เปรียบเทียบวิธีการตกแต่งผ้าไหมด้วยไมโครแคปซูลน้ำมันหอมระเหย: จากห้องปฏิบัติการสู่การประยุกต์ใช้ในชุมชน

บทคัดย่อ

ในประเทศไทย มีเกษตรกรผู้ผลิตไหมอยู่ในตลอดทั้งห่วงโซ่มากถึง 4 หมื่นราย ด้วยสภาวะปัจจุบันที่การแข่งขันทางการค้ามีความรุนแรงมากขึ้น ทำให้ทุกอุตสาหกรรมต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรมไหมก็เช่นเดียวกัน การตกแต่งผ้าไหมด้วยวิธีไมโครเอนแคปซูเลชั่น เป็นวิธีหนึ่งที่มีต้นทุนที่เหมาะสม สามารถเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ได้ หากแต่ผ่านมางานวิจัยต่างๆ จะใช้เครื่องมือซึ่งเป็นเครื่องมือในห้องปฏิบัติการ เกษตรกรผู้ผลิตทั่วไปไม่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ ดังนั้นเพื่อเป็นแนวทางให้เกษตรกรผู้ผลิตสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง จึงได้ศึกษาเปรียบเทียบวิธีการในการตกแต่งผ้าไหมด้วยไมโครแคปซูลน้ำมันหอมระเหย โดยใช้สารช่วยติดชนิดอะคริลิก ตกแต่งด้วยกระบวนการจุ่มอัด-อบแห้ง-อบผนึก ซึ่งทำในห้องปฏิบัติการ เปรียบเทียบกับกระบวนการจุ่มอัด-ตากในร่ม-รีด และกระบวนการจุ่มอัด-ตากแดด-รีด  และศึกษาความคงทนต่อการซักของผ้าไหมที่ผ่านการตกแต่งทั้ง 3 วิธี  พบว่าภาวะเหมาะสมในการตกแต่งผ้าไหมด้วยไมโครแคปซูลของน้ำมันหอมระเหยโดยใช้กระบวนการจุ่มอัด-อบแห้ง-อบผนึก คือ ใช้ไมโครแคปซูลของน้ำมันหอมระเหยความเข้มข้น 10 กรัมต่อลิตร และสารช่วยติดชนิดอะคริลิกความเข้มข้น 20 กรัมต่อลิตร เมื่อทำการตกแต่งในภาวะเดียวกัน ศึกษาเปรียบเทียบผลการตกแต่งกับกระบวนการจุ่มอัด-ตากในร่ม-รีด และกระบวนการจุ่มอัด-ตากแดด-รีด พบว่าปริมาณน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากผ้าไหมที่ผ่านการตกแต่งด้วยวิธีการต่างๆ มีปริมาณไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ หลังผ่านการซัก 20 รอบ พบว่าผ้ามีความคงทนต่อการซักได้ดี โดยยังคงพบไมโครแคปซูลน้ำมันหอมเหยอยู่บนผ้าเมื่อวิเคราะห์ด้วยเครื่อง SEM  ในทุกวิธีการตกแต่ง  กระบวนการจุ่มอัด-ตากในร่ม-รีด และกระบวนการจุ่มอัด-ตากแดด-รีด สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการตกแต่งผลิตภัณฑ์ผ้าในระดับชุมชนได้