การกระจายของฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ในประเทศไทย
คำสำคัญ:
ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ; การกระจาย ; สหสัมพันธ์เชิงพื้นที่อัตโนมัติ ; ประเทศไทยบทคัดย่อ
ฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (Particulate Matter with Diameter of Less Than 2.5 Micron: PM2.5) เป็นมลพิษทางอากาศที่ส่งผลต่อสุขภาพของคนไทย ดังนั้นการศึกษานี้จึงต้องการศึกษาการกระจายเชิงพื้นที่ของปริมาณฝุ่น PM2.5 ในประเทศไทย ผู้วิจัยได้ทำการดึงข้อมูลปริมาณฝุ่น PM2.5 ของประเทศไทยระหว่างปี ค.ศ. 2020 ถึง 2024 จากเว็บไซด์ของกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย ผู้วิจัยได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวเพื่อสำรวจสหสัมพันธ์ในตัวเชิงพื้นที่ (Spatial Autocorrelation) โดยใช้สถิติทดสอบ Moran’s I และ Local Indicator Spatial Autocorrelation (LISA) การศึกษานี้พบว่าปริมาณฝุ่น PM2.5 รายปีโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากปี ค.ศ. 2022 ถึง 2024 ประมาณ 4.4 µg/m³ การกระจายของฝุ่น PM2.5 มีลักษณะเกาะกลุ่มมากที่สุดในปี ค.ศ. 2024 (Global Moran’s I = 0.66, ช่วงความเชื่อมั่น ร้อยละ 95 ตั้งแต่ 0.29 ถึง 0.99) เมื่อผู้วิจัยได้ทำการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ในระดับจังหวัดพบว่าภาคเหนือมีปริมาณฝุ่น PM2.5 ในปริมาณสูงสุดและมีการกระจายเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะปี ค.ศ. 2020, 2023 และ 2024 นอกจากนี้ยังพบว่าในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา พื้นที่ส่วนใหญ่ในภาคใต้ประเทศไทยมีการกระจายของฝุ่นดังกล่าวโดยเฉลี่ยในปริมาณต่ำที่สุด เมื่อพิจารณาจากข้อมูลฝุ่นดังกล่าวรายเดือนผลการศึกษาพบว่าปริมาณฝุ่นสูงสุดในช่วงเดือนมกราคมถึงเมษายนของทุกปี
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. (2021). WHO global air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228
Brook, R. D., Rajagopalan, S., Pope III, C. A., Brook, J. R., Bhatnagar, A., Diez-Roux, A. V., Holguin, F., Hong, Y., Luepker, R. V., Mittleman, M. A., Peters, A., Siscovick, D. S., Smith Jr., S. C., Whitsel, L., and Kaufman, J. D. (2010). Particulate matter air pollution and cardiovascular disease: An update to the scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 121(21), 2331-2378.
Lelieveld, J., Evans, J. S., Fnais, M., Giannadaki, D., and Pozzer, A. (2015). The contribution of outdoor air pollution sources to premature mortality on a global scale. Nature, 525(7569), 367-371. https://doi.org/10.1038/nature15371
Pope, C. A., 3rd, and Dockery, D. W. (2006). Health effects of fine particulate air pollution: lines that connect. Journal of the Air and Waste Management Association, 56(6), 709-742. https://doi.org/10.1080/10473289.2006.10464485
Vadrevu, K. P., Lasko, K., Giglio, L., Schroeder, W., and Biswas, S. (2019). Trends in vegetation fires in South and Southeast Asian countries. Scientific Reports, 9(1), Article 7422. https://doi.org/10.1038/s41598-019-43940-4
Zhao, B., Wang, P., Ma, J. Z., Zhu, S., Pozzer, A., and Li, W. (2013). A high-resolution emission inventory of primary pollutants for the Huabei region, China. Atmospheric Chemistry and Physics, 13(9), 4511-4527. https://doi.org/10.5194/acp-13-4511-2013
Pollution Control Department. (2023). Air quality monitoring and forecasting in Thailand. Pollution Control Department. Retrieved February 1, 2025, from https://air4thai.pcd.go.th/
Amnuaylojaroen, T., Kaewkanchanawong, P., and Panpeng, P. (2023). Distribution and meteorological control of PM2.5 and its effect on visibility in Northern Thailand. Atmosphere, 14(3), Article 538.
Pollution Control Department. (2025). Regional air quality reports. http://air4thai.com/webV3/#/Home
Humanitarian Data Exchange. (2022). Thailand - Subnational administrative boundaries. Humanitarian Data Exchange. Retrieved February 1, 2025, from https://data.humdata.org/dataset/cod-ab-tha
R Core Team. (2024). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing. https://www.r-project.org/
Posit Team. (2025). RStudio: Integrated development environment for R. Posit Software, PBC. https://posit.co/
Bivand, R., and Wong, D. W. S. (2018). Comparing implementations of global and local indicators of spatial association. TEST, 27(3), 716-748.
Wiriya, W., Pani, S. D., Khamkaew, C., Chantara, C., Wangpakapattanawong, S., and Chantara, S. (2023). Characteristics and sources of PM2.5 in Northern Thailand during haze episodes. Atmospheric Environment, 301, Article 119679. https://doi.org/10.1016/j.atmosenv.2023.119679
Pollution Control Department. (2023). Thailand air and noise pollution situation and management report 2023. Ministry of Natural Resources and Environment.
IQAir. (2024). Thailand air quality. IQAir. Retrieved February 1, 2025, from https://www.iqair.com/us/thailand
Inlaung, K., Chotamonsak, C., Surapipith, V., and Macatangay, R. (2022). Relationship of fire hotspot, PM2.5 concentrations, and surrounding areas in upper northern Thailand: A case study of haze season in 2019. Journal of King Mongkut's University of Technology North Bangkok, 33(2). http://ojs.kmutnb.ac.th/index.php/kjournal/article/view/4760
Sapuairat, K., and Banchongsiri, K. (2020). Quantitative relationship of particulate matter less than 10 microns (PM10) and particulate matter less than 2.5 microns (PM2.5) across regions and seasons. HCU Journal of Science and Technology, 6(1), 94-103.
Zhao, Y. (2025). PM2.5 prediction and its influencing factors in the Beijing-Tianjin-Hebei urban agglomeration using spatial temporal graph convolutional networks. Environmental Research Communications.
Shi, T., Zhang, Y., Yuan, X., Li, F., and Yan, S. (2024). Spatial patterns and determinants of PM2.5 concentrations: A land use regression analysis in Shenyang metropolitan area, China. Sustainability, 16(12), Article 5119. https://doi.org/10.3390/su16125119
World Meteorological Organization. (2023). WMO update: Prepare for El Niño conditions. https://wmo.int/news/media-centre/wmo-update-prepare-el-nino
World Meteorological Organization. (2023). State of the global climate 2023. https://wmo.int/publication-series/state-of-global-climate-2023
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
