การศึกษาเปรียบเทียบเมืองการบินภาคตะวันออกของประเทศไทยกับเมืองการบินต้นแบบ
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบเมืองการบินภาคตะวันออกของประเทศไทย กับเมืองการบินต้นแบบ และ 2) เพื่อเป็นแนวทางการพัฒนาเมืองการบินภาคตะวันออก โดยเน้นการวิเคราะห์เชิงโครงสร้างพื้นฐาน ระบบคมนาคม พื้นที่ธุรกิจ พื้นที่อุตสาหกรรม และศูนย์กลางโลจิสติกส์ เพื่อระบุปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จและอุปสรรคของการพัฒนาเมืองการบินในบริบทของประเทศไทย โดยศึกษาโมเดลเมืองการบินของเขตเศรษฐกิจพิเศษอากาศยานเจิ้งโจว (ZAEZ) กับเมืองการบินภาคตะวันออก และนำมาเปรียบเทียบ ทั้ง 9 ด้าน ได้แก่ 1) การเชื่อมต่อสนามบินกับพื้นที่โดยรอบ 2) พื้นที่สำหรับการซ่อมบำรุงอากาศยาน 3) พื้นที่สำหรับการทำอุตสาหกรรม
4) ศูนย์ธุรกิจขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ 5) พื้นที่ธุรกิจ 6) พื้นที่เพื่อการอยู่อาศัย 7) พื้นที่สำหรับกิจกรรมด้านเทคโนโลยี 8) พื้นที่สำหรับการศึกษา และ 9) พื้นที่เพื่อสุขภาพ การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร (Documentary Research) ศึกษาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง จากนั้นทำการสังเคราะห์ข้อมูลในเชิงเปรียบเทียบ โดยพิจารณาเกณฑ์การพัฒนาเมืองการบินที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
ผลการวิจัยพบว่า เมืองการบินภาคตะวันออกของประเทศไทยมีโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมและระบบโลจิสติกส์ที่ได้รับการพัฒนาในระดับหนึ่ง เช่น การเชื่อมโยงระบบขนส่งหลายรูปแบบ (Multimodal Transportation) และการจัดสรรพื้นที่สำหรับธุรกิจและอุตสาหกรรมเฉพาะทาง อย่างไรก็ตาม เมืองการบินภาคตะวันออกยังมีข้อจำกัดในด้านศักยภาพของอุตสาหกรรมซ่อมบำรุงอากาศยาน การขาดแคลนแรงงานที่มีทักษะสูง รวมถึงความจำเป็นในการส่งเสริมการลงทุนและการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายเพื่อพัฒนาเมืองการบินภาคตะวันออกของประเทศไทยให้มีศักยภาพในการแข่งขันระดับนานาชาติ โดยควรมีการบูรณาการแผนพัฒนาในระดับมหภาค ทั้งในด้านนโยบายภาครัฐ การส่งเสริมการลงทุนจากภาคเอกชน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัย และการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ นอกจากนี้ การศึกษาต่อไปควรพิจารณาประเด็นด้านการบริหารจัดการพื้นที่และผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมของการพัฒนาเมืองการบินเพื่อให้ได้แนวทางการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง กองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากวารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนายเรืออากาศ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย, “รายงานสภาวะอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย พ.ศ. 2561,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.caat.or.th/wp-content/uploads/2019/05/รายงานสภาวะอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย-พ.ศ.-2561-ฉบับปรับปรุง-ณ-วันที่-17-พฤษภาคม-2562.pdf. (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม, “แผนยุทธศาสตร์ประจำปี พ.ศ. 2560-2565,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.oie.go.th/assets/portals/1/fileups/2/files/action%20plan/oie_strategy_2017_2021.pdf. (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
J. D. Kasarda and G. Lindsay, Aerotropolis: The Way We’ll Live Next, New York: Macmillan, 2011.
J. D. Kasarda, “China’s Aerotropolis: The Zhengzhou Airport Economy Zone.” [Online]. Available: https://www.internationalairportreview.com/whitepaper/73497/chinas-aerotropolis-airport-economy/. (Accessed: January. 2, 2024).
