การพิมพ์ผ้าฝ้ายด้วยสีพิมพ์จากมูลกระบือ

Main Article Content

ณรัช พรนิธิบุญ
ปิยะพงษ์ ยงเพชร
ปัณณ์รภัส ถกลภักดี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เพื่อศึกษากระบวนการสกัดสีพิมพ์ธรรมชาติจากมูลกระบือ เพื่อการศึกษาสารช่วยติดสีพิมพ์ธรรมชาติจากมูลกระบือ และเพื่อวิเคราะห์คุณภาพสีพิมพ์ธรรมชาติจากมูลกระบือ และเพื่อเป็นต้นแบบนำไปใช้ เชิงพาณิชย์ ผลการสังเคราะห์สีพิมพ์จากมูลกระบือ สามารถจัดรูปแบบกระบวนการผลิตเป็น 11 ขั้นตอน โดยใช้อุณหภูมิการสกัดอยู่ที่ 90 องศาเซลเซียส เวลา 45 นาที แล้วนำมาอบด้วยอุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส เวลา 60 นาที และนำมาบดละเอียด เพื่อเตรียมปรับสภาพมูลกระบือให้เหมาะสมก่อนใช้งาน เพื่อเข้าสู่กระบวนการผสมกับแป้งพิมพ์สำเร็จต่อไป ผลการใช้สารช่วยย้อมติดสีพิมพ์ ประกอบกับผลการวัดค่าสีระบบ CIE (L*a*b*) โดยเครื่อง Hunter Lab ปัจจัยที่นำมาเปรียบเทียบ คือ สารส้ม และเฟอรัสซัลเฟส พบว่า ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่ความเชื่อมั่นที่ 0.05 และผลการวัดคุณภาพสีพิมพ์ด้วยมาตรฐาน ISO 105 – C10 Test A 2006 คุณภาพในการทดซักอยู่ในระดับที่ 4 – 5 คือ ดีถึงดีมาก และผลการทดสอบทนต่อการขัดถู ด้วยมาตรฐาน ISO 150-X12 2016 พบว่ามีความทนต่อการซักในสภาวะแห้งได้ดีกว่า โดยประโยชน์ของผลการสังเคราะห์สีพิมพ์จากมูลกระบือสามารถนำไปใช้สู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อสร้างรายได้และเป็นแนวทางการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
[1]
พรนิธิบุญ ณ., ยงเพชร ป., และ ถกลภักดี ป. ., “การพิมพ์ผ้าฝ้ายด้วยสีพิมพ์จากมูลกระบือ”, NKRAFA J.Sci Technol., ปี 21, ฉบับที่ 1, น. 37–53, มี.ค. 2025.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฝ่ายวิชาการสถาพรบุ๊คส์, โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริธนาคารโค-กระบือ. กรุงเทพมหานคร: สถาพรบุ๊คส์, 2559.

กิตติ กุบแก้ว, ภูมิปัญญาการคัดเลือกควายไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ปศุสัตว์อินทรีย์ กองบํารุงการสัตว์ กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 2533.

สุภารัตน์ รักชลธี, วรา ชัยนิตย์ และ ภัทธาวุธ มนต์วิเศษ, การพัฒนาสีพลาสติกซอลจาก EVA หรับงานพิมพ์สกรีน. กรุงเทพมหานคร: คณะวิทยาศาสตร์สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, 2558.

กาวี ศรีกูลกิจ, “ความรู้เรื่องสารขันพิมพ์ผ้า,” วารสารคัลเลอร์เวย์, ปีที่ 8, ฉบับที่ 4, หน้า 42-46, 2545.

Y.H. Lee and H.D. Kim, “Dyeing properties and colour fastness of cotton and silk fabrics dyed with Cassia tora L. extract,” Fibers and Polymers, vol. 5, no. 4, pp.303-308, October 2004.

อภิชาติ สนธิสมบัติ, Textile Chemical Processing กระบวนการทางเคมีสิ่งทอ. ปทุมธานี: คณะวิศวกรรมศาสตร์สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล, 2545.

กนกพรรณ ศักดิ์สุริยา, “ผลของอุณหภูมิและภาระบรรทุกทางชลศาสตร์ต่อการดูดติดของสีรีแอคทีฟโดยวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร,” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่, 2549.

