การศึกษาผงสีย้อมธรรมชาติจากเปลือกมะพูดในการย้อมไหม

Main Article Content

ประภัสสร บัวนาค
ณัฐธิดา วงษ์วาสน์
เบญจวรรณ สามพิมพ์
มัญฑิตา กล้าครบ

บทคัดย่อ

การศึกษาผงสีย้อมธรรมชาติจากเปลือกมะพูดในการย้อมไหม อาศัยการวิเคราะห์ค่าการดูดกลืนแสงด้วยเทคนิคยูวีวิสิเบิลสเปกโทรโฟโทมิทรี ความยาวคลื่นสูงสุด 425 นาโนเมตร ศึกษาการทำผงสีด้วยการใช้โซเดียมคลอไรด์ (NaCl) เป็นสารช่วยตกตะกอน ผลการศึกษาพบว่า ผงสีที่ได้คิดเป็นร้อยละ 3.03 ความสามารถในการดูดซับสีของน้ำย้อมบนเส้นไหมพบว่า น้ำย้อมจากผงสีธรรมชาติมีค่าการดูดกลืนแสงเท่ากับ 0.625 ผลการวิเคราะห์สีด้วยโครมาพบว่า มีค่า L* 82.553 a* 3.523 และ b* 13.687 ให้เฉดสีเหลืองโทนสว่าง มีสภาวะเป็นกรดช่วง 5.25 - 5.84 มีค่าความคงทนต่อแสงแดดระดับ 5 (ดีมาก) และค่าความคงทนต่อการซักล้างระดับ 3 (ปานกลาง) ข้อดีของสีย้อมในรูปแบบผงคือมีความสะดวกต่อการใช้งาน ลดระยะเวลาในขั้นตอนการเตรียมสีย้อม และสามารถเก็บรักษาไว้ใช้ได้ยาวนานนับปี นอกจากนี้ยังสามารถกำหนดปริมาณการใช้ที่แน่นอน ช่วยให้ควบคุมเฉดสีของน้ำย้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บัวนาค ป., วงษ์วาสน์ ณ., สามพิมพ์ เ., & กล้าครบ ม. (2026). การศึกษาผงสีย้อมธรรมชาติจากเปลือกมะพูดในการย้อมไหม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ (ออนไลน์), 10(1), 51–64. สืบค้น จาก https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/scibru/article/view/262944
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงอุตสาหกรรม. (2550). ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 3764 (พ.ศ. 2550) เรื่องแก้ไขมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ผ้า: ความปลอดภัยจากสีและสารเคมีที่เป็นอันตราย (แก้ไขครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: กระทรวงอุตสาหกรรม.

กัญญารัตน์ บุญสมวงศ์, กนกวรรณ ยันตะบุศย์, ภัชญา เสาเวียง, สมพร จันทมัตตุการ และวีรญา สิงคนิภา. (2566). การย้อมเส้นไหมด้วยเปลือกต้นเพกา. วารสารวิทยาศาสตร์ คชสาส์น, 45(1), 8-13.

คณารัตน์ เมฆแสน, นนทรีย์ ธงชัย, กิตติพศ บุญญะวัติพงศ์, พิมพ์อำไพ จันทร์แจ่ม, รณาวรรณ สุขแสวง และนาตยา โสนทอง. (2567). การรับรู้ลายผ้าอัตลักษณ์ประจำจังหวัดสุรินทร์.วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 13(1).

นพรัตน์ จันทร์ทำ, กุมผกา ทองเอี่ยม, ศิริวรรณ ชัยเชิดชู, ประภัสสร เวียงนนท์ และอรนุช นาคชาติ. (2560). การย้อมเส้นไหมด้วยเปลือกต้นพันชาด. วารสารวิทยาศาสตร์ คชสาส์น, 39(2), 45-58.