ลัฐกา เนตรทัศน์, “การส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการบินของอาเซียน,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.lawforasean.krisdika.go.th/File/files/Article_May2_AviationHub.pdf. (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
R. Banai, “The aerotropolis: Urban sustainability perspectives from the regional city,” The Journal of Transport and Land Use, vol. 10, no. 1, pp. 357-373, December 2016.
J. D. Kasarda and S. J. Appold, “Planning a competitive aerotropolis,” The Economics of International Airline Transport, vol. 4, pp. 281-308, August 2014.
B. Huo and M. Guo, “How does an aerotropolis integrate? A case from Zhengzhou Airport Economy Zone,” MDPI- Multidisciplinary Digital Publishing Institute, vol 5, no. 2, pp. 1-16, May 2021.
S. J. Appold and J. D. Kasarda, “The airport city phenomenon: evidence from large US airports,” Urban Studies, vol. 50, no. 6, pp. 1239–1259, May 2013.
P. Pujinda, “The Competitiveness of Airport Regions in Southeast Asia: The Lesson from Two Arch Rivals in Europe,” Journal of Environmental Design and Planning, vol 2, no. 1, pp. 69-80, January 2007.
C. Bejrananda, “From Runway to Cityscape: Challenges of Airport-Driven Urban Growth,” International Journal of Building, Urban, Interior and Landscape Technology, vol. 22, no. 2, pp. 1-10, December 2024.
พนิดา งามจรัสศรีวิชัย และ กมลพร กัลยาณมิตร, “การนำโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ไปปฏิบัติ,” วารสารวิชาการ สถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, ปีที่ 6, ฉบับที่ 2, หน้า 323-333, พฤษภาคม-สิงหาคม, 2563.
นพดล วิยาภรณ์ และ เอกพร รักความสุข, “การบริหารการพัฒนาโครงการพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ ศึกษากรณี: พื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก EEC,” วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปีที่ 6, ฉบับที่ 2, หน้า 95-109, กรกฎาคม-ธันวาคม, 2562.
G. A. Bowen, “Document analysis as a qualitative research method,” Qualitative Research Journal, vol. 9, no. 2, pp. 27–40, August 2009.
T. L. Wheelen, J. D. Hunger, A. N. Hoffman and C. E. Bamford, Strategic Management and Business Policy, London: Pearson, 2017.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.), “แผนปฏิบัติการโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษ ภาคตะวันออก พ.ศ. 2566-2570,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.eeco.or.th/web-upload/filecenter/eec-development-plan/plan.pdf (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
ไทยพับลิก้า, “เปิดสัมปทาน ศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยาน” มิ.ย. 65 ยก “อู่ตะเภา” สู่มหานครการบินครบวงจร,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://thaipublica.org/2021/12/u-tapao-aviation-technical-zone/ (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
จันทร์จิรา ปาโท และ ญาเรศ อัครพัฒนานุกูล, “6 อุตสาหกรรมหลัก เป้าหมายการพัฒนาเขตนวัตกรรม ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EECi),” Journal of Modern Learning Development, ปีที่ 7 ฉบับที่ 6, หน้า 377-393, กรกฎาคม, 2565.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.), “แผนปฏิบัติการด้านโครงสร้างพื้นฐานศูนย์ธุรกิจ EEC และเมืองใหม่น่าอยู่อัจฉริยะ,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.eeco.or.th/web-upload/filecenter/eec-new-city/eec-new-city-004.pdf (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).
หรรษธร ณรงค์, วิจิตรา ศรีสอน และ สัณฐาน ชยนนท์, “ยุทธศาสตร์การพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC),” วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, ปีที่ 10, ฉบับที่ 3, หน้า 1256-1267, พฤษภาคม, 2022
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.), “แผนปฏิบัติการการพัฒนาบุคลากร การศึกษา การวิจัย และเทคโนโลยี รองรับการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก,” [ออนไลน์]. เว็บไซต์: https://www.eeco.or.th/web-upload/filecenter/untitled%20folder/EEC013.pdf (เข้าถึงเมื่อ: 2 มกราคม 2567).