อุบัติการณ์และอาการไม่พึงประสงค์ในผู้บริจาคเกล็ดเลือดในสถาบันโรคทรวงอก ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ได้รับการออกแบบเพื่อศึกษาถึงอุบัติการณ์ของอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นระหว่างและหลังในผู้บริจาค apheresis สำหรับการบริจาคเกล็ดเลือด การศึกษาครั้งนี้ออกแบบให้ผู้บริจาคเกล็ดเลือดทั้งหมดไม่มีการรับประทานแคลเซียมก่อนหรือระหว่างรับบริจาค จดบันทึกอุบัติการณ์เพื่อพัฒนามาตรฐานการรับบริจาคเกล็ดเลือดและดูแลผู้บริจาคทั้งในระหว่างบริจาคและหลังการรับบริจาค โดยสังเกตอาการไม่พึงประสงค์ระหว่างและหลังขั้นตอน apheresis โดยนักเทคนิคการแพทย์ที่ผ่านการอบรมการใช้เครื่องและมีประสบการณ์ในการดูแลผู้บริจาค บันทึกอาการไม่พึงประสงค์ลงในแบบฟอร์มของทางสถาบันโรคทรวงอก ตามประเภทต่อไปนี้ (1) ภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพิษของซิเตรต (2) เป็นลม และ (3) หายใจเร็วเกินไป เก็บข้อมูลตั้งแต่เดือนมกราคม ถึงธันวาคม พ.ศ. 2563 ในการบริจาคเกล็ดเลือดทั้งหมด 477 ครั้ง โดยเครื่องแยกเซลล์เม็ดเลือด Amicus (Fresenius Kabi) ที่สถาบันโรคทรวงอก คัดลอกจากเอกสารข้อมูลจำแนกเพศและอายุ พบว่าจากการบริจาคเกล็ดเลือด 477 ครั้ง พบอาการไม่พึงประสงค์ 160 ครั้ง (33.5%) เช่น ภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพิษของซิเตรต 158 ครั้ง (33.1%) พบอาการเป็นลม 2 ครั้ง (0.4%) โดยไม่พบอาการหายใจเร็วเกินไป ส่วนใหญ่มีอาการไม่รุนแรง อัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ของผู้บริจาคโดยรวมไม่เกี่ยวข้องกับอายุแต่เกี่ยวข้องกับเพศ ภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพิษของซิเตรตเกิดขึ้นในเพศหญิง 31 ครั้ง (65.9%) จาก 47 ครั้ง ในเพศชายพบ 128 ครั้ง (29.7%) จาก 430 ครั้ง โดยการรับบริจาคเกล็ดเลือดไม่มีการให้ผู้บริจาครับประทานแคลเซียมเพื่อต้านฤทธิ์ของซิเตรต นอกจากนี้อัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อยที่สุดในผู้บริจาคเกล็ดเลือดเป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพิษของซิเตรตซึ่งมีอาการไม่รุนแรงและสามารถหายได้เองหลังจากการบริจาคเสร็จสิ้น ส่วนเกิดอาการไม่พึงประสงค์โดยเครื่องแยกเซลล์เม็ดเลือดอัตโนมัติซึ่งมีสารต้านการแข็งตัวของเลือด ACD-A ปลอดภัยต่อผู้บริจาคและไม่จำเป็นต้องรับประทานแคลเซียม