ปรางทิพย์ วงศ์แก้ว, อภิสรา บุญญาหาร, ผกายพร วรรณจันทร์ และอริศรา หิรัญกัญโญภาค. (2556). การเตรียมสีผงจากสีย้อมธรรมชาติ. รายงานโครงการวิชาโตรงการในงานเคมีสิ่งทอตามหลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีเคมีสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.

พรโพยม วรเชฐวราวัตร. (2560). เคมีพื้นฐานและสมดุลกรด-เบส. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

แม้น อมรสิทธิ์, และอมร เพชรสม. (2535). Principles and techniques of instrumental analysis. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รวิเทพ มุสิกะปาน. (2564). การพัฒนาเฉดสีย้อมธรรมชาติจากภูมิปัญญาผ้าโฮลสีสู่การต่อยอดนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สิ่งทอไหมแบรนด์เติมเต็มสตูดิโอ. Journal of fine arts, 12(1), 207-238.

วัฒนา ชยธวัช, และ อุบล ชื่นสาราญ. (2563). มะพูดไม้ผลที่มีสรรพคุณเป็นยา. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยปทุมธานี, 1(2), 59-70.

วสันต์ ประชุมของ. (2546). การย้อมสีเส้นไหมด้ายฝ้ายด้วยสีย้อมธรรมชาติจากครั่ง. รายงานปัญหาพิเศษปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุวิมล หงษ์สาม. (2557). ศึกษาและพัฒนากระบวนการเพิ่มจํานวนเฉดสีย้อมธรรมชาติบนด้ายฝ้ายด้วยห้อม เพื่อประยุกต์ใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอ. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์อุตสาหกรรมมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2552). มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 121 เล่ม 3: วิธีทดสอบสิ่งทอ เล่ม 3 ความคงทนของสีต่อการซักด้วยสบู่ หรือสบู่และโซดา. กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม.

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2552). มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 121 เล่ม 14: วิธีทดสอบสิ่งทอ เล่ม 14 การประเมินการเปลี่ยนสีและการเปื้อนสีโดยใช้เกรย์สเกลและเครื่องมือ. กรุงเทพฯ: สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม.

อัจฉราวรรณ สุขเกิด. (2567). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมสีธรรมชาติเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มของกลุ่มอาชีพมัดย้อมมัดยิ้ม ตำบลบางขะแยง อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 26(1), 39-52.

Hyde, A.M., Zultanski, S.L., Waldman, J.H., Zhong, Y.L., Shevlin, M., & Peng, F. (2017). General principles and strategies for salting-out informed by the Hofmeisterseries. Organic Process Research & Development, 21(9), 1355-1370.

Iinuma, M., Ito, T., Tosa, H., Tanaka, T., & Riswan, S. (1996). Five new xanthones from Garcinia dulcis. Journal of Natural Products, 59(5), 472-475.

Li, X., Chen, B., Zhao, X., & Chen, D. (2018). 2-phenyl-4,4,5,5-tetramethylimidazoline-1-oxyl 3-oxide radical (PTIO•) trapping activity and mechanisms of 16 phenolic xanthones. MDPI Journals, 23(7), 1692. https://doi.org/10.3390/molecules23071692

Mongkholrattanasit, R., Saiwan, C., Rungruangkitkrai, N., Punrattanasin, N., Sriharuksa, K., Klaichoi, C., & Nakpathom, M. (2016). Eco-Dyeing of Silk Fabric with Garcinia dulcis (Roxb.) Kurz Bark as a Source of Natural Dye. Journal of Natural Fibers, 13(1), 65-76.

Silberberg, M. S. (2003). Chemistry: The molecular nature of matter and change (3rded.). McGraw-Hill.

Thepthong, P., Phongpaichit, S., Carroll, A. R., Voravuthikunchai, S. P., & Mahabusarakam, W. (2017). Prenylated xanthones from the stem bark of Garcinia dulcis. Phytochemistry Letters, 21, 32-37.