กระบวนการปรับปรุงอาคารโดยใช้เทคโนโลยีแบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM) และเกณฑ์มาตรฐานการออกแบบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน (BEC) เพื่อลดการใช้พลังงานในอาคาร: กรณีศึกษาอาคารเครื่องส่งสัญญาณ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
การปรับปรุงอาคาร, แบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM), เกณฑ์มาตรฐานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน (BEC), อาคารเครื่องส่งสัญญาณ, สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส จังหวัดอุบลราชธานีบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของอาคารเครื่องส่งสัญญาณ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส จังหวัดอุบลราชธานี และวิเคราะห์และประเมินประสิทธิภาพการใช้พลังงานของอาคารก่อนและหลังการปรับปรุงเปลือกอาคารโดยใช้โปรแกรม Autodesk Revit ในการสร้างแบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM) และใช้เกณฑ์มาตรฐานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน (BEC) เพื่อลดการใช้พลังงานของอาคารเครื่องส่งสัญญาณ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส จังหวัดอุบลราชธานี การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการศึกษาข้อมูลจริง (Empirical Data) จากการสำรวจอาคารโดยเลือกใช้โปรแกรม Autodesk Revit เป็นเครื่องมือในการสร้างแบบจำลองอาคาร (Simulation Modeling) และการใช้โปรแกรม Building Energy Code Software version 2.6.0 (BEC V.2.6.0) สำหรับประเมินพลังงาน (BEC) เพื่อใช้เป็นแนวทางในการอนุรักษ์พลังงานของอาคารผลจากการศึกษาพบว่าก่อนปรับปรุงอาคาร ค่าการใช้พลังงานโดยรวมของอาคาร เท่ากับ 54,227.76 kW.h/year ไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด คือ สูงกว่า 35,779.27 kW.h/year และหลังการปรับปรุงอาคาร ค่าการใช้พลังงานโดยรวมของอาคาร เท่ากับ 35,550.97 kW.h/year ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด คือ ต่ำกว่า 35,779.27 kW.h/year โดยพลังงานที่ใช้ในอาคารส่วนใหญ่มาจากระบบไฟฟ้าแสงสว่าง ระบบปรับอากาศ อุปกรณ์ไฟฟ้าอื่น ๆ ซึ่งมีการปรับปรุง 2 แนวทางเลือก สามารถลดการใช้พลังงานโดยภาพรวมของอาคาร ร้อยละ 34.44 ต่อปี การปรับปรุงด้วยการเปลี่ยนหลอดไฟฟ้าเป็นหลอดฟลูออเรสเซนต์ LED T8 (3X18W) ค่า LPD เท่ากับ 7.72 W/m2 สีวัสดุหลังคาเป็นกระเบื้องหลังคาลอนคู่ ผิวสีอ่อน ทำการติดตั้งฉนวนใยแก้วที่ได้รับฉลากประสิทธิภาพสูง Stay Cool หนา 3 นิ้ว Premium บนแผ่นยิปซัมชนิดธรรมดา หนา 9 มม. ค่า RTTV เท่ากับ 7.86 W/m2 ค่าพลังงานรวมของอาคาร 35,550.97 kW.h/Year ผ่านตามเกณฑ์มาตรฐาน เป็นแนวทางการปรับปรุงอาคารที่ดีที่สุด สามารถลดค่าการใช้พลังงานรายปี 78,629.28 บาท โดยใช้เงินลงทุนในการปรับปรุงประมาณ 168,830 บาท ระยะเวลาคืนทุน 2 ปี 1 เดือน 5 วัน
เอกสารอ้างอิง
“กฎกระทรวงกำหนดประเภทหรือขนาดของอาคารและมาตรฐานหลักเกณฑ์และวิธีการในการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2563,” ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 137, ตอนที่ 94 ก., หน้า 7–11. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/17150955.pdf
Ministry of Energy, “Thailand 20-year energy efficiency development plan (2011-2030),” Ministry of Energy, 2011. Accessed: 30 Sep. 2025. [Online]. Available: https://www.eppo.go.th/images/POLICY/ENG/EEDP_Eng.pdf
สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์, “คู่มือปฏิบัติวิชาชีพ แนวทางการใช้งานแบบจำลองสารสนเทศอาคารสำหรับประเทศไทย (Thailand BIM Guideline) ฉบับปี พ.ศ. 2558,” สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์, 2558. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://download.asa.or.th/03media/isa/bim/20150427-tbgv01.pdf
มยุรฉัตร ฉัตรสุวรรณ, “การใช้และการจัดการข้อมูลในแบบจำลองสารสนเทศอาคารเพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรกายภาพอาคารชุด,” วิทยานิพนธ์ สถ.ม., สถาปัตยกรรมศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ, 2562. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/9762/
ทูพลัส ซอฟท์. “Twoplus 7D BIM,” เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://www.twoplussoft.com/twoplus 7dbim
นันทพล มหาวัน, อภิชาต บัวกล้า, ฤทธิ์ทยุต ก้อนทอง, และนพรัตน์ เกตุขาว, “การประยุกต์ใช้แบบจำลองสารสนเทศอาคารเพื่อลดการใช้พลังงานด้วยการปรับปรุงกรอบอาคารกรณีศึกษา: อาคารที่อยู่อาศัย.” ใน การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 27 (NCCE 27), จังหวัดเชียงราย, 24–26 ส.ค. 2565, หน้า 1–10. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://conference.thaince.org/index.php/ncce27/article/view/1924
ภณศา จันทร์อุดม, “แนวทางการใช้แบบจำลองสารสนเทศอาคาร (BIM) จัดการข้อมูลอาคารและแบบก่อสร้างจริง เพื่อการดำเนินงานและบำรุงรักษาอาคารสำนักงาน,” วิทยานิพนธ์ สถ.ม., สถาปัตยกรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ, 2560. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2017/TU_2017_5916030025_7680_9302.pdf
I. Czmoch and A. Pekala, "Traditional design versus BIM-based design," Procedia Engineering, vol. 91, pp. 210–215, 2014, doi: 10.1016/j.proeng.2014.12.048.
