คุณภาพทางจุลชีววิทยาของเครื่องดื่มผสมนมสดที่ไม่ได้บรรจุในภาชนะปิดสนิทซึ่งจัดจำหน่ายในร้านค้าและแผงลอยโดยรอบมหาวิทยาลัยมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพทางจุลชีววิทยา ได้แก่ Bacillus cereus, Escherichia coli, Salmonella spp. และ Staphylococcus aureus รวมทั้งยีสต์และเชื้อราที่มีโอกาสปนเปื้อนในเครื่องดื่มนมสดปั่นที่ไม่ได้บรรจุในภาชนะปิดสนิทซึ่งจำหน่ายในร้านค้าในตลาดนัด ร้านค้าริมถนน และแผงลอยโดยรอบมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผลการวิเคราะห์คุณภาพทางจุลชีววิทยาพบว่าเครื่องดื่มนมสดปั่นจำนวน 30 ตัวอย่าง ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ว่าด้วยเกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัสอาหารจำนวนร้อยละ 50 ของจำนวนตัวอย่างทั้งหมด โดยพบการปนเปื้อนของแบคทีเรีย Bacillus cereus, Escherichia coli, Salmonella spp. และ Staphylococus aureus ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานคิดเป็นร้อยละ 13.3, 10.0, 13.3 และ 10.0 ของจำนวนตัวอย่างทั้งหมด ตามลำดับ ส่วนยีสต์และราสายไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานคิดเป็นร้อยละ 3.3 และ 30.0 ของจำนวนตัวอย่างทั้งหมด ตามลำดับ ตัวอย่างของเครื่องดื่มนมสดปั่นที่ตรวจพบการปนเปื้อนของจุลินทรีย์มีความสัมพันธ์กันกับสุขลักษณะของร้านค้าและผู้จำหน่าย นอกจากนี้ตำแหน่งที่ตั้งของร้านค้าและแผงลอยที่มีโอกาสสัมผัสกับฝุ่นละอองที่ล่องลอยในอากาศ และสัตว์พาหะมีบทบาททำให้เกิดการปนเปื้อนจากจุลินทรีย์ได้มากกว่าร้านค้าที่ตั้งอยู่ในบริเวณที่ปราศจากฝุ่นละอองและสัตว์พาหะ รวมทั้งสุขลักษณะของผู้ผลิตที่ไม่ดีพอยังอาจส่งผลให้เครื่องดื่มนมสดปั่นมีโอกาสปนเปื้อนจากจุลินทรีย์ได้