ผลของปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางน้ำต่อสัตว์หน้าดินขนาดใหญ่ : กรณีศึกษา แม่น้ำป่าสัก บริเวณชุมชนเมือง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา EFFECTS OF AQUATIC ENVIRONMENTAL FACTORS ON BENTHIC MACROFAUNA: CASE STUDY OF PASAK RIVER IN THE URBAN AREA OF AYUTTHAYA PROVINCE
คำสำคัญ:
สัตว์หน้าดินขนาดใหญ่, แหล่งชุมชนเมือง, แม่น้ำป่าสัก, จังหวัดพระนครศรีอยุธยาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบชนิดและความหนาแน่นของสัตว์หน้าดินขนาดใหญ่ในแม่น้ำป่าสักบริเวณแหล่งชุมชนเมือง อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยทำการเก็บตัวอย่างบริเวณท่อปล่อยน้ำทิ้งของชุมชนและบริเวณใกล้เคียงใน 3 แนวศึกษาจากจุดปล่อยน้ำทิ้ง ประกอบด้วย (1) แนวทางเหนือของจุดปล่อยน้ำทิ้ง (2) แนวทางใต้ของจุดปล่อยน้ำทิ้ง และ (3) แนวฝั่งตรงข้ามจุดปล่อยน้ำทิ้ง แต่ละแนวมีจุดเก็บตัวอย่างที่ระยะห่างออกจากจุดปล่อยน้ำทิ้ง 5, 15, 25, 50 และ 100 เมตร ตามลำดับผลการศึกษาพบสัตว์หน้าดิน 6 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ ไส้เดือนน้ำ (Oligochaete) โพลีคีต (Polychaete) หอยฝาเดียว (Gastropod) หอยสองฝา (Bivalve) ครัสตาเซียน (Crustacean) และตัวอ่อนแมลง (Insect Larvae) สัตว์หน้าดินกลุ่มทนต่อสภาวะมลพิษในแหล่งน้ำพวกไส้เดือนน้ำวงศ์ Tubificidae และ Naididae โพลีคีตวงศ์ Nephtyidae และตัวอ่อนแมลงวงศ์ Chironomidae พบเป็นกลุ่มเด่น โดยมีความชุกชุมบริเวณจุดปล่อยน้ำทิ้งและบริเวณใกล้เคียง การกระจายและความชุกชุมของสัตว์หน้าดินแสดงความสัมพันธ์กับปริมาณสารอินทรีย์และปริมาณซิลท์-เคลย์ในดินตะกอน อุณหภูมิของน้ำ ความโปร่งแสงของน้ำและความเป็นกรด-ด่างของน้ำ การศึกษานี้สรุปว่าสัตว์หน้าดินขนาดใหญ่กลุ่มเด่นสามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้เพื่อประเมินมลภาวะการเพิ่มปริมาณสารอินทรีย์สูงในแหล่งน้ำจากบริเวณแหล่งชุมชนเมือง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Pollution Control Department. (2017). Domestic wastewater treatment system. Bangkok: Pollution Control Department, Ministry of Natural Resources and Environment.
Paphavasit, N., Wattayakorn, G., Piumsomboon, A. & Sivaipram, I. (2005). Bangpakong Estuary Ecosystem. Bangkok: Marine and Coastal Resources Research and Development Center, The Upper Gulf of Thailand, Department of Marine and Coastal Resources. Chulalongkorn University Printing House.
Weber, R.E. (1978). Respiration. In Mill, P.J., Physiology of Annelids. pp. 369–392. London, New York, San Francisco: Academic Press.
Walshe, B.M. (1947). The function of haemoglobin in Tanytarsus (Chironomidae). The Journal of Experimental Biology, 24(3-4), 343-351.
Clarke, K.R. & Warwick, R.M. (1994). Change in Marine Communities: an approach to statistical analysis and interpretation. United Kingdom: Plymouth, Plymouth Marine Laboratory, PRIMER-E.
Ludwig, A.J. & Reynolds, J.F. (1986). Statistical Ecology: a primer on methods and computing. New York: John Wiley and Sons, Inc.
Sirisinthuwanich, K., Sangpradub, N., & Hanjavanit, C. (2017). Impact of anthropogenic disturbance on benthic macroinvertebrate assemblages in the Phong River, Northeastern Thailand. AACL Bioflux, 10(2), 421-434.
Ngamprayad, T. (1999). Abundance, diversity of benthic fauna and water qualities in the Chao Phraya River. Thesis, Master of Science (Fisheries Science). Bangkok: Graduate school, Kasetsart University.
Soodta, H. (2007). The use of oligocheates as an index of organic status of benthic substrate in different land use types of Nakhonchaisri river. Thesis, Master of Science (Fisheries Science). Bangkok: Graduate school, Kasetsart University.
Champa, S. (2009). Study on quantitative and qualitative characters of benthic fauna for development of biotic index assessment of water pollution status of Tha Chin River. Thesis, Master of Science (Fisheries Science). Bangkok: Graduate school, Kasetsart University.
To-orn, N. (2018). Benthic Macrofauna as Indicator for Aquatic Environmental Quality: A Case Study of Cages Culture in the Noi River, Ayutthaya Province. Thai science and technology journal, 26(8)(Supplement), 1365-1380.
Arslan, N., Ayık, O., & Sahin, Y. (2010). Diversity and Structure of Chironomidae (Diptera) Limnofauna of Lake Uluabat, a Ramsar Site of Turkey, and their Relation to Environmental Variables. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 10, 315-322.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