สุนทร ดูริยะประพันธ์, ทักษิณ อาชวาคม, สายันต์ ตันพานิช, ชลธิชา นิวาสประกฤติ, ปรียานันท์ ศรีสูงเนิน และ พีรศักดิ์ วรสุนทรโรสถ, พืชที่ให้สีย้อมและแทนนิน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2545.

สุวานีย์ จันทร์สอาด, การสกัดสีย้อมจากต้นขนุน Artocapus heterophyllus Lamk สำหรับ การย้อมผ้าไหมและ ผ้าฝ้าย. กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาเคมีเทคนิคจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548.

สรศิกดิ์ เหลี่ยวไชยพันธุ์ และคณะ, การพัฒนาสารย้อมสีธรรมชาติในเขตภาคเหนือตอนบนชุดโครงการสีย้อมธรรมชาติ. เชียงใหม่: คณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2543.

เลิศศิริร์ บวรกิตติ, “ศิลปะกับวิทยาศาสตร์,” วารสารราชบัณฑิตยสถาน, ปีที่ 37, ฉบับที่ 4, หน้าที่ 242 -254, ตุลาคม-ธันวาคม, 2555.

ณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร, รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์, จรูญ คล้ายจ้อย, สุพรรษา ดียัง และ ศศิธร พิสุทธ์รัตน์, “การพิมพ์ผ้าฝ้ายด้วยแป้งจากหัวบอนและสีปิ๊กเมนท์,” ใน การประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลครั้งที่ 5 การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อยั่งยืน, กรุงเทพมหานคร, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร: 2556.

จรูญ คล้ายจ้อย, รัตนพล มลคลรัตนาสิทธิ์ และ ก้องเกียรติ มหาอินทร์, การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอจากผ้าย้อมใบลำไยเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ในพื้นที่ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร, 2557.

R. Mongkholrattanasit, C. Klaichoi, K. Maha-In, K. Ariyakuare and S. Chonsakorn, "Utilization of longan leaf extract for dyeing and UV protection of silk fabric using pre-mordanting method," Advanced Materials Research Vols, pp.438 – 441, September 2014.

C Klaichoi, R Mongkholrattanasit, N Sasivatchutikool and N Rungruangkitkrai, "Fastness and printing properties of cotton fabric printed with natural dye from Acacia Catechu Willd." Advanced Materials Research, vol. 1030, pp 426-429, September 2014.

ศูนย์บันดาลไทย, สีไทยโทนเสน่ห์ไทยเพิ่มมูลค่าธุรกิจ, กรุงเทพมหานคร: กระทรวงวัฒนธรรม, 2558.

นรเทพ โปธิเป็ง,“การประยุกต์ใช้สีธรรมชาติจากดินแดงสำหรับพิมพ์สกรีนบนผ้าฝ้าย,” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, ปทุมธานี, 2563.

ไพรวัลย์ ประมัย, โสรัจวรชุม อินเกต, อรุณลักษณ์ โชตินาครินทร์ และ ผกาวดี ภู่จันทร์, “การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผักแผ่นอบกรอบ,” วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, ปีที่ 8 ,ฉบับที่ 1, หน้า 55-67, มกราคม - มิถุนายน 2566.

วันเซ็ง สิทธิกิจโยธิน, การเตรียมแป้งพิมพ์ด้วยสารเข้มข้นจากเมล็ดพืช สำหรับหมึกพิมพ์ผ้าไหมด้วยสีจากเปลือกมังคุด. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา, 2557.

สาคร ชลสาคร, ศุภนิชา ศรีวรเดชไพศาล และ ชนัญชิดา ณะสม, “การออกแบบหมวกคลุมศรีษะสำหรับป้องกันดวงตาทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการส่องไฟรักษา,” วารสาร มทร.อีสาร ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, ปีที่ 16, ฉบับที่ 2, หน้า 8-9, พฤษภาคม-สิงหาคม 2566.

กิตติ ศรีนุชศาสตร์, “โครงสร้างและสมบัติวัสดุเสริมแรงเส้นใยแก้วสำหรับสร้างชิ้นส่วนอากาศยานไร้นักบิน,” วารสารนายเรืออากาศวิชาการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, ปีที่ 14, หน้า 20-24, ธันวาคม 2561