การศึกษาคุณภาพน้ำในคลองเวียนวน บ้านพักอาศัยท่าดินแดง กองทัพอากาศ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพของน้ำในคลองเวียนวน บริเวณบ้านพักอาศัย ท่าดินแดง กองทัพอากาศ ซึ่งเป็นดัชนีหนึ่งในการบ่งชี้ถึงคุณภาพชีวิตของกำลังพล ทอ.ตามนโยบายเฉพาะด้านสวัสดิการของผู้บัญชาการทหารอากาศ ที่ต้องการเสริมสร้างให้กำลังพลกองทัพอากาศ และครอบครัว มีสุขภาพจิตที่ดี โดยมุ่งเน้นให้ดำเนินการปรับปรุงและพัฒนาการบริหารจัดการบ้านพักอาศัยของกองทัพอากาศให้มีประสิทธิภาพ ข้อมูลคุณภาพน้ำจากการเก็บตัวอย่างน้ำของ แผนกสุขาภิบาล กองเวชศาสตร์ป้องกัน กรมแพทย์ทหารอากาศ ดัชนีคุณภาพน้ำที่ศึกษา คือ ค่าบีโอดี และค่าดีโอ ผลการศึกษาพบว่า โดยภาพรวมน้ำในคลองเวียนวนมีค่าบีโอดีอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และในฤดูกาลต่าง ๆ ไม่มีความแตกต่างกันมากนัก จุดเก็บตัวอย่างที่โรงสูบน้ำ 6,7 และ 3 ซึ่งเป็นจุดที่ปล่อยน้ำที่ผ่านการบำบัดแล้ว ลงสู่คลองสายไหม พบว่า ค่าบีโอดีมีค่าต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานในทุกฤดู และทุกปีที่ศึกษา ยกเว้นที่โรงสูบน้ำ 6,7 ในฤดูฝนของปี พ.ศ.2558 ที่มีค่าสูงกว่าค่ามาตรฐานเล็กน้อย (23.8 มิลลิกรัม/ลิตร) ส่วนค่า ดีโอพบว่า ในทุกฤดู ส่วนใหญ่ค่าดีโอมีแนวโน้มดีขึ้น เมื่อเปรียบเทียบตั้งแต่ปี พ.ศ.2556 ถึง 2558 ค่าดีโอโดยภาพรวมของแหล่งน้ำยังมีค่าค่อนข้างต่ำ จึงมีแนวโน้มต่อการเน่าเสียง่าย จุดเก็บตัวอย่างที่โรงสูบน้ำ 6,7 และ 3 พบว่ามีค่าดีโอในเกณฑ์ปานกลาง และในบางฤดูกาลของบางปีมีค่าสูง ซึ่งแสดงว่าการใช้ คลองเวียนวนในการปรับปรุงคุณภาพน้ำก่อนปล่อยออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะมีประสิทธิภาพ อย่างไร ก็ตาม จากการสังเกต พบว่าสภาพแวดล้อมในคลองเวียนวนภายในเขตบ้านพักอาศัยยังคงเน่าเสียใน บางช่วงเวลา และบางช่วงของคลอง ดังนั้น ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำ จึงควรเพิ่มปริมาณออกซิเจนเพื่อช่วยให้เกิดการย่อยสลายสารอินทรีย์แบบใช้ออกซิเจนได้สมบูรณ์มากขึ้น ทั้งนี้ ควรคำนวณหาความถี่ และความนานของการเปิดเครื่องกลเติมอากาศที่ผิวพื้นที่มีอยู่ให้เหมาะสม นอกจากนี้ ควรนำกระบวนการตามธรรมชาติมา ใช้ร่วมด้วย ได้แก่ การปล่อยลูกปลานิลจำนวน 3 ตัว/ตารางเมตร โดยไม่ให้อาหาร เพื่อบังคับให้ปลานิลกินสาหร่ายเป็นอาหาร เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำมีสีเขียว และปริมาณสารอินทรีย์ที่สูง