McGraw-Hill Construction, The business value of BIM getting building information modeling to the bottom line. NY, USA: McGraw-Hill Construction, 2009. Accessed: Sep. 30, 2025. [Online]. Available: https://www.trane.com/content/dam/Trane/Commercial/global/markets/Architect/building-information-modeling/SMR BIM 09 FINAL rev.pdf
ศูนย์ประสานงานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน, “คู่มือแนวทางปฏิบัติตามกฎหมายเกณฑ์มาตรฐานอาคารด้านพลังงาน,” กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, 2564. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://2e-building.dede.go.th/sites/default/files/2023-01/guidelines-for-compliance-with-building-energy-code-bec-laws.pdf
รอฮานา แวดอเลาะ และธนวัฒน์ เลขาพันธ์, “การใช้เทคโนโลยีแบบจำลองข้อมูลอาคารเรียน คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มทร.ศรีวิชัย: รายงานการวิจัย,” คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 2561. เข้าถึงเมื่อ: 30 ก.ย. 2568. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://riss.rmutsv.ac.th/upload/doc /202010/5NTPm KW8eEQl08e1AZq9/5NTPmKW8eEQl08e1AZq9.pdf
M. Nasrun Mohd Nawi, F. Baharum, M. Farizal Rajemi, J. Azhan Ibrahim and M. Zamhari Tahir, “Energy management: A case study on the Malaysian government office building,” International Journal of Applied Engineering Research, vol. 9 no.23, pp. 7865–7871, 2014, doi: 10.37622/000000.
S. Shetty, “Energy Conservation Building Code (ECBC) based optimum wall composition with respect to thermal transmittance and thickness city in temperate climatic zone of India, Manipal School of Architecture and Planning (MSAP),” In 1st International Conference on Optimization-Driven Architectural Design (OPTARCH 2019), Procedia Manufacturing, vol. 44, pp. 229–236, 2020, doi: 10.1016/j.promfg.2020.02.226.
ปรัชญา ปัตถาวงศ์ และวิทยา ยงเจริญ, “การศึกษากรอบอาคารชุดและแนวทางการประหยัดพลังงาน,” วารสารวิจัยพลังงาน, ปีที่ 11, ฉบับที่ 1, หน้า 25–37, ม.ค.–มิ.ย., 2557. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: https://www.eri.chula.ac.th/eri-main/wp-content/uploads/2014/07/25-37edit.pdf
วงศิยา อนุศักดากุล, “แนวทางการปรับปรุงอาคารสำนักงานภาครัฐในประเทศไทยให้เป็นอาคารที่ใช้ พลังงานสุทธิเป็นศูนย์,” วิทยานิพนธ์ สถ.ม., สถาปัตยกรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม, 2559. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้: http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/898
B. Ben Mahmoud, N. Lehoux, P. Blanchet, and C. Cloutier, “Barriers, strategies, and best practices for BIM adoption in quebec prefabrication Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs),” Buildings, vol.12, no.4, 2022, Art. no. 390, doi:10.3390/buildings12040390.
S. Siebelink, H. Voordijk, M. Endedijk, and A. Adriaanse, “Understanding barriers to BIM implementation: Their impact across organizational levels in relation to BIM maturity,” Frontiers of Engineering Management, vol. 8, no. 2, pp. 236–257, 2020, doi:10.1007/ s42524-019-0088-2.
K. Zima, E. Plebankiewicz, and D. Wieczorek, “A SWOT analysis of the use of BIM technology in the polish construction industry,” Buildings, vol. 10, no. 1, 2020, Art. no. 16, doi: 10.3390/buildings 10010016.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง กองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ ก่อนเท่านั้น
