ชญานิน บุญมานะ, นัท กุลวานิช. การเปรียบเทียบความแม่นยำของการพยากรณ์ด้วยตัวแบบอนุกรมเวลาแบบผสม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2560; 25(2): 177-190.

อุมาวดี เดชธำรงค์, วิระพงศ์ จันทร์สนาม. การพยากรณ์อนุกรมเวลาราคาปิดหุ้นของบริษัทจดทะเบียนด้วยตัวแบบ ARIMA. วารสารบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร. 2561: 3(2); 57-72.

วรีียา วงศ์์พานิิช. การพยากรณ์ข้อมูลอนุกรมเวลาทางการแพทย์ด้วยตัวแบบอารีมา. วารสารเวชบันทึกศิริราช. 2564; 14(4); 38-49.

อลงกรณ์ เมืองไหว, ธณิดา โขนงนุช. การพยากรณ์ความต้องการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงาน กรณีศึกษา คลังพัสดุทางการแพทย์โรงพยาบาลพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรมและวิศวกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. 2564; 3(1): 68-79.

วอนแก้ว ศรีสุนาม, นัทธพงศ์ นันทสำเริง. การพยากรณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้าของแขวงจำปาสักสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวด้วยวิธีวินเทอรส์โดยหาค่าคงที่การปรับเรียบของระดับแนวโน้มและฤดูกาลที่เหมาะสม. วารสารข่ายงานวิศวกรรมอตุ สาหการไทย. 2561; 4(2): 51-58.

ธนกร สุทธิสนธ์. การเปรียบเทียบวิธีการพยากรณปริมาณการใช้ไฟฟ้าของมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. วารสารเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2561; 8(1): 151-163.

เฉลิมชาติ ธีระวิริยะ. การเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์สำหรับความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าในจังหวัดนครพนมการเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์สำหรับความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าในจังหวัดนครพนม. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2560; (25)4: 124-137.

นิฉา แก้วหาวงษ์. การพยากรณ์ปริมาณการใช้ไฟฟ้าของประเทศไทยโดยใช้ตัวแบบ SARIMA และตัวแบบการถดถอยที่มีความคลาดเคลื่อนเป็นตัวแบบ ARMA. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2558; 4(1): 24-36.

ณัฐภัทร ก้อนเครือ, กัลยา บุญหล้า. การพยากรณ์ปริมาณหน่วยจำหน่ายไฟฟ้าจังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาศาสตร์ลาดกระบัง. 2559; 25(2): 54-64.

พิเชษฐ วงษ์เคี่ยม, ดุลย์พิเชษฐ์ ฤกษ์ปรีดาพงศ์. การพยากรณ์พลังงานไฟฟ้าของ กฟภ. โดยใช้วิธีการแยกส่วนประกอบร่วมกับการวิเคราะห์การถดถอยเชิงซ้อน. วิศวกรรมสาร มก. 2558; 28(91): 31-40.

รณชัย ชื่นธวัช, ชนินทร เรืองอุดมสกุล, นิตยา เกิดประสพ, กิตติศักดิ์ เกิดประสพ. การวิเคราะหอนุกรมเวลาของข้อมูลหนวยจำหนายไฟฟา เพื่อคนหาตัวแบบการพยากรณที่เหมาะสมด้วยภาษาอาร์. วารสาร มทร.อีสาน ฉบับวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี. 2559; 9(3): 25-41.

วรางคณา กีรติวิบูลย์. ตัวแบบพยากรณ์ราคาขายปลีกน้ามันแก๊สโซฮอล์ 91 ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. ASEAN Journal of Scientific and Technological Reports. 2556; 16(3): 1-10.

จิรฐา คํารูญ, เฉลิมพล จตุพร, วสุ สุวรรณวิหค, นารีรัตน์ สีระสาร. การพยากรณ์ปริมาณและราคาส่งออกน้ำมันปาล์มดิบของประเทศไทย: กรณีศึกษาการวิเคราะห์ทางอนุกรมเวลา. Journal of Modern Learning Development.2564; 6(4): 315-329.

มารุต จําลอง, ศักดิ์ชาย นาคนก. การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันสําเร็จรูปดีเซลและการพยากรณ์ราคาน้ำมันดีเซลในประเทศไทย. ใน: การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ 2561; 2561. Vol. 1, No. 1, 818-828.

ณันทิวร เทียนแป้น, ไพรัช กาญจนการุณ, ประพัฒชนม์ จริยะพันธุ์. การพยากรณ์ราคานํ้ามันดิบไลท์สวีทและนํ้ามันสำเร็จรูปเบนซินในตลาดฟิวเจอร์ไนเม็กซ์โดยการใช้แบบจำลองอาร์ฟีมา. Chiang Mai University Journal of Economics. 2552: 13(2); 28-43.

Johnston, F. R., Boyland, J. E., Meadows, M., Shale, E. Some properties of a simple moving average when applied to forecasting a time series. Journal of the Operational Research Society. 1999; 50(12): 1267-1271.

Gupta, R., Pal, S. K. Trend Analysis and Forecasting of COVID-19 outbreak in India. MedRxiv. 2020-03.

Gardner Jr, E. S. Exponential smoothing: The state of the art—Part II. International journal of forecasting. 2006; 22(4): 637-666.

Nazim, A., Afthanorhan, A. A comparison between single exponential smoothing (SES), double exponential smoothing (DES), holt’s (brown) and adaptive response rate exponential smoothing (ARRES) techniques in forecasting Malaysia population. Global Journal of Mathematical Analysis. 2014; 2(4): 276-280.

Winters, P. R. Forecasting sales by exponentially weighted moving averages. Management science. 1960; 6(3): 324-342.

Adomian, G. A review of the decomposition method in applied mathematics. Journal of mathematical analysis and applications. 1988; 135(2): 501-544.

Naheed, S., Raza, I., Anwar, M. Z., Habib, N., Zahra, N., Siddiqui, S. Forecasting area and production of barley in Punjab, Pakistan. Pakistan Journal of Agricultural Research. 2015; 28(3).

Nelson, L. S. The Anderson-Darling test for normality. Journal of Quality Technology. 1998; 30(3): 298.

Govaerts, P. J., Somers, T., Offeciers, F. E. Box and whisker plots for graphic presentation of audiometric results of conductive hearing loss treatment. Otolaryngology—Head and Neck Surgery. 1998; 118(6): 892-895.

พิศาล สามัง. การพยากรณ์การบริโภคน้ำมันสำเร็จรูปกลุ่มหลักของประเทศไทยด้วยเทคนิคการเรียนรู้ของเครื่อง [วิทยานิพนธ์] สาขาวิชาวิศวกรรมอุตสาหการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2563.

กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน. สถานการณ์การใช้น้ำมันเชื้อเพลิง. เข้าถึงได้จาก: https://www.greennetworkthailand.com/doeb-energy-update-06-2556/ [เข้าถึงเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2566].